www gencdiyetisyenler com Kei St Prof Dr Neriman

www. gencdiyetisyenler. com Keçi Sütü Prof. Dr. Neriman İNANÇ Sezgül ŞAHİN Merve KAYA Elanur ERTEKİN M. Fatıma ŞİMŞEK

Sunum Planı �Keçi Sütü Tanımı �Dünya’da ve Türkiye’de Üretimi �İnek Sütü ve Anne Sütü ile Karşılaştırılması �Keçi Sütünün Hastalıklarla İlişkisi �Keçi Sütünden Yapılan Ürünler �Sonuç ve Öneriler

Türk Gıda Kodeksi’ne göre Çiğ Süt: � Bir veya daha fazla inek, keçi, koyun veya mandanın sağılmasıyla elde edilen, 40 o C’ nin üzerine ısıtılmamış veya eşdeğer etkiye sahip herhangi işlem görmemiş kolostrum dışındaki meme bezi salgısıdır. � Çiğ süte UHT, sterilizasyon, pastorizasyon gibi ısıl işlemler uygulanarak içme sütü haline getirilir.

Keçi Sütünün Hayatımızdaki Yeri

Dünya’da ve Türkiye’de Keçi Sütü Üretimi

Dünya’da Keçi Sütü Üretimi Dağılım Oranları • Dünya’da toplam 15. 215 ton keçi sütü 2. 584 3. 200 Afrika Asya Avrupa 8. 888 FAO, 2008

�Dünya’daki keçi sayısının 1990 yılı itibariyle global olarak günümüze kadar her yıl %2 arttığı, �Keçi sütü üretiminin ise 1999 -2008 döneminde %20. 81 oranında arttığı belirtilmektedir. Güney O. , Ocak S. 2010. Entansif Keçi Eti Endüstrisindeki Gelişmeler, Bu Bağlamda Boer Irkının Önemi, Ulusal Keçicilik

Dünya’da Keçi Sütü Üretimi (ton) 4, 000 4000 3500 3000 2500 2000 1, 475 1500 1000 500 0 573 505 593 230 15 34 34 77 49 266 136 210 Cezayir Mısır Sudan Lübnan Fas Fransa Yunanistan İspanya Bulgaristan İtalya Çin Hindistan Brezilya Türkiye FAO, 2008

Tablo 1: Bazı Ülkelerde Keçi Sütü Fiyatları Ülkeler Keçi Sütü Fiyatı (Euro/lt. ) İspanya 0. 412 Fransa 0. 471 Yunanistan 0. 540 Tunus 0. 370 İsrail 0. 660 İtalya 0. 439 Portekiz 0. 324 Türkiye 0, 76 TL Bugün ise; Keçi sütü : 3, 50 TL İnek sütü : 1, 85 TL FAO, 2005 TÜİK, 2008

Türkiye'de Süt Üretim Oranları (%) 0, 37 7, 23 2, 39 İnek Sütü Manda Sütü Koyun Sütü Keçi Sütü 90, 01 TURKSTAT, 2004 • Dünya keçi sütü üretimi içinde Türkiye (2008) %1. 38 oranında bir pay almıştır. FAO, 2008

Türkiye’de Toplam Keçi Sütü Üretimi 14, 000 12, 000 10, 000 8, 000 6, 000 Toplam Keçi Sütü Üretimi (ton) 4, 000 2, 000 19 99 20 00 20 01 20 0 20 2 03 20 04 20 05 20 0 20 6 07 20 08 0 TÜİK, 2008

Keçi sütüne olan ilgi neden arttı? 1. Süt keçisi yetiştirmek daha kolay ve 2. 3. 4. 5. 6. ekonomiktir. Gebelik süresi kısa, döl verimi yüksektir. Süt verim dönemi sığırda 4 -6 yıl iken, keçide 8 -10 yıla kadar çıkabilmektedir. Selülozca zengin yemleri hazmetme yeteneği 3 kat daha fazladır. Damak tadı için farklı lezzetler sunar. İnek sütüne alerjisi olan kişiler için inek sütüne alternatif oluşturduğu görülmektedir.

