Togri ichak kasalliklari Epidemiologiya Togri ichak kasalliklari 10000

To'g'ri ichak kasalliklari

Epidemiologiya To’g’ri ichak kasalliklari 10000 odamdan 11 tasida uchraydi. Lekin shuni aytib o’tish kerakki, birlamchi ko’rik sinchiklab o’tqazilganda 25 -30% axolida to’g’ri ichak kasalliklari topiladi.

O’rganish tarixi To’g’ri ichak kasalliklari Qadimiy Misr, Yunoniston, Hindistonda o’rgana boshlangan.

To'g'ri ichak anatomiyasi

To'g'ri ichak anatomiyasi 1 –Chegara chizig'i 2 – Perianal teri 3 – Orqa chiqaruv teshigi - teri chegarasi 4 – To'g'ri ichakning pastki venoz to'ri 5 – Parks bog'lami 6 – To'g'ri ichakning pastki venoz to'ri 7 – sirkulyar mushak kavati 8 – bo'ylama mushak kavati

To'g'ri ichakning xirurgik anatomiyasi | To'g'ri ichakning ko'ndalang kesimi va yopkich mushaklari

To'g'ri ichakning xirurgik anatomiyasi To'g'ri ichakning yopkich mushaklari (pastdan ko'rinishi)

To'g'ri ichak anatomiyasi To'g'ri ichakning yopkich mushaklari ko'ndalang kesimi va sxematik ko'rinishi

To'g'ri ichak arteriyalari

To'g'ri ichak arteriyalari. To'g'ri ichak venalari (VCI === vena cava inferior = pastki kovak vena) To'g'ri ichak limfvatik turi

To'g'ri ichak atrofidagi yog' qatlami bilan to'lgan bo'shliqlar: 1) spatium ischiorectale, 2) spatium pelvirectale, 3) spatium perianale

To'g'ri ichak fiziologiyasi Evakuator Rezervuar (650 -1200) So'rish

To'g'ri ichak kasalliklari To'g'ri ichak rivojlanishi tug'ma anomaliyalari To'g'ri ichak noonkologik kasalliklari To'g'ri ichak onkologik kasalliklari

To'g'ri ichak rivojlanishi tug'ma anomaliyalari Girschsprung kasalligi (aganglionar megakolon) Orqa chiqaruv teshigi va to'g'ri ichak tug'ma atreziyasi

Orqa chiqaruv teshigi va to'g'ri ichak atreziyasi Orqa chiqaruv teshigi va to'g'ri ichak anomaliyalari taxminan 0, 2% chaqaloqlarda uchraydi. Ular orasida ko'p uchraydiganlari: orqa chiqaruv teshigi stenozi, orqa chiqaruv teshigi atreziyasi, to'g'ri ichak atreziyasi.

To‘g’ri ichak rivojlanishi tugma anomaliyalari: a) orka chikuruv teshigi stenozi b)orka chikaruv teshigi atreziyasi v) orka chikuruv teshigi va To‘g’ri ichak atreziyasi g) To‘g’ri ichak atreziyasi

Diagnostika Ø Orqa chiqaruv teshigini yo’qligi Ø Chakaloq tugilgandan keyin 24 -48 soat ichida ichi kelmasligi Ø Oshkozon –ichak rentgenoskopiyasi

Davolash Orka chikaruv teshigi atreziyasida oralikdan uzunasiga kesma orkali operatsiya 1. Uzunasiga kesma orkali turgi ichak yopik chuntagi ochiladi Kesma liniyasi (a) va ajratilgan To‘g’ri ichak (b) Orka chikaruv teshigi atreziyasida oralikdan uzunasiga kesma orkali operatsiya To‘g’ri ichak shillik kavti ochilib shillik kavat kirrasi teriga tikiladi. Kundalang kesimda choklar(a) va operatsiyadan keyingi xolat(b)

Orqa chiqaruv teshigi va to'g'ri ichak tug'ma atreziyasi xirurgik davosi Orqa chiqaruv teshigi atreziyasida teri kesilib, uning shilliq qavati pastga tortilib teriga tikib qo'yiladi. to'g'ri ichak atreziyasining boshqa turlarida turli xil murakkab jarrohlik amaliyotlari qo'llaniladi.

