PROGRAMI PR TRAJNIMIN E MSIMDHNSVE N KOSOV PR

PROGRAMI PËR TRAJNIMIN E MËSIMDHËNËSVE NË KOSOVË PËR ZBATIMIN NË PRAKTIKË TË KURIKULËS SË RE TRAJNIMI I MËSIMDHËNËSVE FUSHA JETA DHE PUNA () SEMINARI 3 Trajner: DITA 2

REFLEKTIM NGA DITA 1 Seminari 3 • Metodologjia e mësimdhënies në funksion të KKK • Materialet mësimore • Bashkëpunimi i mësimdhënësve si domosdoshmëri për zbatim të kurrikulës së re

Koha AGJENDA e ditës së dytë 9: 00 – 9: 30 Mirëseardhje në trajnim, Reflektim përmbledhës nga dita e parë e trajnimit ( seminari 3) 9: 30 – 10: 30 KKK e re dhe sistemi i vlerësimit 10: 30 – 10: 50 Pauza 10: 50 – 12: 00 Vlerësimi i bazuar në kompetenca 12: 00 – 13: 00 Dreka 13: 00 – 14: 20 Kurrikula e re dhe vlerësimi për të nxënë dhe vlerësimi i të nxënit 14: 20 – 14: 40 Pauza 14: 40 – 16: 00 Përgatitja e instrumenteve për vlerësimin e nxënësve 16: 00 Përmbyllja e ditës së dytë të trajnimit

Aktivitet i punës në grupe (koha 20 min. ) Puna duhet të kryhet në flipchart Çka dimë për ndryshimet që i sjellë kurrikula e re – në sistemin e vlerësimit? Pyetjet që mësimdhënësit shpesh i shtrojnë rreth sistemit të vlerësimit sipas kurrikulës së re 4 Përvoja praktike të lidhura më vlerësimin e nxënësve Cilat janë sfidat kryesore për mësimdhënës në zbatimin në praktikë të sistemit të vlerësimit sipas kurrikulës së re? 6

20 min Prezentim i planit punës në grupe dhe diskutim rreth pyetjeve te shtruara

Çka duhet të kemi parasysh kur vlerësojmë ?

Nivelin e pyetjeve Nivelin e nx sipas kls Vlerësimi tu përshtatet rezultateve specifike të të nxënit Format e vlerësimit tek nxënësit Menyra se si mesimdhenesi trajton nxënësin gjatë vlerësimit

Vlerësimi është proces që paraqet progresin e vazhdueshëm, nivelin e arritshmërisë së rezultateve të të nxënit dhe zotërimin e kompetencave të përcaktuara me kurrikulë.

Definimi i nocionit ( aspekti praktik) Në përgjithësi me vlerësimin nënkuptohet kur diçka vlerësohet nga dikush në një mënyrë të caktuar dhe sipas kritereve të caktuara. - . . . madhësia ngjyra shija shkëlqimi etj. Vlerësimi i mollës - Ndërlidhja me vlerësimin e RNSH dhe RNF: vlerësohen faktet, dijet porocedurale, shkathtësitë, qëndrimet, vlererat. . .

Vlerësimi është proces që siguron informacione: • Nxënësve për nivelin e të mësuarit • Mësimdhënësve për mësimdhënie cilësore • Institucioneve rezultat kthyese /se cili është niveli i arritjes dhe se cilin nivel pretendojnë ta arrijnë/.

Qëllimet e vlerësimit Vlerësimi për qëllim ka: o o forcimin e të nxënit të të mësuarit raportimin e përparimit të nxënësve zotërimin e kompetencave të kurrikulës certifikimin dhe orientimin e nxënësve

Format e vlerësimit Vlerësimi i brenshëm është më bazë në shkollë dhe për qëllim ka raportimin e rregullt të përparimit të nxënësve. Kemi dy lloje të vllerësimit: § Vlerësimi i vazhdueshëm; § Vlerësimi përfundimtar.