Anketler, 2010 Şubat-Mart aylarında, İstanbul, Ankara ve Çanakkale’nin sosyoekonomik yapısını temsil eden ilçelerinden seçilmiş 780 adet tüketici ile yapılmıştır. Hanenizde keçi sütü tüketiyor musunuz? %95’i hayır %5’i evet Hiç keçi sütü tattınız mı? %52’si hayır %59’u damak alışkanlığın a uygun olmayacağı nı düşündüğü için tatmadığını %33’ü markette, pazarda rastlamadı ğını %2’si fiyatını yüksek bulduğunu söylemiş %48’i evet %6’sı ise tanıtımını görmediği, kokusu nedeniyle denemediği, az yağlı bulduğu gibi diğer nedenler %66’sı hoşlanmadı ğını %29’u hoşlandığı nı %5’i de diğer sütlerden farklı bulmadığını Savran S. , Aktürk D. , ve Ark. 2011 , Kafkas Univ Vet Fak Derg. 17 (2):

Tablo 2 : Keçi Sütünün Besin Ögeleri Keçi Sütü ( g/100 ml ) Kuru Madde 12. 48 Protein 3. 34 Kazein 2. 47 Albumin+Globulin 0. 43 Laktoz 4. 08 Yağ 3. 8 Kalori 70 kkal Adam, R. C. , 1972. Keçi Sütü. Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi, Yayın No: 179 , İzmir.

Anne Sütü & Keçi Sütü & İnek Sütü

14 13. 2 12. 6 12. 4 12 10 8 6 4. 7 4. 5 4. 1 4 2 Yağ(%) Laktoz(%) Kuru Madde(%) Protein(%) Kül(%) 7 3. 2 0. 8 3. 7 3. 4 3. 8 0. 700000001 1 0. 2 0 Keçi Sütü (70 cal/100 ml) İnek Sütü (69 cal/100 ml) Anne Sütü (68 cal/ 100 ml) Metin, M. 2001 E. Ü. Mühendislik Fakültesi

Protein �Keçi sütünün ortalama protein oranı inek sütü ile benzerdir. Ancak; Non-protein azot Kazein içeriği inek sütünden farklıdır. İnek sütünde daha iyi pıhtılaşma kabiliyeti Keçi sütünde daha düşük peynir verimi ve yoğurtta zayıf tekstürle sonuçlanır. Guo M, 2003, Elsevier Science Ltd. , 2944 -2949 Pond, Wg And Bell, Aw. 2005. Encyclopedia Of Animal Science. Crc Press. 926 p

Tablo 3 : Keçi ve İnek Sütünün Protein İçeriği N ve Kazein Bileşenleri Keçi Sütü İnek Sütü Kazein (gr/lt) 21, 1 27, 0 αs 1 (% toplam kazein) 5, 6 38, 0 αs 2 (% toplam kazein) 19, 2 12, 0 β (% toplam kazein) 54, 8 36, 0 κ (% toplam kazein) 20, 4 14, 0 α-laktalbumin / βlaktoglobulin 0, 63 0, 4 Non-protein N (%) 6, 3 4, 5 Total N (gr/lt) 27, 2 32, 0 Reneuf and Lenoir, IDF Bull, No. 202: 69, 198 Friesian-Holstein cows

Tablo 4 : Keçi, Anne ve İnek Sütlerinin Esansiyel Aminoasit İçerikler Esansiyel Keçi sütü İnek Sütü Anne Sütü Triptofan 0. 044 0. 046 0. 017 Treonin 0. 163 0. 149 0. 046 İzolösin 0. 207 0. 199 0. 056 Lösin 0. 314 0. 322 0. 095 Lisin 0. 290 0. 261 0. 068 Metionin 0. 080 0. 083 0. 021 Sistein 0. 046 0. 030 0. 019 Fenilalanin 0. 155 0. 159 0. 016 Trozin 0. 179 0. 159 0. 053 Valin 0. 240 0. 220 0. 063 aminoasitler Posati, L. P. , Orr, M. L. , 1976 Agriculture Handbook No. 8 -1. USDA-ARS, Consumer and Food Economics Institute Publishers,

Tablo 5 : Keçi, Anne ve İnek Sütlerinin Nonesansiyel Aminoasit İçerikleri Non-esansiyel Keçi sütü İnek Sütü Anne Sütü aminoasitler Arginin 0. 119 0. 043 Histidin 0. 089 0. 023 Alanin 0. 118 0. 113 0. 036 Aspartik asit 0. 210 0. 250 0. 082 Glutamik asit 0. 626 0. 689 0. 168 Glisin 0. 050 0. 070 0. 026 Prolin 0. 368 0. 319 0. 082 Serin 0. 181 0. 179 0. 013 Posati, L. P. , Orr, M. L. , 1976. Agriculture Handbook No. 8 -1. USDA-ARS, Consumer and Food Economics Institute Publishers, Washington, DC, pp. 7

