ETME GR TEMEL KAVRAMLAR 1 ETM NEDR 2

EĞİTİME GİRİŞ TEMEL KAVRAMLAR 1

EĞİTİM NEDİR? 2

ØEğitimin Bazı Tanımları: Yaşantıyı yeniden inşa etme yoluyla yetiştirmektir. (J. DEWEY) Davranış değiştirme sürecidir. (TYLER) Ø Eğitim, önceden saptanmış amaçlara göre insanların davranışlarında belli gelişmeler sağlamaya yarayan planlı etkiler dizesidir. (OĞUZKAN '1993') ØEğitim, insanları belli amaçlara göre yetiştirme sürecidir. (FİDAN '1996') Ø Eğitim, bireyin içinde yaşadığı toplumda davranış biçimleri edindiği süreçler toplamıdır. (GÜRKAN '2001') Ø Eğitim, çocuğa toplumsal yaşamda kolaylıkla ve etkili bir vatandaş olarak yaşayabilmesi için gereksinim duyduğu bilgileri, becerileri, tutumları ve değerleri kazandırmasıdır. (TANRIÖĞEN '2006') 3

DAVRANIŞ Eğitim; bireyin davranışlarında, kendi yaşantısı yoluyla, kasıtlı olarak, istendik yönde değişiklik meydana getirme sürecidir (Ertürk). DOĞUŞTAN GETİRİLEN SONRADAN KAZANILAN ( ÖĞRENİLMİŞ ) GEÇİCİ Eğitimin; planlı, programlı, bir şekilde yapılması ( Kasıtlı kültürleme ) Süreç: Olgu olayların belli bir uygun, belli bir varacak düzenlenmesi ya da taslağa sonuca biçimde YAŞANILMIŞ • UNUTULUR • GEÇİCİ DAVRANIŞLAR KAZANILMIŞ • UNUTULMAZ • ÖĞRENİLMİŞ DAVRANIŞLŞAR Eğitimin Türk Milli Eğitiminin Genel Amaçları ve Temel İlkeleri doğrultusunda olması Eğitim programlarınca belirlenmiş olan hedef davranışlar (öğrenci kazanımları) 4

5

Eğitimin Özellikleri Eğitim bir süreçtir Eğitim süreci sonunda bireyin davranışında bir değişme olmalıdır, Eğitimde bir amaç ya da kazanım vardır, Eğitim, bireyi geliştirir, Eğitim, bireyi hayata hazırlar (sosyalleştirir), Eğitim, bireyi kasıtlı kültürleme sürecidir Eğitim , formal ya da informal 6

SORU: Aşağıdakilerden hangisi "eğitim" kavramının tanımları arasında ver almaz? A) Bireyde davranış değiştirme sürecidir. B) Bireye kazandırılması uygun bulunan istendik özelliklerdir. C) Bireyin davranışını istendik yönde değiştirme sürecidir. D) Bireyin davranışında kendi yaşantısı ve kasıtlı kültürleme yoluyla istendik değişmeler oluşturma sürecidir. E) Kasıtlı kültürleme sürecidir. 7

EĞİTİM TÜRLERİ İNFORMAL EĞİTİM ( Planlı programlı ) ÖRGÜN EĞİTİM ( Plansız programsız, rastgele ) YAYGIN EĞİTİM 2 8

1 FORMAL EĞİTİM Planlı ve programlı olarak , bir amaç doğrultusunda , belirli bir mekanda uzman bazı kişilerin rehberliğinde ve belirli bir zaman diliminde düzenlenen bir etkinliktir. 9

Formal Eğitimin Özellikleri a) Amaçlıdır. b) Planlı ve programlıdır. c) Süreç profesyonel eğiticiler tarafından yürütülür. d) Süreç sonucunda olumlu davranışların kazanılması beklenir. e) Eğitim belirli bir mekanda sürdürülür. f) Amaçlı ( kasıtlı ) olarak hazırlanmış araç- gereç kullanılır. g) Süresi sınırlıdır. 10

2. İNFORMAL EĞİTİM Plansız ve programsız, hayatın içerisinde kendiliğinden oluşan eğitimdir. Diğer bir değişle bireyin sosyalleşme ve kültürlenme sürecidir. Bu süreç sistemsiz ve denetimsiz bir şekilde doğuştan ölünceye kadar devam eder. 11

ÖRGÜN EĞİTİM Okullarda verilen eğitimdir; Yaş grupları yakındır Zaman bellidir Sonunda diploma vardır Usta öğreticileri vardır Resmidir 12