VLERëSIMI I VAZHDUESHëM Vlerësimi i vazhdueshëm është vlerësim me bazë në klasë – raportohet përparimin e nxënësve dhe vlerësohet me nota numerike (1, 2, 3, 4, 5) duke përdorur instrumente vlerësuese: teste formale dhe joformale / vëzhgimit, pyetësorëve, detyrave mësimore, eseve, dosjeve, , punës me projekte / etj

Niveli i arritjes së performancës Bëhët përmes: - dimensioneve të njohurive, - shkathtësive të arritura - vlerave që kanë si në sasi, denduri, thellësi, ndihmesë, kreativitetit dhe cilësi në zotërimin e kompetencave të kurrikulës. (Komunikimi, Zgjidhja e problemeve, Perdorimi I TIK-ut, Shtrirja, shpeshtësia, fasilitimi, thellësia, kreativiteti, cilësia)

Vlerësimi përfundimtar Bëhet në fund të çdo viti shkollor që reflekton nivelin e performancës së nxënësit gjatë një viti shkollor dhe nxënësve u jepet nota përfundimtare. Nota përfundimtare përcaktohet me shkronja (A, B, C, D), që del nga mesatarja aritmetike e notave nga vlerësimi vazhdueshëm Nota A (mesatarja prej 4. 5 deri 5. 00) Nota B (mesatarja prej 3. 5 deri 4. 49) Nota C (mesatarja prej 2. 5 deri 3. 49) Nota D (mesatarja prej 2. 0 deri 2. 49

Vlerësimi përmbyllës • Vlerësim përmbyllës është me bazë në shkollë dhe realizohet për shkallë dhe për nivele të të A. P. • Ky vlerësim nuk nxirret nga mesatarja e aritmetike e notave por vlerësimi i nxënësit bëhet në bazë të listës së rezultateve të të nxënit sipas shkallëve të kurrikulës për fusha kurrikulare dhe secili rezultat vlerësohet me notë numerike (1 -5). Mesatarja e aritmetike e këtyre notave si rezultat nxjerr notën përmbyllëse (A, B, C, D).

Vlerësimi i jashtëm ka për qëllim: • Klasifikimin dhe orientimin për shkollim të mëtutjeshëm; • Certifikim përmbushjen e kompetencave; • Monitorimin e sistemit arsimor dhe për të raportuar mbi progresin e arritjeve të nxënësve, shkollave dhe komunave në nivel vendi dhe nxjerrjen e rekomandimeve për të gjitha palët e interesit (hartuesit e politikave dhe vendimmarrësit të cilët ndikojnë në përmirësimin e sistemin arsimor).

Punë individuale dhe në çifte 20 min • Lexoni kapitullin për vlerësimin – në Kurrikulat Bërthamë dhe UA pwr vlerwsimin e nxwnwsve 2016 (10 min. ) • Diskutoni në çifte. Pas leximit individual, bëhet diskutim në çifte ku kolegut i tregon se çfarë ka ditë para leximit të kapitullit për vlerësimin, çfarë ka mësuar dhe çfarë është e paqartë. • Aspektet që janë të paqarta për sistemin e vlerësimit sipas KKK, prezantohen në forum.

Përmbledhje (5 min) • Fokusi në temën kuptuarit themelor se si do të implementohet sistemi i ri i vlerësimit sipas KKK dhe KB-së • Ndërlidhja e sistemit aktual të vlerësimit me sistemin e vlerësimit sipas KKK dhe KB – dhe programeve lwndore.