To'g'ri ichak noonkologik kasalliklari Gemorroidal tugunlar Orқa chiқaruv teshigi yorig’i, pektenoz, papillyar gipertrofiya Anorektal abstsessi orқa chiқaruv teshigi oқmasi To'gri ichak tushishi va sfinkter yetishmovchiligi

Bavosil (gemorroy) Gemorroy - to'g'ri ichak g'orsimon (kavernoz) tanachalarining venulalar orqali, arterio-venoz anastomozlarga ega bo'lgan to'g'ri ichak g'orsimon shilliq osti chigallardan qonni oqib chiqib ketishining buzilishi natijasida, ularning kengayishi bilan kechuvchi kasallik hisoblanadi. Kasallik juda keng tarqalgan bo'lib, katta yoshdagi axolining 43, 7 foizida uchraydi va to'g'ri ichak kasalliklari bilan og'rigan bemorlar orasida 40 foizni tashkil etadi. Erkaklar va ayollar orasida kasallik deyarli bir xil nisbatda, o'rtacha 30 -50 yoshda uchraydi.

Gemorroidal tugunlar Gemorroy kelib chiqishini tushuntirib beruvchi bir necha nazariyalar mavjud – infektsion agentlar tasiri (kriptogen infektsiya, gemorroidal flebitlar, kolit va boshqalar), neyrogen va endokrin buzilishlar (jinsiy bezlar va gipofiz patologiyalarida venoz sistema sustligi, xomiladorlik davrida gormonal disbalans, kavernoz chigallar devorida nerv trofikasini buzilishi).

Gemorroidal tugunlar anatomiyasi Asosan uchta pozitsiyada: Chap lateral Ўng orқa Ўng oldingi

Gemorroidal tugunlar Ichki • Tashqi

Klinik davrlari ü Birinchi davr ichki gemrroidal tugunlar yengil shishgan va fakat ü proktoskop orkali kurish mumkin ü Ikkinchi davrda tugun orka chikaruv teshigidan zurikkanda ü chikadi va keyin uz joyiga tushadi ü Uchinchi davrda orka chikaruv yeshigidan chikan gemrroidal ü tugunlar mustakil uz joyiga tushmaydi va fakat bosim ostida ü uz joyiga tushirish mumkin ü Turtinchi davrda va boism ostida xam tugunlarni uz joyiga ü tushirish iloji yuk

Gemorroy davosi Konservativ (vannochkalar, gemorroidal venalar) tromboflebitida medikamentoz davo va skleroterapiya) Xirurgik

Gemorroidal tugunlar skleroterapiyasi • Birinchi marta 1869 yilda қilingan • 1 va 2 davrlarida effektiv • 4 yil ichida 30% gacha retsidiv berishi mumkin

Gemorroidal tugunlarni rezina xalkalar bilan boglash v Orqa chiqaruv teshigidan 2 sm proksimal boglanadi v. To‘g’ri ichak shillik kavati nekrozini va chandiklanishini vchakiradi va retsidiv sonini kamaytiradi v 96% 1 – oy davomida simtomsiz (og’riqlarsiz)

Gemorroy xirurgik davosi Milugan Morgan operatsiyasi. Parks Operatsiya Rijix operatsiyasi

Milugan Morgan operatsiyasi Uchala gemorroidal tugunlar boglanib kesiladi

Parks operatsiyasi Tugun ichkaridan anodermadan va tashkaridan ichki sfinkterdan ajratilib kesiladi

Rijix bo'yicha gemorroidektomiya

Orqa chikaruv teshigi yorigi Orqa chiqaruv yo'li yorilishi (anal yoriq) — orqa chiqaruv yo'lidagi nuqson. Ko'pincha ayollarda uchraydi. 90% xollardaanal yoriq anal sfinkterning orqa devorida joylashadi. Orqa chiqaruv yo'lining o'tkir, xronik va qaytalanuvchi yorilishi farq qilinadi.

Orqa chiqaruv teshigi yorigi Orqa chikaruv teshigi yorigi karunkul va gipertrofiyalangan anal papilloma bilan

Orqa chiqaruv teshigi yorigi O'tkir anal yoriqning asosiy simptomi og'riq hisoblanadi. Og'riq juda qattiq, bemorni kuchli iztirobga soladi, odatda xojatdan keyin boshlanadi va bir necha soatga cho'ziladi. Og'riqdan tashqari, anal sfinkterning kuchli reflektor spazmi sababli qabziyatlar paydo bo'lib, natijada har gal xojatga borishdan keyin yoriq battar shikastlanib turadi. Aksariyat anal yoriqda xojatdan keyin qon tomchilari ajralib chiqishi kuzatiladi.