Keçi sütünün misel yapısı; • Ortalama çap • Hidratasyon • Mineralizasyon bakımından inek sütünden farklıdır. Keçi sütü kazein miselleri; Kalsiyum İnorganik fosfor Santrifüje olmayan kazein bakımından inek sütü kazein misellerine göre zengindir. Yaman H. , Coşkun H. , 2010, Ulusal Keçicilik Kongre Kitabı, 370

�Keçi sütü; �Misellerin mineralizasyon miktarı �Düşük ısı stabilitesi �Rennetle pıhtılaşma süresinin daha kısa olması İnek sütüne göre; YÜKSEK Si. NDi. Ri. LEBi. Li. RLi. K Jenness, R. , 1980. Dairy Sc. 63: 1605 -1630. Park, Y. W. , Juarez, M. , Ramos, M. , Haenlein, G. F. W. 2007. Small Ruminant Research, 68: 88– 113. St-Gelais D, Ali Ob, Turcot S 2003. In: Agriculture And Agri-Food Canada- Food Research And Development Centre.

Keçi ve İnek Sütündeki Biyoaktif Peptitler Süt proteinlerinin enzimatik hidroliziyle ortaya çıkan spesifik biyolojik aktiviteleri olan bileşiklerdir. Antimikrobiyal etki Antihipertansif, Antioksidan, Opioid etki Yaman H. , Coşkun H. , 2010, Ulusal Keçicilik Kongre Kitab

�Bu biyoaktif peptitler ; Nükleotitler Nükleositler Serum Proteinleri Serbest Aminoasitler Poliaminler Yaman H. , Coşkun H. , 2010, Ulusal Keçicilik Kongre

14 13. 2 12. 6 12. 4 12 10 8 6 4. 7 4. 5 4. 1 4 2 Yağ(%) Laktoz(%) Kuru Madde(%) Protein(%) Kül(%) 7 3. 2 0. 8 3. 7 3. 4 3. 8 0. 700000001 1 0. 2 0 Keçi Sütü (70 cal/100 ml) İnek Sütü (69 cal/100 ml) Anne Sütü (68 cal/ 100 ml) Metin, M. 2001 E. Ü. Mühendislik Fakültesi

Keçi ve İnek Sütü Karbonhidratı İnek sütü; Minör miktarda monosakkarit ve oligosakkarit içerir. Keçi sütü; Laktoz dışında az miktarda oligosakkarit, glikopeptit, glikoprotein, nükleotit içerir. Park, Y. W. , Juarez, M. , Ramos, M. , Haenlein, G. F. W. 2006. Physico-chemical Characteristics of Goat and Sheep Milk. Small Ruminant Research. 68: 88 -113. Haenlein G. F. W. , 2004. Goat milk in human nutrition. Small Ruminant research 51, 155 -163

Keçi sütünde bulunan oligosakkaritlerden biri n-asetil nöraminik asit(sialik asit)tir. İnek sütünde 60 mg/kg Anne sütünde 120 mg/kg Keçi sütünde 230 mg/kg Puente et al. , 1996 Int. Dairy J. 6, 315–

Sialik asit � 9 karbonlu bir şekerdir. �Beyin ganglionlarının yapısal ve işlevsel bileşenidir. �Nöron transaminasyonunda, bellek oluşumunda hücreden hücreye iletişiminde önemli rol oynar. Wang B, Brand-Miller J, Mc. Veagh P, and Petocz P, Am J Clin Nutr 2001; 74: 510– 5.