PAUZE 20 min

Vlerësimi i bazuar në kompetenca

Pyetje për diskutim • Pse vlerësojmë? • Çfarë vlerësojmë? • Si vlerësojmë? 10 min

• Vlerësojmë për të planifikuar, vlerësojmë nivelin e progresit të arritjeve të kompetencave, • Vlerësojmë njohuritë akademike të nxënësve, • Vlerësojmë për të përmirësuar mësimdhënien, • Vlerësojmë përvojat e nxënësve, mënyrën e të nxënit (stilet) etj

Instrumentet matës të vlerësimit • Për përgatitjen e instrumentit matës të vlerësimit mësimdhënësi duhet të ketë në konsideratë: • RNSH, RNF dhe rezultatet specifike të lëndës mësimore; • Peshën e dhënë secilës përmbajtje; • Aktivitetet e zhvilluara me nxënës; • Peshën e dhënë secilit nivel të dijës; • Llojin e instrumentit matës – p. sh. testi; • Llojin e kërkesave/pyetjeve.

Arritja e kompetencave • • • Së pari për fushën e caktuar kurrikulare përcaktojmë se cilat rezultate të kompetencave të planifikuara në planifikime mësimore do t’i matim; �Pastaj përcaktojmë nivelin e arritjes të kompetencës për moshën e nxënësve, sepse këto rezultate, siç e dimë, duhet të arrihen deri në fund të shkallës dhe nuk janë të zbërthyera. (Kujto zbërthimin e rezultateve të kompetencave për klasë ! Shih pjesën e udhëzuesit II. 3. 1, Rezultatet e të nxënit për shkallë –kompetencë (RNSH) dhe arritshmëria e tyre shembullin e zbërthimit të rezultatit III. 3, IV. 1 (niveli III) dhe IV. 1. (niveli II); Më pas caktohet tema apo njësia mësimore përmes së cilës matim rezultatin e kompetencës; Në fund caktohen kriteret e vlerësimit dhe teknikat e instrumentet

Shembull konkret nw udhëzues.

Qëndrimet, vlerat dhe besimet, njohuritë, shkathtësitë • Qëndrimet, vlerat dhe besimet: i përgjegjshëm, (për ruajtjen e ambientit) bashkëpunues (me • shokët/ shoqet në organizimin e fushatës ), i sigurt (se ruajtja e ambientit ndikon edhe në • ndryshimet klimatike). • Njohuritë : shkëmben përvojat (me të tjerat), identifikimi (i ndotësve të ambientit që ndikon • në ndryshimet klimatike), përshkrim (i efektit serë). • Shkathtësitë: përdorim të teknologjisë për të marrë informata, diskuton në grup (me të • tjerët), pjesëmarrje aktive (organizimi i fushatës).

Kriteret e suksesit • • Termi ‘kriteret e suksesit’ është përdorë për herë të parë në Britani të Madhe si sinonim për ‘kriteret e vlerësimit’. Kështu, në vend që nxënësve t’ua rikujtojmë se duhet vlerësuar puna e tyre (me notë), kriteret në fjalë i përqëndrojnë ata në përvoja pozitive, në aftësitë e nxënësve për të qenë të suksesshëm. Për të rritur ndikimin në të nxënit, kriteret e suksesit. : - Duhet të jenë të qarta dhe të shkruara në gjuhë të kuptueshme për të gjithë nxënësit; - Duhet të jenë të njëjta për të gjithë nxënësit – diferencimi dhe mbështetja për nxënës me nevoja të ndryshme bëhet nëpërmjet aktiviteteve; - Mund të shfrytëzohen për realizimin e rezultateve të kurrikulës, duke përfshirë edhe shkathtësitë përdorimin e teknologjisë, shoqërizimin, për të menduarit në mënyrë kritike dhe kreative, etj; Kriteret e vlerësimit janë instrumente matëse të cilat mund të përcaktohen nga vet msimdhënsi ose dhe nga nxënësit me ndihmën e mësimdhënësit për një aktivitet të caktuar. Është me rëndësi të dijmë se ato duhet të shkruhen në formë urdhërore. Nëse përcaktohen nga mësimdhënësi ato mund të paraqiten në këtë formë: 1. Krahaso skicën me vizatim të artit figurativ përmes vizatimit të një objekt

Vlerësimi për të nxënë • Faqe 75 udhëzuesi praktik për fushën Jeta dhe Puna • Një tregim i vërtetë • Lexoni për 5 min.

