Wenus Jolanta Kozik Podstawowe informacje o Wenus druga

Wenus Jolanta Kozik

Podstawowe informacje o Wenus • druga pod względem odległości od Słońca planeta Układu Słonecznego • trzecie ciało niebieskie pod względem jasności na niebie 2

Podstawowe informacje o Wenus • • • Najmniejsza odległość od Ziemi 41 mln km Największa odległość od Ziemi 257 mln km Średnia odległość od Słońca 108 mln km Okres obiegu wokół słońca trwa 225 dni Okres wokół osi wynosi 243 dni, jest to obrót wsteczny • Średnica planety jest tylko o 650 km mniejsza od średnicy Ziemi • Masa Wenus stanowi 81% masy Ziemi 3

Porównywalna wielkość pierwszych czterech planet Układu Słonecznego 4

Warunki fizyczne panujące na Wenus • Temperatura waha się od 450°C do 480°C • Atmosfera planety w 96, 4% składa się z dwutlenku węgla, w 3, 4% z azotu oraz z obłoków dwutlenku siarki • Wiatry w niższych warstwach atmosfery osiągają zaledwie kilka km/h, w szczytach chmur sięgają nawet 300 km/h • Wenusjańskie wiatry mogą osiągnąć 60 razy większą prędkość niż obrót planety 5

80% powierzchni Wenus stanowią równiny wulkaniczne 6

Widok trzech wulkanów- zdjęcie z misji Magellana 7

Historyczne obserwacje przejść Wenus • Od najdawniejszych czasów ludzie interesowali się planetami. Już Majowie przywiązywali szczególne znaczenie do Wenus. Planeta ta była kojarzona z głównym bogiem Majów Quetzalcoatlem. 8

• Antyczne cywilizację uważały Wenus za dwa osobne obiekty jeden to „gwiazda poranna”, drugi „gwiazda wieczorna”. Dopiero Pitagorasowi w VI w. p. n. e. przypisuje się odkrycie, że gwiazda poranna i wieczorna to jedna planeta. 9

• Perski astronom Awicenna jako pierwszy zaobserwował w 1032 r. przejście Wenus na tle tarczy Słońca. Astronom Ibn Bajjah z Andaluzji w XII wieku obserwował „dwie planety jako czarne plamy na tarczy Słońca”, jednak dopiero w XIII wieku astronom Qotb al. -Din Shirazi nazwał to zjawisko jako tranzyt Wenus i Merkurego. Następnie dopiero w XVII wieku Galileusz zaobserwował, że Wenus przechodzi przez fazy jak Księżyc i całkowicie zaprzeczył geocentrycznemu systemowi Ptolemeusza. 10

Widok Wenus w układzie geocentrycznym i heliocentrycznym 11

Zjawisko faz Wenus • Galileusz, ogłosił, że „Matka Miłości naśladuje fazy Księżyca”. • Schemat powstawania faz Wenus 12

Tranzyt Wenus na tle Słońca • Przejście planety Wenus na tle tarczy Słońca jest to zjawisko astronomiczne, które polega na tym, że Wenus jest pomiędzy Słońce, a Ziemią i obserwator widzi ją na tle Słońca. 13

• Odnotowano, że w trakcie 243 lat występują cztery przejścia Wenus w cyklu: 121. 5, 8, 105. 5, 8 lat. • W latach 1700 -2020 można zaobserwować przejścia Wenus na tle Słońca: 6 czerwca 1761 r. , 3 czerwca 1769 r. , 9 grudnia 1874 r. , 6 grudnia 1882 r. , 8 czerwca 2004 r. , 6 czerwca 2012 r. Następnego przejścia spodziewamy się dopiero 10 grudnia 2117 r. oraz 8 grudnia 2125 r. 14