14 13. 2 12. 6 12. 4 12 10 8 6 4. 7 4. 5 4. 1 4 2 Yağ(%) Laktoz(%) Kuru Madde(%) Protein(%) Kül(%) 7 3. 2 0. 8 3. 7 3. 4 3. 8 0. 700000001 1 0. 2 0 Keçi Sütü (70 cal/100 ml) İnek Sütü (69 cal/100 ml) Anne Sütü (68 cal/ 100 ml) Metin, M. 2001 E. Ü. Mühendislik Fakültesi Yayınları

Keçi Sütü Yağı �Keçi sütü yağ tanecikleri küçük olduğu ve kümeleşmediği için keçi sütü doğal homojenize süttür. Bunun nedeninin, aglutinin eksikliğinden olduğu düşünülmektedir. Bu durum keçi sütüne kolay sindirilebilme özelliği kazandırır. Jenness, R ve Parkash, S. 1971. Lacks of a fat globule clustring agent in goats’milk. J. Dairy Sci. 54, 123 -126. �Keçi sütü yüksek oranda(total yağın %36 sı kadar) MCT içermektedir. Haenlein G. F. W. , 2004. Goat milk in human nutrition. Small Ruminant research 51, 155 -163

İnek sütünün yağ globül çapı daha büyüktür. Keçi sütü yağ globüllerinin çapı 3, 5 μmden daha azdır ve çok sayıda globülden meydana gelir. Si. NDi. Ri. LEBi. Li. RLi. K Yaman H. , Coşkun H. , 2010, Ulusal Keçicilik Kongre Kitab

Tablo 5: Keçi, İnek ve Anne Sütünün Yağ İçerikleri Keçi Sütü Yağ Asitleri(g) İnek Sütü Anne Sütü Kolesterol(mg) 11 14 14 Bütirik Asit (C 4) 0. 13 0. 11 - Kaproik Asit (C 6) 0. 019 0. 06 - Kaprik Asit (C 8) 0. 10 0. 04 - Kaprilik Asit (C 10) 0. 26 0. 08 0. 06 Laurik Asit (C 12) 0. 12 0. 09 0. 26 Palmitik Asit (C 16) 0. 91 0. 88 0. 92 Oleik Asit (C 18: 1) 0. 98 0. 84 1. 48 Posati, L. P. , Orr, M. L. , 1976. Agriculture Handbook No. 8 -1. USDA-ARS, Consumer and Food Economics Institute Publishers, Washington, DC, pp. 77

Keçilerin yemleri zenginleştirilerek yağ profilleri incelenmiştir; • Ayçiçek CLA fazla • Kanola CLA düşük • Soya yağı Tekli ve çoklu doymamış y. a. en fazla, doymuş y. a. oranı en az. Eknæs, M. , Havrevoll, Ø. , Volden, H. , Hove, K. 2009. Fat content, fatty acid profile and off-flavours in goats milk: Effects of feed concentrates with different fat sources during the grazing season. Animal Feed Science and Technology 152: 112– 122.

Tablo 6 : Keçi, İnek ve Anne Sütünün Vitamin İçerikleri Vitamin Keçi İnek Anne Retinol(mg) 0. 04 0. 06 β-Karoten (mg) 0. 00 0. 02 D vitamini (µg) 0. 06 0. 08 0. 06 Tokoferol (mg) 0. 04 0. 11 0. 23 Tiamin (mg) Riboflavin (mg) Niasin (mg) Pantotenik Asit (mg) Keçi sütü yüksek oranda A 0. 05 0. 04 vitamini içerir. Keçiler sütteki 0. 14 0. 17 tüm β-karoteni A vitaminine 0. 20 0. 09 çevirir. Bu yüzden rengi daha 0. 31 0. 34 beyazdır. 0. 02 0. 03 0. 16 0. 18 Pridoksin 0. 05 0. 04 0. 01 Biotin (µg) 2. 00 0. 70 Folik Asit (µg) 1. 00 5. 30 5. 20 Kobalamin (µg) 0. 06 0. 35 0. 04 *Jaubert (1997) *Paccard ve

Tablo 7 : Keçi, İnek ve Anne Sütünün Mineral İçerikl Anne Sütü Keçi Sütü İnek Sütü Mineral (g) 0. 31 0. 73 0. 79 Kalsiyum (mg) 320 1260 1200 Fosfor (mg) 150 970 920 Potasyum (mg) 550 1900 1500 Sodyum (mg) 200 380 450 Klor (mg) 450 1600 1100 Magnezyum (mg) 40 130 110 Kalsiyum/Fosfor (mg) 2. 1 1. 3 Çinko (μg) 3000 3400 3800 Demir (μg) 600 550 460 Bakır (μg) 360 300 220 Manganez (μg) 30 80 60 İyot (μg) 80 80 70 *Data compilation from Guéguen (1997) (per l).