Nëse kriteret nxjerren nga nxënësit bashkë me mësimdhënësit atëhere shënoihet në këtë formë: • 1. Përshkruajmë ndotjet nga teknologjia • 2. Identifikojmë paisjet që ndotin ambientin Shiko fq 73

Bëhet përcaktimi i kritereve të suksesit. Mësimdhënësi secilin rezultat duhet ta zbërthejë në pesë nivele (KB) Rezultatet e të nxënit Nxënësi është në gjendje të: Krijon (V) një broshurë me temën “Ndal duhanin të mbrojmë shëndetin tonë” (Q) për të vetëdijësuar qytetarët, nxënësit për të këqijat që I sjell duhani (K) Teknika e Vlerësimit Kriteret e vlerësimit Nxënësi është në Shkëlqyeshëm Shumë gjendje të: mirë Broshure Krijimi i Krijimi shkelqyeshe shumë I m I të gjitha mirë I elementeve të broshurës broshures dhe me disa mesazh I elemente të qëlluar. përshtatsh me (1 -5) Mirë Mjaftueshë m Krijimi I broshurës jo me të me shumë gjitha pak elemenet elemente për të dhe shpërndarë mesazhin fare I qartë Dobët Krijon një broshurë me shumë pak elemente dhe pak tekst

Shembull i përcaktimit të kritereve të vlerësimit për një rezultat mësimor: 3. Harton planin e punes per realizimin e nje krijimi/detyre duke percaktuar fazat kryesore sipas fushes mesimore (letrar, shkencor, artistik). 4. Zgjidh nje problem (aritmetik, gjeometrik, gjuhesor, shoqeror, shkencor. . . etj. ) te dhene ne forme tekstuale ose tekstuale e numerike, eksperimentale dhe arsyeton perzgjedhjen e procedurave perkatese. . (Shkalla 3 – në fund të klasës së 6 -të) 1 2 3 4 5 Nxënësi e fillon detyrën pa i bërë një shikim të shpejtë figurës ai/ajo ka vështirësi në vizatimin e drejtë teknik, dhe matjen e saktë të figurës, rrethimin e faqes, etj. . Nxënësi e fillon detyrën pa i bërë një shikim të shpejtë figurës ai/ajo ka vështirësi në vizatimin e drejtë teknik , dhe matjen e saktë të figurës, etj. . Nxënësi e fillon detyrën duke i bërë një shikim të shpejtë figurës së paraqitur, ai/ajo i vizaton figuriën por matjen e bën pjesërisht të saktë, megjithatë rrethon faqen dhe vizaton brenda kornizave Nxënësi e fillon detyrën duke i bërë një shikim të shpejtë tekstit: ai/ajo vizaton figuriën duke matur , shenuar dhe më pas përfundon vizatimin me disa gabime në matje Nxënësi e fillon detyrën duke i bërë një shikim të shpejtë figurës ai/ajo vizaton figurën duke bërë fillimihst majten, shënimin, vizatimin e secilën pjese të fgurës saktë dhe sipas rregullave të vizatimit teknik

Punë në grupe 20 min Grupet kanë pёr detyrё qё tё plotësojnë tabelën për : Çfarë kërkohet nga nxënësit? Dhe Instrumentet e Vlerësimit.