Przejście Wenus na tle Słońca w 2012 r. 15

Badania kosmiczne Wenus po roku 1960 16

Lata sześćdziesiąte NAZWA MISJI DATA STARTU REZULTAT Sputnik 7 4 lutego 1961 r. Pozostał na orbicie wokółziemskiej Wenera 1 12 lutego 1961 r. Pierwszy przelot obok Wenus Mariner 1 22 lipca 1962 r. Sputnik 19 25 sierpnia 1962 r. Mariner 2 27 sierpnia 1962 r. Sputnik 20 1 września 1962 r. Sputnik 21 12 września 1962 r. Kosmos 21 11 listopada 1963 r. Wenera 1964 A 19 lutego 1964 r. Wenera 1964 B 1 marca 1964 r. Awaria rakiety nośnej, niepowodzenie Pozostał na orbicie wokółziemskiej Sukces, przelot obok Wenus Pozostał na orbicie wokółziemskiej Awaria rakiety nośnej, niepowodzenie 17

NAZWA MISJI DATA STARTU 27 marca 1964 r. Kosmos 27 REZULTAT Awaria rakiety nośnej, niepowodzenie Zond 1 Wenera 2 Wenera 3 2 kwietnia 1964 r. Awaria rakiety nośnej, niepowodzenie 12 listopada 1965 r. Przelot obok Wenus 16 listopada 1965 r. Pierwsze wejście w atmosferę Wenus Kosmos 96 23 listopada 1965 r. Pozostał na orbicie wokółziemskiej Wenera 1965 A Wenera 4 Mariner 5 Kosmos 167 Wenera 5 Wenera 6 23 listopada 1965 r. Awaria rakiety nośnej, niepowodzenie 12 czerwca 1967 r. Wejście w atmosferę Wenus 14 czerwca 1967 r. Sukces, przelot obok Wenus 17 czerwca 1967 r. Pozostał na orbicie wokółziemskiej 5 stycznia 1969 r. Wejście w atmosferę Wenus. 10 stycznia 1969 r. Wejście w atmosferę Wenus. 18

Lata siedemdziesiąte NAZWA MISJI DATA STARTU REZULTAT Wenera 7 17 sierpnia 1970 r. Kosmos 359 22 sierpnia 1970 r. Wenera 8 27 marca 1972 r. Lądowanie na Wenus Kosmos 482 31 marca 1972 r. Pozostał na orbicie wokółziemskiej Mariner 10 4 listopada 1973 r. Sukces, przelot obok Wenus Wenera 9 8 czerwca 1975 r. Wenera 10 14 czerwca 1975 r. Pioneer Venus 1 Pioneer Venus 2 Wenera 11 Wenera 12 20 maja 1978 r. Sztuczny satelita Wenus 8 sierpnia 1978 r. Sukces, lądowanie na Wenus 9 września 1978 r. Lądowanie na Wenus 14 września 1978 r. Lądowanie na Wenus Pierwsze udane lądowanie na Wenus. Pozostał na orbicie wokółziemskiej Pierwszy sztuczny satelita Wenus, lądowanie na Wenus Sztuczny satelita Wenus, lądowanie na Wenus 19

Lata osiemdziesiąte NAZWA MISJI DATA STARTU REZULTAT Wenera 13 Wenera 14 Wenera 15 Wenara 16 30 października 1981 r. Lądowanie na Wenus 4 listopada 1981 r. Lądowanie na Wenus 2 czerwca 1983 r. Sztuczny satelita Wenus 7 czerwca 1983 r. Sztuczny satelita Wenus Wega 1 15 grudnia 1084 r. Lądowanie na Wenus, przelot obok komety Halleya Wega 2 21 grudnia 1984 r. Lądowanie na Wenus, przelot obok komety Halleya Magellan Galileo 4 maja 1989 r. Sztuczny satelita Wenus 18 października 1989 r. Sukces 20

Lata dziewięćdziesiąte NAZWA MISJI DATA STARTU REZULTAT Cassini 15 października 1997 r. Sukces 21

Misje po 2000 r. NAZWA MISJI DATA STARTU REZULTAT Messenger 3 sierpnia 2004 r. Sukces Wenus Express 9 listopada 2005 r. Sukces Akatsuki 7 grudnia 2010 r. Sukces 22

