KAN VE KAN RNLER TRANSFZYONU PROF DR OKTAY

KAN VE KAN ÜRÜNLERİ TRANSFÜZYONU PROF. DR. OKTAY ERAY ARAŞ. GÖR. AYDAN ŞENFER

Giriş �Kan transfüzyonu özel bir doku transplantasyonu olarak tanımlanabilir. �İlk transfüzyon 17. yüzyıl (Baptiste, koyundan insana) � 1795 te ilk kez insan kanı transfüzyonu � 20. yüzyılın başında kan grubu antijenlerinin, tipleme yöntemlerinin ve verici-alıcı karşılaştırma testlerinin keşfi

KAN KOMPONENTLERİ • Eritrosit Süspansiyonu • Trombosit Süspansiyonu • Taze Donmuş Plazma • Lökosit Süspansiyonu • Kriyopresipitat

TAM KAN �Bağışçıdan alındıktan sonra işlem görmeksizin kullanılan kan �Ortalama 450 ml (± %10) �(250 ml plazma, 200 ml eritrositler, 63 m. L antikoagulan) �Ortalama hematokriti %36 -37 � Eritrosit, lökosit, plazma, pıhtılaşma faktörleri içerir.

TAM KAN � 1 ünite tam kan ; �Hemoglobin �Hematokrit 1 g/d. L, %3 -4 �Aktif olarak kanayan �Toplam kan hacminin %25 ve daha fazlasını kaybetmiş hastalar

ERİTROSİT SÜSPANSİYONU (ERT) �Tam kanın trombositten zengin plazma kısmının ayrıştırılması (200 -250 ml) ile elde edilir. �Hematokriti %55 -75

ERİTROSİT SÜSPANSİYONU (ERT) � 1ünite ERT �Hemoglobin 1 g, �Hematokrit %3 �Hastanın transfüzyon gereksinimi klinik durumuna göre belirlenmelidir!!! �Akut kan kaybı ve derin anemi

ERİTROSİT SÜSPANSİYONU (ERT) �Alıcı ile ABO ve Rh D uygun �Kan torbasına asla herhangi bir tıbbi ilaç eklenmemeli �Acil durumlarda O grubu Rh (-) ERT

ERİTROSİT SÜSPANSİYONU (ERT) �Taze eritrosit süspansiyonları �Lökositi azaltılmış eritrosit süspansiyonları �Yıkanmış eritrosit süspansiyonları �Işınlanmış eritrosit süspansiyonları �Dondurulmuş eritrosit süspansiyonları

TROMBOSİT SÜSPANSİYONU �Tam kandan santrifüjleme yöntemiyle veya donörlerden aferez cihazları kullanılarak elde edilir.

TROMBOSİT SÜSPANSİYONU RANDOM ÜNİT AFEREZ ÜNİT Volüm: 50 -60 ml plazma Volüm: 150 -200 ml plazma Ünitede trombosit sayısı: 0. 6 x 1011 (Tromb. 2500 -5000 artar) Ünitede trombosit sayısı: >3 x 1011(Tromb. 15 -30 bin artar) 6 -8 Ünite havuzlanarak >3 x 1011 ürün sağlanır

TROMBOSİT SÜSPANSİYONU �Transfüzyon için en önemli kriter kanama �ABO uygun �Acil durumlarda ABO uygun olmayan trombosit �Kullanımdan hemen önce istek yapılmalı ve yarım saat içinde takılmalı

TROMBOSİT SÜSPANSİYONU • Kanama veya pıhtılaşma bozukluğu yoksa • • trombosit sayısı <10. 000/mm 3 Kanaması olmayan fakat pıhtılaşma bozukluğu olanlarda trombosit sayısı <20. 000/mm 3 Kanaması olan, DIK gelişen, cerrahi bir işlem uygulanacak hastalarda trombosit sayısı <50. 000/mm 3 Kardiyak veya beyin ameliyatı yapılacak hastalarda trombosit sayısı <100. 000/mm 3 Masif kan transfüzyonu

TAZE DONMUŞ PLAZMA �Tam kanın kısa süre içinde +2 -6 C°’de santrifuj edilmesi ve altı saat içinde en az -18 C°’de dondurulmasıyla taze donmuş plazma (TDP) elde edilir. �Stabil Koagülasyon Faktörleri �Albumin �İmmunglobulinler �Labil Koagülasyon Faktörleri (%70)

TAZE DONMUŞ PLAZMA �Karaciğer hastalıkları �Warfarin aşırı dozu �Koagülasyon faktörü eksiklikleri: FII, V, X, XI �Masif transfüzyon �DIC

TAZE DONMUŞ PLAZMA �ABO uyumu �Cross match gerekmez. �Eritildikten sonra 6 saat içinde kullanılmalı �Labil pıhtılaşma faktörleri hızla parçalanır. � 1 ünite transfüzyonu faktörleri %3 -5 �Dozaj: 10– 20 m. L/kg