Orqa chiqaruv teshigi yorigi Ichki sfinkterotomiya. a) orqa chikaruv teshigi yorigi va ichki sfinkterni kesish b) sxematik tasvir, v) shpatellar olingandan keyin jaroxat xolati

Orqa chikaruv teshigi yorig’i Maxalliy yoki endotraxeal narkoz ostida radial yunalishli urab oluvchi kesma bilan orka chikaruv teshigi gipertrofiyalangan yorigi va karunkula olib tashlananadi

O'tkir paraproktit va paraproktal oqma Paraproktit pararektal kletchatkaga infektsiya tushishi natijasida vujudga keladi. Pararektal kletchatkaga mikroblar anal kriptalarga ochiladigan anal bezlardan tushadi. Anal bezdagi yallig'lanish jarayoni natijasida uning yo'li bekiladi va sekret oqib chiqishi buziladi. O'tkir paraproktit paydo bo'lishiga moyillik tug'diradigan sabablar orasida to'g'ri ichak distal bo'limi va anal kanal shilliq pardasidagi mayda shikastlar birinchi o'rinda turadi.

Paraproktal abstsess va paraproktal oqma Davrlari Utkir paraproktit – abstsess Surunkali paraproktit - paraproktal okma

O'tkir paraproktit Parakproktal abstsesslar: a) perianal v) ishiorektal s) pelviorektal d) shillik osti

O'tkir paraproktit klinikasi • Og'riq • Qizarish • Shish • Tana xarorati kutarilishi • ECHT oshishi

O'tkir paraproktit Perianal va ishiorektal abstsesslarni ochish

Anorektal oqma O'tkir paraproktitni boshdan kechirish oqibatida rivojlanadi va to'g'ri ichakda oqma yara borligi bilan namoyon bo'ladi. Oqma yaralarning paydo bo'lishiga ko'pincha bemorlarning yiringlik o'zicha yorilgandan keyii tibbiy yordam olishga kechikib murojaat qilishlari sabab bo'ladi.

Anorektal oqma Qoodsati buyicha , anorektal oqmalar anal teshigi orkali utkazilgan perpendikulyar chiziklarga nisbatan xar xil turlari farq qilinadi

Orqa chiqaruv teshigi oqmalari klassifikatsiyasi . Тери ости

Anorektal oqma diagnostikasi а в Rang beruvchi moddalar kiritib oqma yulini aniqlash (a) yoki ingichka mis simini kiritish bilan yo'lni aniqlash (v).

Anorektal oqma Orqa anorektal oqmani Parks metodi buyicha bartaraf etish, oqma yo'lini teri tomonidan silindrsimon kesib olib tashlanadi.

To'g'ri ichak tushishi To'g'ri ichakning tushishi deganda ichakning tashqariga orqa chiqaruv yo'li atrofiga chiqishi tushuniladi. Qorin ichida bosimning oshishi (qabziyat, ich ketar, tug'ruk, yo'tal) ichak tushishiga sababchi hisoblanadi. Dumba sohasi va bel-dumg'aza sohasining o'q otar qurollardan yaralanishi, maishiy shikastlar ham ichak tushishiga olib kelishi mumkin. Тўғри ичак тушиши

To'g'ri ichak tushishi va sfinkter yetishmovchiligi To'liq to'g'ri ichakning barcha qavatlari ag'darilib orqa chiqaruv teshigidan tushishi. Noto'liq -to'g'ri ichak shilliq qavatining tushishi farq qilinadi (protsidentsiya). Shilliq qavatining tushishi tushgan ichak shilliq kavatda o'tuvchi radial burmalar orqali yengil aniqlanadi

To'g'ri ichak tushishi Eng oddiy davolash usuli bu - to'g'ri ichak atrofidagi mushaklarga yallig'-lanish chaqiruvchi dorilarni infiltratsiyasi.

To'g'ri ichak tushishi Tushgan to'g'ri ichakni yig'ish va invaginatsiya yo'li bilan to'g'rilash

Sfinkter yetishmovchiligi Pickreil buyicha mushak plastikasi

UASh taktikasi Agar to’g’ri ichak kasalligi bilan kasal murojaat qilsa, umumiy amaliyot shifokori keyingi muolajalarni qilishi shart: 1. Anamnezni to’liq yig’ish; 2. Rektoromanoskopiya o’tkazish; 3. Kolonoskopya o’tkazish; 4. Laborator tekshiruvlar o’tkazish; 5. Agar kerak bo’lsa kasalni xirurgik statsionarga jo’natish.