Sputnik 7 • Data startu: 4 lutego 1961 r. • Rezultat: . wystrzelono sondę, jednak nie opuściła ona orbity okołoziemskiej 23

Wenera 1 • Data startu: 12 lutego 1961 r. • Rezultat: Siedem dni po starcie w skutek awarii utracono łączność z sondą. Statek kosmiczny przeleciał obok Wenus w odległości 99 858 km. 24

Sonda Wenera 1 25

Mariner 1 • Data startu: 22 lipca 1962 r. • Rezultat: Misja ta nie powiodła się, doszło do awarii rakiety nośnej. 26

Start rakiety nośnej z sondą Mariner 1 27

Sputnik 19 • Data startu: 25 sierpnia 1962 r • Rezultat: Sonda pozostała na orbicie okołoziemskiej. 28

Mariner 2 • Data startu: 27 sierpnia 1962 r. • Rezultat: - pierwsze pomiary prędkości, gęstości i składu wiatru słonecznego oraz pyłu międzyplanetarnego. - oszacowanie masy Wenus oraz dokładniejsze określenie długość jednostki astronomicznej - wokół Wenus nie ma mierzalnego pola magnetycznego - planeta wykonuje ruch wsteczny wokół własnej osi - temperatura powierzchni jest dużo wyższa, niż temperatura chmur - -obserwacja rozbłysków słonecznych i promieniowania 29 kosmicznego spoza Układu Słonecznego

Prezentacja wydruku danych nadesłanych przez Marner 2 30

Sputnik 20 • Data startu: 1 września 1962 r. • Rezultat: sonda nie opuściła orbity okołoziemskiej z powodu nie otwarcia się zaworu paliwa 31

Sputnik 21 • Data startu: 12 września 1962 r. • Rezultat: Sonda nie opuściła orbity okołoziemskiej z powodu eksplozji silnika 32

Kosmos 21, Wenera 1964 A, Wenera 1964 B, Kosmos 27, Zond 1 • Rezultat: wszystkie te misje nie powiodły się z powodu awarii rakiet nośnych i pozostały na orbicie wokółziemskiej. 33

Wenera 2 • Data startu: 12 listopada 1965 r. • Rezultat: Misja zakończyła się niepowodzeniem 27 lutego 1966 r. z powodu braku łączności. Z sondy nie potarły żadne zapisy. 34

Wenera 3 • Data startu: 16 listopada 1965 r. • Rezultat: Sonda wylądowała na Wenus. Jednak misję zakończono 16 lutego 1966 r. , z powodu przegrzania się paneli słonecznych, nie uzyskując żadnych danych. 35

Kosmos 96 • Data startu: 23 listopada 1965 r. • Rezultat: Z powodu przerwania przewodu paliwa doszło do eksplozji jednej z części silnika. Sonda ta została na orbicie okołoziemskiej. 36

Wenera 1965 A • Data startu: 23 listopada 1965 r. • Rezultat: Awaria rakiety nośnej, niepowodzenie 37

Wenera 4 • Data startu: 12 czerwca 1967 r. • Rezultat: -sonda weszła w atmosferę Wenus -zmierzono temperaturę północnej półkuli planety na wysokości 26 km -badanie ciśnienia na wysokości 26 km - analiza składu chemicznego atmosfery 38

Mariner 5 • Data startu: 14 czerwca 1967 r. • Rezultat: - badanie atmosfery za pomocą fal radiowych - badanie jasności w świetle ultrafioletowym - Badanie wahania natężenia cząsteczek wiatru słonecznego oraz pola magnetycznego 39

Mariner 5 40

Kosmos 167 • Data startu: 17 czerwca 1967 r. • Rezultat: Misja ta była nieudana, nie włączył się silnik, który miał skierować sondę w kierunku Wenus. Sonda ta pozostała na orbicie okołoziemskiej przez osiem dni, później spłonęła w atmosferze. 41