K. V. H Diğer… GİS Hastalıkları Keçi Sütünün Hastalıklarl a İlişkisi Besin Alerjileri Deri Hastalıkları

Kardiyovasküler Hastalıklar Safra yapısında oleik asit bulunur. Keçi sütünün oleik asit miktarının yüksek olması safra �Sığır sütlerine uygulanan mekanik pastörizasyon salgısını artırır. Keçi İnek Sütü Anne işlemi ksantin oksidaz enzimini serbest hale Sütü geçirmektedir. Oleik 0. 98 0. 84 1. 48 Asit Keçi sütü ise sığır sütüne göre çok daha az Ksantin Oksidaz; (C 18: 1) Mitokondri üzerinde serbest radikallerin ksantin oksidaz enzimi içermektedir. zararlı etkisini artırmaktadır. Kan dolaşımına girdiğinde vücut cevap olarak kolesterol üretimini artırmakta bu �Keçi sütünün safra salgısını artıran da damar tıkanıklığına ve kalp mekanizması kolesterol ve trigliserit oranını dokusunda problemlere neden olabilmektedir. düşüren bir etkiye sahiptir. Mc. Cord JM. : Oxygen-derived free radicals in postischemic tissue injury. N Engl J Jarasch ED, Bruder G, Heid HW, Acta Physiologica Scandinavica Supplementum Med. , 312, 159 -163 (1985). [1986, 548: 39 -46]

Besin Alerjileri �Sindirime karşı direnç, bir proteinin alerjik özelliğinin belirleyen en önemli faktörlerden biridir. �Keçi sütünün daha az alerjenik özellik göstermesi keçi sütünde β- laktoglobulinin daha etkin sindiriminden kaynaklanmaktadır. Kolay sindirilebilen βlaktoglobulin Düşük αs 1 kazein seviyesi Prosser, C. , et al. , 2003. 11 th Asian Congress of Pediatrics, Bangkok, Thaila November.

� Keçi sütü nükleotidler, nükleosidler ve poliaminler gibi birçok biyoaktif madde içerir. Nükleotidler • Bağışıklık sistemini düzenlediği • Besinsel alerjenlere karşı yanıtı baskıladığı Poliaminler • Besinsel alerjenlere karşı duyarlılığı azalttığı kanıtlanmıştır. � Bu, alerjenlere karşı olan bağışıklık yanıtını azaltma olasılığının keçi sütünde daha yüksek olduğunu gösterilmiştir. Dandrifosse G. , et al. , 2000. Proc Nutr

İnek sütü alerjisi 1 aydan küçük çocuklarda, Besin alerjileri İnek sütü alerjisi % 12. 6 Bu alerjilerin genel popülasyonda görülme sıklığı %0, 3 ile %7, 5 arasındadır. Gürsoy, O. , Işık, F. , Kınık, Ö. , 2003. Fonksiyonel gıda bileşeni olarak süt ve süt ürünlerinde konjuge linoleik asit (CLA) ve izomerleri. Gıda Teknolojisi 7(5): 40 -

� Çocu kların %2 , 5 inde ilk 3 ayd yaşta, % a alerji p 12 -30’un roblemin belirlenm da in görüld iştir. üğü � ABD S ağlık Bak anlığı rap bebekler orlarına deki ölüm göre nedenle ölümler o rinin 1/5 i lduğu ve nin ani uykuda olayların görülen ın 1/3üne ani ölüm inek süt olduğu b ü alerjisi elirtilmek nin nede tedir. n Businco, L. , Bellanti, J. 1993. Clin. Exp. Allergy 23, 481 -

� İngil tere’de her yıl 4 4. 000 in 0. 000 b in inek ebekten sütüne belirtilm yaklaş alerjide ektedir. ık n dolay ı öldüğü � İtaly a’da ya pılan bi bebekle r çalışm rde %3 ada 2 y inek sü bebekle aşın alt tü alerji rde inek ındaki si olduğ sütü ye şikayet u ve bu lerin %4 rine keç 0 -50 ora i sütü v edilmiş e nında a tir. zaldığı rildiğinde tespit Proceedings de Colloque Interets Nutritionnel et Ditetique du Lait de Chevre, vol. 81. Inst. Natl. Reach. Argon. Publ. , Paris, Frane, pp. 123 -126. Bevilacqua, C. Et al. , 2000. Gruner, L. , Chabert, Y. (Eds. ), Proceedings of the Seventh International Conference on Goats, vol. II. Institute de I’Elevage, Tours, France, p. 874