13

YAYGIN EĞİTİM 14

YAYGIN EĞİTİM Okullarda yeterli eğitimi alamamış , ya da sonradan ihtiyaç hasıl olmuş yeterliliklerin verildiği eğitimdir. Daha çok halk eğitim müdürlükleri tarafından verilir. Planlıdır, programlıdır Zaman bellidir Usta öğreticileri vardır Yaş grupları değişkendir Sonunda bir sertifika verilir yada verilmez 15

Yaygın Eğitim Kurumlarından bazıları Şunlardır Halk eğitimi merkezleri, Çıraklık eğitimi merkezleri, Pratik kız sanat okulları, Olgunlaşma enstitüleri, Endüstri pratik sanat okulları, Gençlik merkezleri Mesleki eğitim merkezi, Yetişkinler teknik eğitim merkezleri, Özel kurslar, Özel dershaneler, Uzaktan Eğitim 16

HİZMET İÇİ EĞİTİM Bireylerin mesleklerini icra ederken, çalıştıkları kurum tarafından nitelik artışı için verilen eğitimdir. İsteğe bağlı ya da zorunlu olabilir. Ör: Öğretmenlerin akıllı tahta kullanımı için çalıştığı okul ya da milli eğitim bakanlığı tarafından hizmet içi eğitime tabi tutulması 17

SARGIN EĞİTİM Bireylerin kendi çabalarıyla bir beceriyi öğrenmesi Ör: Bir bayanın kendine halı dokumayı öğrenmesi. Bir kişinin bilgisayarı kendine öğrenmesi 18

SORU: İngilizce öğrenmeye çalışan Atilla aşağıdaki süreçlerden geçmiştir. I. Fen edebiyat fakültesi İngiliz Dili ve Edebiyatı bölümüne dört yıl devam ederek dil ve kültüre ait bilgileri kazanmıştır. II. Millî Eğitim Bakanlığına bağlı özel ingilizce kurslarından birinde on iki ay boyunca iş İngilizcesi eğitimi almıştır. III. Aldığı ingilizce kitap ve CD'lerle programlı öğretim ilkelerini kullanarak evde kendi planlı etkinlikleri ile ingilizcenin özel deyim ve atasözlerini öğrenmiştir. IV. Yaz tatillerinde Akdeniz sahil şeridindeki otellerde turistlerle zaman geçirerek kelime hazinesini geliştirmiştir. Atilla'nın geçirmiş olduğu eğitim yaşantılarına karşılık gelebilecek eğitim türleri hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir? I II IV A) Yaygın örgün Sargın informal B) Sargın örgün Yaygın Formal C) Örgün Yaygın Sargın informal D) Yaygın Sargın informal örgün E) örgün Yaygın informal Sargın 19

SİSTEM OLARAK EĞİTİM Sistem belli amaçları gerçekleştirmek için oluşturulmuş bir yapıdır. Her sistemin kendisini döndürebilmesi için birtakım girdi, işlem ve çıktı ve değerlendirmeye ihtiyacı vardır. • 20

Eğitim Sisteminin Süreç Ögeleri 21

Açık Sistem: Girdi, işlem, çıktı ve dönütten oluşan ve en az bir hedefi gerçekleştirmek üzere örgütlenip uygulamaya konulan ve her uygulama sonucuna göre yeniden düzenlenen dirik örüntüye açık sistem denir. (Sönmez, 2001) • Eğitim , AÇIK bir sistemdir 22

Yarı Açık Sistem: Girdi, işlem ve çıktı ögelerinden meydana gelen, yeterli ve düzenli dönüt içermeyen sistemdir. Yarı açık sistemler dinamik yapılar değildir. Eksiklikler ve hataları tespit etmek dolayısıyla da gidermek ve düzeltmek mümkün değildir. 23

Kapalı Sistem: Yeterli girdi ya da çıktı ögeleri olmayan sistemlerdir. Bu yüzden de sistemde dönüt ve düzeltme yapmak da mümkün değildir. Bu tür sistemler entropik özellik taşır. (Entropi: sistemin çökmesi, yok olması) • Çağdaş eğitim anlayışları açık sistem özelliği taşırken, geleneksel eğitim sistemleri yarı açık sistem ya da kapalı sistem özelliği taşır. • MEB’in müfredat değişiklikleri ve yenilenen programları Türk Milli eğitim sisteminin açık bir sistem olduğunun göstergesidir. 24

Kapalı Sistem: Üç şekilde olabilir GİRDİ İŞLEM ÇIKTI BELİRSİZ DÖNÜT YOK YADA YETERSİZ 25