Wenera 5 • Data startu: 5 stycznia 1969 r. • Rezultat: -siedemdziesięciu pomiarów temperatury -pięćdziesiąt pomiarów ciśnienia -dokładniejsze dane odnoście składu atmosfery 42

Wenera 6 • Data startu: 10 stycznia 1969 r. • Rezultat: Zarejestrowano ostatnią wartość ciśnienia 27 atm na wysokości 10 -12 km. Fakt ten świadczył o dużych różnicach w wysokościach terenu. 43

Wenera 7 • Data startu: 17 sierpnia 1970 r. • Rezultat: -pierwsze udane lądowanie na Wenus -badanie temperatury i cisnienia -pierwsze urządzenie przesyłające wyniki danych po wylądowaniu na innej planecie 44

Wenera 7 - schemat budowy 45

Kosmos 359 • Data startu: 22 sierpnia 1970 r. • Rezultat: Sonda nie opuściła orbity wokółziemskiej z powodu awarii rakiety nośnej. 6 listopada 1970 r. spłonęła. 46

Wenera 8 • Data startu: 27 marca 1972 r. • Rezultat: -podczas przelotu przez atmosferę planety, urządzenia odnotowały występowanie huraganowych wiatrów -na 35 -30 km urządzenia odnotowały gwałtowny spadek ciśnienia, które przy powierzchni wynosiło 90 atm -stwierdzono, że grunt zawiera pierwiastki promieniotwórcze tj. izotop potas, izotop uranu i toru - stwierdzono, że oświetlenie pod warstwą obłoków odpowiada ziemskiemu w pochmurne dniu 47

Kosmos 482 • Data startu: 31 marca 1972 r. • Rezultat: Sonda nie opuściła orbity wokółziemskiej z powodu awarii rakiety nośnej. 48

Mariner 10 • Data startu: 4 listopada 1973 r. • Rezultat: Sonda zbliżyła się do Wenus na odległość 5768 km i wykonała szereg zdjęć m. in. pokryć wenusjańskich chmur. Na Ziemię dotarło z tej misji prawie 4165 zdjęć. Była to pierwsza sonda, która podczas jednego lotu badała dwie planety. 49

Mariner 10 50

Wenera 9 • Data startu: 8 czerwca 1975 r. • Rezultat: - pierwsze czarno-białe zdjęcia powierzchni planety - -analiza chemiczna gruntu planety - pozostawienie orbitera sondy jako pierwszego sztucznego satelity Wenus 51

Wenera 10 • Data startu: 14 czerwca 1975 r. • Rezultat: Sonda weszła na orbitę wokół Wenus, po czym oddzielił się od niej lądownik. Wylądował on 25 października na zachodniej półkuli Wenus, w odległości 2200 km od lądownika Wenery 9. 52

Wenera 10 53

Pioneer Venus 1 • Data startu: 20 maja 1978 r • Rezultat: - sztuczny satelita Wenus od 1978 r. do 1992 r. - wykonano mapy ukształtowania prawie 93% powierzchni planety - przeprowadzono badania atmosfery i jonosfery 54

Mapa topograficzna wykonana przez sondę Pioneer Venus 1 55

Pioneer Venus 2 • Data startu: 8 sierpnia 1978 r. • Rezultat: Przeprowadzenie analizy składu i struktury atmosfery planety. 56

Pioneer Venus 2 57

Wenera 11, Wenera 12 • Data startu: 9 i 14 września 1978 r. • Rezultat: -badanie wiatru słonecznego -badanie gęstości elektronów w jonosferze -badanie błysków gamma oraz promieniowania UV 58

Wenera 13 • Data startu: 30 października 1981 r. • Rezultat: - pierwsze kolorowe zdjęcia powierzchni planety - zbadano skład chemiczny gruntu, stwierdzono, że dominującymi pierwiastkami jest magnez, glin, krzem, wapń, potas, żelazo i mangan 59