Fransa’da yapılan bir çalışmada inek sütüne alerjisi olan çocuklarda, keçi sütü kullanıldığında sindirimin daha kolay ve alerjik etkisinin daha düşük olduğu görülmüş ve %93 başarı elde edilmiştir. Fabre A Perspectives actuelles d’utilisation du lait de chevre dans I’alimentation infantile. 1997. In: Proceedings de Colloque Interets Nutritionnel et Dietetique du Lait de Chevre, vol. 81. Inst. Natl. Rech.

Deri Hastalıkları Kollojen üretimini uyarır. �Keçi sütü içerdiği alfa hidroksit sayesinde deriyi güçlendirici ve gençleştirici bir etkiye sahiptir. �Keçi sütünden yapılmış yağlar özellikle derilerde yanık tedavisinde ve saçlara parlaklık kazandırmada kullanılmaktadır. Yamamato Y. , Uede K. , Yonei N. , Kishioka A. , Ohtani T. , Furukawa F. , The Journal of

2 -24 haftalık bebeklerde ani ölümlerin 1/3ünün nedeni olan, kusma, ishal, burun akıntısı, hırıltılı nefes alma ve deride kızarma -kabarma, egzamaya benzer durumlar gösteren ve bu nedenlerle teşhiste yanıltıcı olan bazı gelişmelerin, bebeklerin inek sütüne alerjik oluşları ile ilgili oldukları belirlenmiştir. Bu durumdaki bebeklere inek sütü yerine keçi sütü verildiğinde şikayetlerin azaldığı gözlenmiştir. Lothe, L. et al. , 1982. Pediatrics, 70, 7 -

Gi. S Hastalıkları �Yüksek tampon özelliği sebebiyle gastrit ve ülser hastalarının beslenmesinde idealdir. Keçi sütünün misel yapısına �αs 1 -kazein içeriği düşük olduğu için yumuşak katılan kalsiyum ve fosfat daha fazladır. Tamponlama pıhtı oluşturur bu durum Gi. S sağlığını korur. kapasitesinde minerallerin önemli yeri olduğu için keçi sütünde bu özellik ön plandadır. Prosser, C. , et al. , 2003. 11 th Asian Congress of Pediatrics, Bangkok, Thailand, November.

%7 daha az laktoz Laktoz intoleransı bulunan kişilerde de keçi sütü kullanılabilmektedirl er. Bağırsaklarda daha kolay absorbe edilerek az kalıntı bırakır. Park Y. W. , Haenlein F. W. , 2008, Blackwell Publishing Professional, Ames, Iowa, USA. doi: 10. 1002/9780470999738. ch 6

Diğer… �Keçi sütünün alkali özelliğe sahip olması, kanda ve bağırsaklarda asit üretimini azaltmaktadır. G. F. W. Haenlein, 2004, Small Ruminant Research, 155 -163

Selenyum bağışıklık sistemi için ve antioksidan özelliği açısından gerekli bir mineraldir. Baysal A. , 2009, Beslenme, 245 http: //www. ncbi. nlm. nih. gov/pubmed/12882742

Bebek Maması Dondur ma Yoğurt Tereyağ ı Keçi Sütü Ürünleri Peynir Helvası Kefir Sabun Peynir

Bebek Maması Tercih Edilme Nedenleri; �Anne sütüne benzer olması, �Sindiriminin kolay olması, �Alerji riskini azaltması, �Midede tamponlayıcı özellik göstermesi, �Doğal bir CLA kaynağı olması, �Biyoaktif bileşenler içermesi ve daha az alerjenik olması, �Kolay emilebilme özelliğinde olan MCTleri yüksek seviyede içermesi. �İnek sütüne göre daha az patojen, saprofit mikroorganizma ve pestisit kalıntısı içermesi, Prosser, C. , et al. , 2003. 11 th Asian Congress of Pediatrics, Bangkok, Thailand, November. Hachelaf, W. , et al. , 1993. Comparaison avec le lait de vache, Lait, 73: 593 -599. Veral, S. , 2005. Keçi sütünün değerlendirilmesi keçi sütünden beyaz peynir üretim teknolojisi. Süt Keçiciliği Ulusal Kongresi 26 -