EĞİTİM KURUMLARININ TEMEL İŞLEVLERİ AÇIK İŞLEVLERİ KAPALI ( Gizil ) İŞLEVLERİ Toplumsal İşlevi Eş seçme Ekonomik işlevi Tanıdık çevre oluşturma Siyasal işlevi Statü sağlama Bireysel işlevi Suç işleme oranında azalma Felsefi işlevi Bireyi koruma Çocuk istismarını önleme Çevreye duyarlılık v. s 26

EĞİTİM KURUMLARININ TEMEL İŞLEVLERİ 27

SORU I. Toplumun kültürel mirasını bireylere aktarmak II. Ülkenin anayasal yapısını koruyan ve geliştiren bireyler yetiştirmek III. Bireye bir mesleğin gereklerini kazandırmak Yukarıda verilen eğitimin işlevleri aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak sıralanmıştır? A) Toplumsal-Ekonomik-Bireyi Geliştirme B) Toplumsal-Siyasal-Bireyi Geliştirme C) Siyasal-Toplumsal-Ekonomik D) Bireyi Geliştirme-Toplumsal-Ekonomik E) Ekonomik-Siyasal-Toplumsal 28

KÜLTÜR Bir toplumun üzerinde taşıdığı ve nesilden nesile aktarılan maddi ve manevi ögelerdir. Camiler Para Binalar Giysiler vs. Düğünler Bayramlar Örf adetler 29

KÜLTÜR ÇEŞİTLERİ 30

KÜLTÜR ÇEŞİTLERİ 31

Ünal ailesi, iki yaşındaki kızları Tuğra’nın dil gelişimini sağlıklı bir şekilde gerçekleşmesi için bir takım önlemler almıştır. Aile içerisinde ve çevreyle etkileşimlerde ana dilin öğrenilmesinin ……………. . kültürleme süreci içerisinde sağlıklı olmayacağını ; bu sürecin belli bir plan dahilinde bilinçli bir şekilde ……………… kültürleme ile ele alınması gerektiğini düşünmektedir. Bu açıklamada boş bırakılan yerlere getirilmesi gereken kavramlar aşağıdakilerden hangisinde sırasıyla doğru olarak verilmiştir? A) zoraki- kasıtlı B) kasıtlı- kasıtlı C) gelişigüzel - kasıtlı D) gelişigüzel - zoraki E) kasıtlı- zoraki CEVAP: C 32

Öğretim Nedir? Eğitimin planlı bir şekilde belirli bir zaman da , belirli bir mekanda gerçekleştirilen dilimine denir. Daha doğrusu eğitimin formel boyutudur. Çoğunlukla okullarda yapılmaktadır. 33

EĞİTİM VE ÖĞRETİM ARASINDAKİ FARKLAR 1. Eğitim öğretime göre daha kapsamlıdır. 2. Eğitim planlı ve plansız olabilirken, öğretim ise planlı 3. 4. 5. 6. programlı öğrenmeleri içerir. Eğitim yaşamı kapsayan bir süreç iken öğretim yaşamın belli dönemlerinde yapılır. Eğitim zaman ve mekân yönünden sınırsızdır. Öğretim ise belli mekânlarda gerçekleşir. Her eğitim öğretim değildir. Fakat her öğretim eğitimdir. Eğitim sonunda istenmedik davranışlarda gerçekleşebilir. Öğretimde istendik davranışlar kazandırmak esastır. 34

Eğitimde Amaç / Hedef : Amaçlar, eğitim sürecine giren bireyin davranışlarında ve kişiliğinde meydana gelmesi istenilen farklılaşmaları belirtir. Amaçlar, formal eğitimin temel taşlarıdır. Dikey ve yatay olarak iki kısımda incelenir 35

36

Hedef Davranış / Kazanım Nedir? Bireyin göstermiş olduğu ölçülebilir eylem ve etkinliklerine davranış denir. Ancak bu eylemlerin birey tarafından bilinçli ve kasıtlı yapılması gerekmektedir Öğrenilmeyen şey davranış değildir. Ülkemizdeki 2005 eğitim programında davranış yerine kazanım ifadesi kullanılmıştır 37

Öğrenme Nedir? Bireyin çevresiyle geçirdiği etkileşimler sonucunda davranışlarında meydana gelen nispeten kalıcı izli değişikliklerdir Öğrenmeler bilişsel, duyuşsal ve psiko- motor olabilir. DİKKAT? Eğitim bir SÜREÇKEN, öğrenme bir SONUÇTUR. 38

Eğitim Teknolojisi Teknolojinin ürünü olarak ortaya çıkan yeni araç ve gereçlerin eğitim kurumlarına sokulması ve bunların öğretmenler tarafından, eğitim ve öğretimde kullanılmasını ifade etmektedir 39