Zdjęcie powierzchni Wenus wykonane przez Wenera 13 60

Wenera 14 • Data startu: 4 listopada 1981 r. • Rezultat: -po raz pierwszy określono strumień promieniowania UV -zbadano udział wszystkich gazów szlachetnych w budowie atmosfery Wenus -odnotowano, że powierzchnia ma materiał potasowo- wapniowy -zmierzono drgania mikrosejsmiczne 61

Wenera 15, Wenera 16 • Data startu: 2, 7 czerwca 1983 r. • Rezultat: -wykazano, że na powierzchni planety znajduje się wiele kraterów i rozległych spękań -ustalono występowanie na powierzchni Wenus łańcuchów górskich, głębokich zapadlisk, wysokich płaskowyżów, rozległych struktur kolistych oraz pagórkowatych wyżyn i nizin -wykonano ponad 750 zdjęć, obrazy radarowe głownie dotyczyły północnych obszarów polarnych planety 62

Wega 1, Wega 2 • Data startu: 15, 21 grudnia 1984 r. • Rezultat: -dokonano wielu pomiarów temperatury, ciśnienia, prędkości wiatru oraz przejrzystości atmosfery -sonda Wega 1 przeleciała obok komety Halleya, wykonując zdjęcia oraz pomiary gęstości pyłu i plazmy 63

Magellan • Data startu: 4 maja 1989 r. • Rezultat: -udało się utworzyć mapę prawie 99% powierzchni planety -udało się obliczyć gęstość atmosfery na różnych wysokościach 64

Obraz Wenus wykonany przez sondę Magellana 65

Galileo • Data startu: 18 października 1989 r. • Głównym celem misji było badanie planety Jowisz • Rezultat: -zbliżenie do Wenus na odległość 16123 km -wykonanie fotografii w podczerwieni, które pozwoliły zajrzeć głęboko w atmosferę planety -obserwacja morfologii i dynamiki warstw chmur w atmosferze planety 66

Sonda Galileo 67

Cassini • Data startu: 15 października 1997 r. • Głównym celem misji było badanie planety Saturn • Rezultat: -podczas pierwszego zbliżenia do Wenus, skupiono się na szukaniu oznak wyładowań atmosferycznych w atmosferze planety -podczas drugiego zbliżenia badano związek między wiatrem słonecznym a planetą oraz jonosferą 68

Start rakiety z sondą Cassini 69

Messenger • Data startu: 3 sierpnia 2004 r. • Głównym celem misji było badanie planety Merkury • Rezultat: -sonda ta podczas swojego lotu dwukrotnie zbliżyła się do Wenus -pierwsze zbliżenie na odległość 2987 km miało miejsce 24 października 2006 r. , drugie zbliżenie nastąpiło 5 czerwca 2007 r. Odległość od Wenus przy drugim zbliżeniu wynosiła tylko 338 km. 70

Zdjęcie planety Wenus wykonane przez Messenger 71

Wenus Express • Data startu: 9 listopada 2005 r • Rezultat: -najkrótszy czas budowy statku kosmicznego -sporządzenie mapy rozkładu temperatury i charakteru powierzchni -stwierdzenie faktu, że występujące na Wenus wiry polarne są najbardziej zmienne w całym Układzie Słonecznym 72

Wenus Express 73

Akatsuki • Data startu: 7 grudnia 2010 r. • Rezultat: -sonda ta stała się sztucznym satelitą planety Wenus -obserwacja planety ze wskazaniem na głęboką atmosferę, strukturę chmur , panujące warunki na powierzchni oraz występowanie piorunów -obserwacje światła zodiakalnego oraz obserwacje obłoków pyłu międzyplanetarnego. 74

Dziękuję za uwagę

Źródło • • • www. wikipedia. pl www. astrovision. pl www. jolanta-golebiewska. pl www. astronautilus. pl www. misjesondkosmicznych. pl www. nasa. gov www. pulskosmosu. pl www. news. astronet. pl www. orion. pta. pl A. Aveni, Rozmowy z planetami, wyd. Zysk i S-ka, 2000 76