• Modifiye olmuş inek sütünden üretilmiş bebek maması ve keçi sütünden üretilmiş bebek mamalarının amino asit içeriklerinin nitelik ve miktar yönünden anne sütüne yakın olduğunu belirlemişlerdir. • Bebek beslenmesinde alerji gibi durumların oluşmaması için, keçi sütünden üretilmiş mama tercihinin doğru bir seçim olacağı kanıtlanmıştır. Darragh, A. , et al, Perinatal Society of Australia and Nwe Zealand Conference, Adelaide, Australa, March 2005. Desinova, S. N. , et al. 2006. Clinical evaluation of goat Formula in atopic dermatitis. Dairy Goat Co-operative (N. Z. ) L. td. Issue 3. September.

�Keçi sütünden üretilmiş bebek mamaları ülkemizde de satılmakta ancak üretilmemektedir. �Mamaların tamamı ithal edilmektedir. Ayışığı-Varol K. , Koşum N. 2010. Keçi Sütünden Bebek Maması Olarak Yararlanma Olanakları. , Ulusal Keçicilik Kongr

http: //www. who. int/hac/crises/international/middle_east/Lebanon_guidelines_for_breast_milk_subs

Dondurma �Keçi sütüne olan talep artışı nedeniyle yakın gelecekte, Kahramanmaraş’ın keçi sütü üretim merkezi haline geleceği tahmin edilmektedir. Ata, M. 2007. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi. Fen Bilimleri Enstitüsü, Zootekni A. B. D. , Kahramanmaraş, 43 s.

Kefir �%100 keçi sütünden yapılan kefir örneklerinin en düşük viskoziteye sahip olduğu saptanmıştır. Bu durum keçi sütünün α-s 1 kazein miktarının düşük olmasına ve keçi sütü protein misellerinin daha yumuşak ve kırılgan bir jel oluşturmasına bağlanmaktadır. Tratnik, L et al. 2006. I. Dairy Technology (59) 1: 4046.

Biyofonksiyonel kısa ve orta zincirli yağ asitlerini içermesi Sindirilebilirliği nin yüksek olması Fermente süt ürünlerinde kullanılması insan sağlığı açısından avantajlar sağlamaktadır. Antiallerjik özellikte olması Haenlein G. F. W. , 2004. Small Ruminant research 51, 1 163

Peynir ve Peynir Helvası • ABD’de keçi sütünün %75’i peynir üretiminde kullanılmaktadır. F. X. Milani, W. L. Wendorff, November 2011, Small Ruminant

Hanelerde Tüketim Miktarı 29% 55% 3% 13% İnek Peyniri Koyun Peyniri Keçi Peyniri Karışık ( inek, koyun, keçi ) Savran S. , Aktürk D. , ve Ark. 2011 , Kafkas Univ Vet Fak Derg. 17

Sabun �İçerdiği α-hidroksit sayesinde besin olarak tüketiminin yanı sıra Amerika’da bulunan süt keçisi yetiştiricileri kozmetik amaçlı kullanımına da yönelmişlerdir. Koyuncu, M. 2005. Keçi sütü için yeni bir kullanım alanı “Keçi sütlü sabun” Ulusal Kongresi,

Sonuç ve Öneriler Ülkemizde; �Projelere yer verilerek üretim desteklenmeli, �Araştırmalar artırılamalı, �Keçi sütünün istenmeyen duyusal özelliklerinin giderilmesi için teknolojik çalışmalar yapılmalı, �Keçi sütü bazlı bebek maması üretimi için çalışmalar yapılmalı

Sonuç ve Öneriler �Keçi sütü inek sütüne göre daha düşük düzeyde Na, daha yüksek miktarda K ve Mg içerdiğinden kan basıncını olumlu etkileyebilir, bu da yüksek tansiyon hastaları için önemli olacaktır. �Laktoz içeriği kısmen düşük olması ve sindirilebilirliğinin yüksek olmasından dolayı laktoz intoleransı olan bireylerde kullanılabilir. �MCT içeriği sayesinde malabsorbsiyonlarda ve kısa bağırsak sendromu gibi bağırsak hastalıklarında önerilebilir.