Grupet Rezultatet e të nxënit Grupi 1 Nxënësit mësojnë dhe mbajnë mend të dhëna të reja për tema/objekte/çështje/ të ndryshme. Grupi 2 Nxënësit mësojnë të identifikojnë, klasifikojnë dhe mbledhin informacione relevante për tema/çështje/ të ndryshme. Grupi 3 Nxënësit mësojnë të kërkojnë dhe zgjedhin informacione relevante dhe të prezantojnë rezultatet e njohurive të tyre para shokëve. Grupi 4 Nxënësit ndërtojnë shkathtësi dhe qëndrime të punës ekipore dhe angazhohen në përpjekje ekipore për të arritur rezultate dhe qëllime të përbashkëta. Shëno përmbajtje të lëndës mësimore që lidhet me rezultatin e të nxënit – që është detyrë ë grupit. Përcakto instrumentet e vlerësimit që sigurojnë matje dhe vlerësim të arritjes së rezultateve të nxënit

20 min Prezentim i punës në grupe

Përmbledhje • Vlerësimi i bazuar në kompetenca është proces i mbledhjes së dëshmive dhe proces i të vendosurit nëse kompetencat janë arritur • Vlerësimi i bazuar në kompetenca dallon nga vlerësimi i bazuar në përmbajtje • Akoma në shkollat tona dominon vlerësimi i bazuar në përmbajtje • Fokusi ynë të jetë kalimi nga vlerësimi i bazuar në përmbajtje në vlerësimin e bazuar në kompetenca

DREKA 60 min

PLANIFIKIMII VLERËSIMIT

Diskutim (15 min) • Cilat janë praktikat në planifikimin e vlerësimit? • Si bëhet, kur bëhet, kush e bën? • Si zbatohet në praktikë?

Parimet themelore të vlerësimit • Vlerësimi gjithmonë duhet t’i referohet kompetencave kryesore dhe rezultateve të të nxënit sipas fushave të kurrikulës, fushës lëndore, për klasë, shkallë dhe nivel të shkollimit. • Instrumentet për vlerësim gjithmonë duhet të jenë të përshtatshme varësisht prej qëllimit të vlerësimit. �Forma dhe lloji i vlerësimit dhe veçanërisht mënyra në të cilën rezultatet raportohen, gjithmonë duhet të reflektojnë qëllimin e vlerësimit. • Mënyra e ndërtimit të vlerësimit duhet gjithmonë të jetë transparente dhe e drejtë. • Vlerësimi gjithmonë duhet të zbatohet në standardet më të larta etike, përgjegjësi dhe llogaridhënie.

Hapat e planifikimit të vlerësimit: 15 min HAPI 1. Mësimdhënësi përcakton qëllimin e vlerësimit, pse po dëshirojmë të vlerësojmë, HAPI 2. Mësimdhënësi përcakton se çka do të vlerësojë, HAPI 3. Pasi që janë përcaktuar RNF të lidhura me konceptin e fushës së kurrikulës, ku do të fokusohet vlerësimi i arritjeve të nxënësve, mësimdhënësi bën një analizë të rezultateve specifike të të nxënit që do të matet arritëshmëria e tyre në këtë vlerësim. HAPI 4. Mësimdhënësi bën një analizë të përmbajtjes së paraparë me planifikimin mësimor të realizuar deri në kohën e planifikimit të vlerësimit HAPI 5. Mësimdhënësi bën një analizë të udhëzimeve për vlerësim të pasqyruara në Kurrikulën Bërthamë, veçanërisht të udhëzimeve për shfrytëzimin e RNSH dhe RNF, si dhe udhëzimeve për vlerësim në fushën e kurrikulës HAPI 6. Mësimdhënësi ka arritur në fazën e përzgjedhjes së teknikës së vlerësimit dhe instrumentit të vlerësimit dhe ka hartuar pyetjet/kërkesat përfshirje në instrumentin e vlerësimit HAPI 7. Bëhet përcaktimi i kritereve të vlerësimit.