PROGRAM NEDİR? Hedeflere ulaşmak için yapılacak etkinlikler dizgesidir. Program eğitim sürecine yön veren en güçlü ögedir. Her şeydir. 40

PROGRAM ve PLAN TÜRLERİ Eğitim Programı Öğretim Programı Ders Programı Ünitelendirilmiş yıllık plan Günlük ders planı Program tasarımcıları hazırlar Öğretmenler hazırlar 41

1. Eğitim Programı ( Yetişek, Müfredat ) Eğitim programı; öğrenene, okulda ve okul dışında planlanmış etkinlikler yoluyla sağlanan öğrenme yaşantıları düzeneğidir ( Demirel, 2005 ). Bir okuldaki tüm dersleri ve etkinlikleri kapsar. Ör: İlkokul programı ( tüm ilkokul ders ve süreçlerini kapsar) 42

EĞİTİM PROGRAMININ 4 TEMEL ÖGESİ 43

44

EĞİTİM PROGRAMININ YARARLARI 1. Eğitim faaliyetlerine yön verir. 2. Aynı eğitim basamaklarındaki okullarda amaçların aynı yönde gerçekleşmesini sağlar. ( EŞGÜDÜMÜ SAĞLAR) 3. Eğitimde verimi arttırır. 4. Öğretmenlere rehberlik eder. 5. Zamandan tasarruf sağlar 6. Öğrenmeyi kolaylaştırır. 7. Sağlıklı ölçme – değerlendirmeye imkanı tanır 45

46

BİR SORU ? E 47

2. Öğretim Programı Eğitim programı doğrultusunda öğrenciye kazandırılması düşünülen özelliklerin ders kümeleri olarak planlanmasıdır. Ya da , Okulda ya da okul dışında bireye kazandırılması planlanan bir dersin öğretimiyle ilgili tüm etkinlikleri kapsayan yaşantılar düzeneğidir. Ör: Ortaokul Matematik Öğretim Programı ( 5, 6, 7, 8. sınıf düzeyindeki matematik derslerini kapsar ) 48

3. Ders Programı Bir sınıf düzeyinde herhangi bir dersin planlanan hedeflerin bireye nasıl kazandırılacağını gösteren tüm etkinliklerin yer aldığı bir düzenektir Ör: Ortaokul Programı 5. Sınıf Matematik 49

ÜNİTELENDİRİLMİŞ YILLIK PLAN Bir öğretmenin okuttuğu sınıf ya da ders için yıl boyunca yapacağı çalışmaları ay ay ve hafta planladığı taslaktır. Her yıl eğitim öğretim başlamadan öğretmen tarafından hazırlanır. 50

51

GÜNLÜK DERS PLANI Bir öğretmenin okuttuğu sınıf ya da ders için yıl bir ya da birkaç gün içerisinde ne tür çalışmalar yapacağını gösteren plandır PROGRAMLARI , PROGRAM GELIŞTIRMECILER TARAFINDAN HAZIRLANIRKEN; PLANLAR ÖĞRETMEN TARAFINDAN YAPILIR. 52

53

PROGRAM ve PLAN ÇEŞİTLERİ EĞİTİM PROGRAMI ÖĞRETİM PROGREMI DERS PROGREMI ÜNİTELENDİRİLMİŞ YILLIK PLAN K TÜ AM R Ö GR O PR DERS PLANI 54

Posner'in program türleri - Milli eğitim tarafından okullara gönderilen programdır - Resmi programın gerçek anlamda uygulanan kısmıdır. - Resmi programın uygulanmayan, es geçilen, araya kaynayan kısımlarıdır - Plansız , yazılı olmayan, etkinliklerdir. Her okulun bir gizil programı vardır. - Resmi programın üstüne , plan dahilinde eklenen uygulamalardır. Ör: Müzeler haftasında , önceden planlanan şekilde öğrencileri müze ziyaretine götürme 55

ÖRTÜK ( GİZİL ) PROGRAM: Bu program okuldaki sosyal ve psikolojik etkileşimle oluşan yan ve informal öğrenmeleri kapsar. Örtük program; açık ve yazılı değildir, tasarlanmamıştır, informal, kendiliğinden ve gizil öğrenmeleri kapsar, kasıtlı değildir, ima edilen programdır, resmi programın dışındadır, değerler, normlar, tutumlarla ilişkilidir. Ör: Okuldaki iletişim ortamı öğrenmeyi etkiler. Okul müdürünün tutumu öğrenme ortamına etki eder. _ Öğrencilerin yaşadıkları sosyal çevre öğrenmeleri üzerinde etkiye sahiptir 56

57

SONNNNN 58