KRİYOPRESİPİTAT �TDP’nın 1 -6°C’de gece boyunca yavaş eritilmesi ve santrifüj ile süpernatanın ayrıştırılması sonucu kalan 10 -15 cc peltemsi kısma kriyopresipitat adı verilir. �İçeriği TDP ile aynı , hacmi daha az

KRİYOPRESİPİTAT �ABO uygun �Cross-match gerekmez. �Eritildikten sonra 6 saat içinde infüze edilmeli

KRİYOPRESİPİTAT �Hipofibrinojenemi/ Disfibrinojenemi �FVIII eksikliği �FXIII eksikliği �Von Willebrand hastalığı

TRANSFÜZYON KARARI Transfüzyondan beklenen yarar Transfüzyon riskleri

TRANSFÜZYON KOMPLİKASYONLARI Komplikasyon İmmun Non-İmmun Akut Hemoliz Ateş Alerji Anafilaksi Transfüzyona bağlı akut akciğer hasarı Hemoliz Dolaşım yüklenmesi Hipotansiyon Metabolik Dilusyon Hipotermi Emboli Geç Hemolitik GVHH Enfeksiyon Demir yükü

Akut Hemolitik Transfüzyon Reaksiyonu (AHTR) • Uygun olmayan kan transfüzyonunu • İntravasküler hemolizle karakterize • Huzursuzluk, • ateş, • titreme, • kusma, • göğüs ve sırt ağrısı, • dispne, • taşikardi, • ürtiker başlıca semptomlardır

Akut Hemolitik Transfüzyon Reaksiyonu (AHTR) �Transfüzyonun sonlandırılması !!! �SF infüzyonu > idrar çıkışı 100 m. L/saat �Ağır olgularda; �Yüksek doz steroid, �Oksijen, �Kardiak outputun korunması için adrenalin veya dopamin

Febril hemolitik olmayan transfüzyon reaksiyonu (FNHTR) �Transfüzyon sonrası 30 dk- birkaç saat �Başka bir nedene bağlı olmadan vücut ısısının 1 C’den fazla artışı ve baş ağrısı en önemli bulgular �Ayırıcı tanı: �Akut hemolitik transfüzyon reaksiyonu, �TRALI �Bakteriyemi

Febril hemolitik olmayan transfüzyon reaksiyonu (FNHTR) �Antipiretiklerle ateşi kontrol altına almak yeterli �Ateş düştükten sonra transfüzyona aynı ürünle devam edilir, �Histamin salınımı olmadığından antihistaminik tedavisinin yeri yok

Transfüzyona bağlı akut akciğer hasarı (TRALI) �İlk 6 saat içinde �Takipne, �Taşikardi, �Siyanoz, �Dispne, �Ateş �Bilateral pulmoner ödem

Transfüzyona bağlı akut akciğer hasarı (TRALI) Akciğer mikrodamar yatağında nötrofil agregasyonu Antijen-antikor etkileşimi Pulmoner endotelyal hasar Vasküler permabilite artışı Kapiller kaçış TRALİ

Transfüzyona bağlı akut akciğer hasarı (TRALI) �Hastalığın spesifik bir tedavisi yok �Ağır hipoksemi varlığında mekanik ventilasyon �Diüretik tedavisi genellikle etkili değil

Alerjik transfüzyon reaksiyonu �Tam kan, plazma ve trombosit süspansiyonunda daha sık �Hafif olgularda antihistaminik yeterli �Ancak; �bronkospazm, �anjionörotik ödem, �anaflaktik reaksiyon varlığında transfüzyon sonlandırılmalı ve anafilaksi tedavisi uygulanmalı

Non-immünolojik transfüzyon reaksiyonları �Volüm Yüklenmesi : �nefes darlığı, �siyanoz, �ortopne, �şiddetli baş ağrısı, � hipertansiyon �konjestif kalp yetmezliği

Non-immünolojik transfüzyon reaksiyonları �Septik şok: �Transfüzyon yapılan üründe bakteri bulunmasına bağlı �Yüksek ateş, �Bulantı, �Kusma, �Hipotansiyon �DIC, �Renal yetmezlik �Şok �Transfüzyon sonlandırılıp antibiyotik başlanmalı

Masif Transfüzyon �Masif transfüzyon : � 24 saat içinde total kan volümüne eşit miktarda transfüzyon yapılması � 10 üniteden fazla tam kan � 20 üniteden fazla eritrosit süspansiyonu � Platelet ve pıhtılaşma faktörlerinin azalması � Trombosit süspansiyonu, TDP verilmesi düşünülmeli

Diğer komplikasyonlar �Sitrat toksisitesi �Metabolik komplikasyonlar �Hipotermi �Dilüsyon �Pulmoner mikroembolizasyon �Hava embolisi