Instrumentet e vlerësimit

Punë në grupe 20 min Grupet kanë pёr detyrё qё tё ndjekin hapat në vijim: realizojnё aktivitetet nё vijim : 1. Lexoni në udhëzuesin për zbatimin e kurrikulës pjesën: Aspektet metodologjike dhe praktike të vlerësimit 2. Përgatitni një plan të vlerësimi duke respektuar hapat e planifikimit të vlerësimit

10 min Prezentim i punës në grupe

Përmbledhje • Vlerësimi i nxënësve duhet të jetë pjesë e planifikimit mësimor ; • Plani i vlerësimit të reflektojë tri periudhat e vitit mësimor të përcaktuar me UA për vlerësimin e nxënësve (2016) ; • Plani i vlerësimit përmbledhës të miratohet nga Aktivet profesionale të shkollës dhe Këshilli i Klasës;

PAUZE 20 min

Përgatitja e instrumenteve për vlerësimin e nxënësve

Pyetje për diskutim 10 min • Si hartohen instrumentet e vlerësimit për të nxënë? • Si përdoren rezultatet? Pergjigjet shenohen ne flipchart

Rezultatet Mësimore - Ushtrim Rezultati Mësimor Nxënësi është në gjendje të: 1. Shkruan me 10 gishta për 5 min një teskt me 5 paragrafe në Mavis Beacon 2. Dallon ndotje të ndryshme nga teknologjia në mjedis 4. Krijon urën nga druri me përmasat e caktuara nga mësimdhënësi/ja Teknikat e Vlerësimit Kriteret e vlerësimit 5 4 3 2 1

DIMENZIONI Niveli Niveli 1 2 3 4 5 Komunikimi pasiv me vështirësi sipërfaqësisht me lehtësi rrjedhshëm Zgjidhja e problemeve asnjë element të thjeshta të zakonshme mesatar kompleks Shfrytëzimi i TIK-ut asnjë element i varfër i mirë shumë mirë i avancuar Shtrirja aspak ngushtë pjesërisht plotësisht zgjeruar Shpeshtësia Asnjëhereë rrallë nganjëherë zakonisht përherë Fasilitimi asnjë element ngadalë në mëdyshje shpejtë automatikisht Thellësia asnjë element sipërfaqësisht cekët thellësisht Kreativiteti pasiv Imitues i zakonshëm imagjinues krijues Cilësia dobët varfër mangët sh. mirë shkëlqyeshëm

Rubrika

DOSJA

Punë në grupe 20 min Grupet kanë pёr detyrё qё tё realizojnё aktivitetet nё vijim : Grupet 1 dhe 2 • Diskutoni mënyrat e vlerësimit që keni aplikuar deri tani • Hartojnë një listë të instrumenteve që i përdorin për vlerësimin për të nxënë ; • Përzgjedhni një instrument që do të përdorni në vlerësimin për të nxënë dhe e detajojnë me elemente përcjellëse • Përgatisin një përshkrim se si i përdorin rezultatet e vlerësimit për informata kthyese për nxënës • Grupet 3 dhe 4 • Diskutoni mënyrat e vlerësimit që keni aplikuar deri tani • Hartojnë një listë të instrumenteve që i përdorin për vlerësimin e të nxënit • Përzgjedhin një instrument që do të përdorin në vlerësimin e të nxënë dhe e detajojnë me elemente përcjellëse • Përgatisin një përshkrim se si i përdorin rezultatet nga vlerësimi i të nxënit

20 min Prezentim i punës në grupe

Diskutim i përbashkët 10 min Cilat janë sfidat dhe vështirësitë në praktikat e vlerësimit të brendshëm të nxënësve? Si të zhvillojmë praktika të mira të vlerësimit të nxënësve? Si të ndërlidhim vlerësimin e nxënësve me planifikimin e mësimit? Si të kontribuojmë në ngritjen e vetëdijës së nxënësve për të mos kopijuar kur organizohen teste të njohurive?

Detyrat praktike (10 min) • Një plan të vlerësimit të bazuar në kompetenca • Të përgatisin 2 -3 tri instrumente të vlerësimit të bazuar në kompetenca • Të përgatisin 2 -3 instrumente të vlerësimit për të nxënë, ti përdorin ato dhe të bëjnë një përmbledhje të informatave kthyese për nxënës që i kanë dhënë pas vlerësimit për të nxënë.

FALEMINDERIT