VCUDUMUZDAK KANIN YAPISI VE GREVLER Toplumda Kan Ba

VÜCUDUMUZDAKİ KANIN YAPISI VE GÖREVLERİ Toplumda Kan Bağışı Bilincinin Oluşturulması Projesi

VÜCUDUMUZDAKİ KANIN YAPISI VE GÖREVLERİ Vücudumuzdaki Kanın Görevleri Kanın Yapısı (Kan Hücreleri, Plazma) Kan Grupları Toplumda Kan Bağışı Bilincinin Oluşturulması Projesi

VÜCUDUMUZDAKİ KANIN YAPISI VE GÖREVLERİ İNSANLIK İÇİN 3 ÖNEMLİ SIVI Su Petrol Kan Toplumda Kan Bağışı Bilincinin Oluşturulması Projesi

VÜCUDUMUZDAKİ KANIN YAPISI VE GÖREVLERİ Kan; geçmişten günümüze sağlık ve yaşamın temel simgesi olarak görülmüştür. Modern tıpta kan “tek kaynağı insan olan yaşamsal bir ilaç” olarak kabul görmektedir. Toplumda Kan Bağışı Bilincinin Oluşturulması Projesi

VÜCUDUMUZDAKİ KANIN YAPISI VE GÖREVLERİ v Kan; damarlarımızda bir nehir gibi dolaşarak vücuttaki tüm hücrelere besin ve oksijen taşır. Hormonların taşınması, hastalık etkenleriyle (virüs, bakteri v. b. ) savaş, pıhtılaşma gibi bir çok konuda da görevlidir. v Aynı zamanda hücreler tarafından oluşturulan karbondioksit, atık ve zehirli maddeleri de hücrelerden alarak ilgili organlara taşır. Toplumda Kan Bağışı Bilincinin Oluşturulması Projesi

VÜCUDUMUZDAKİ KANIN YAPISI VE GÖREVLERİ Birincil önem taşıyan görevi oksijenin taşınmasıdır. Yeterince oksijen taşınmazsa; v. Dokular ve organların görevlerinde aksamalar olur. v. Aksamalar öncelikle yaşamsal önemi olmayan organlarda görülür (kas ve deri gibi). v. Kalp, beyin gibi doku ve organlar korunur. Oksijensizlik ilerlerse bu organ ve dokular da etkilenir. Toplumda Kan Bağışı Bilincinin Oluşturulması Projesi

VÜCUDUMUZDAKİ KANIN YAPISI VE GÖREVLERİ v Kalbe gelen kan pompalanarak, damar içinde yol alır. v Pek çok insan duygularının kaynağının kalpleri olduğunu düşünür. Ama bu doğru değildir. v Aşık olmanızı sağlayan beyninizdir. da üzülmenizi de v Yine de güçlü bir duyguya kapılmak kalbinizin hızlı atmasına sebep olur. Çünkü heyecanlandığınız zaman vücudunuz daha çok çalışır ve bu yüzden kalbinizin daha çok kan pompalaması gerekir. Toplumda Kan Bağışı Bilincinin Oluşturulması Projesi

VÜCUDUMUZDAKİ KANIN YAPISI VE GÖREVLERİ v Eğer bütün damarlarımızı uç uca ekleyebilsek, ortaya çıkan uzunluk dünyanın etrafını ikiden daha fazla dolaşabilecek kadar çok olurdu. Not: Ekvatorun uzunluğu 40. 076 km’dir. Toplumda Kan Bağışı Bilincinin Oluşturulması Projesi

VÜCUDUMUZDAKİ KANIN YAPISI VE GÖREVLERİ Normal bir insanda 5000 -6000 m. L (5 -6 litre) kadar kan bulunmaktadır. Ortalama vücut ağırlığının % 8’ini oluşturur. Toplumda Kan Bağışı Bilincinin Oluşturulması Projesi

VÜCUDUMUZDAKİ KANIN YAPISI VE GÖREVLERİ Kanın; Plazma Kan hücreleri v v % 40 -50'si kan hücrelerinden % 50 -60‘ı sıvı kısım olan plazmadan meydana gelmektedir. Toplumda Kan Bağışı Bilincinin Oluşturulması Projesi

VÜCUDUMUZDAKİ KANIN YAPISI VE GÖREVLERİ KAN HÜCRELERİ v Kemik iliğinde üretilirler. v Kemik iliği gerektiğinde bu hücrelerin üretilmesini hızlandırabilir. Toplumda Kan Bağışı Bilincinin Oluşturulması Projesi

VÜCUDUMUZDAKİ KANIN YAPISI VE GÖREVLERİ KAN HÜCRELERİ Üçe ayrılırlar. Alyuvar (Eritrosit) Akyuvar (Lökosit) Kan Pulcukları (Trombosit) Toplumda Kan Bağışı Bilincinin Oluşturulması Projesi

VÜCUDUMUZDAKİ KANIN YAPISI VE GÖREVLERİ Alyuvar (Eritrosit) v İçlerindeki hemoglobin sayesinde oksijen ve karbondioksit taşınmasında rol oynar. v Kana kırmızı rengini veren hücredir. v 1 mm 3 kanda ortalama 5 milyon alyuvar bulunur. v İnsan vücudunda 120 gün yaşar. Toplumda Kan Bağışı Bilincinin Oluşturulması Projesi

VÜCUDUMUZDAKİ KANIN YAPISI VE GÖREVLERİ Akyuvar (Lökosit) v Yabancı maddelerle veya hastalık etkenleriyle (virüs, bakteri v. b. ) karşılaştığımızda vücudumuzu koruyan savunma hücreleridir. v Hastalık etkeni vücudumuza girdikten sonra akyuvarlar antikor üretirler. Bu antikorlar hastalık etkenine karşı savaşırlar. Toplumda Kan Bağışı Bilincinin Oluşturulması Projesi

VÜCUDUMUZDAKİ KANIN YAPISI VE GÖREVLERİ Akyuvar (Lökosit) v Her bulaşıcı hastalığın pencere dönemi dediğimiz bir dönemi vardır. v Bu dönemde hem hastalık etkeni hem de antikorlar savaş için çoğalırlar. v Eğer bu dönemde test yapılırsa; etkenler belirli seviyeye gelmediği için hastalık saptanamaz. Toplumda Kan Bağışı Bilincinin Oluşturulması Projesi

VÜCUDUMUZDAKİ KANIN YAPISI VE GÖREVLERİ Akyuvar (Lökosit) v Birçok çeşidi olmakla birlikte, her çeşidin yaşam süresi farklıdır. v 1 mm 3 kanda ortalama 6 – 10 bin kadar akyuvar bulunur. Toplumda Kan Bağışı Bilincinin Oluşturulması Projesi

VÜCUDUMUZDAKİ KANIN YAPISI VE GÖREVLERİ Kan Pulcukları (Trombosit) v Kanamanın durdurulmasında görevli olan pıhtılaşma hücreleridir. v 1 mm 3 kanda ortalama 200 -300 bin kadar kan pulcuğu bulunur. v İnsan vücudunda 7 -10 gün yaşarlar. Toplumda Kan Bağışı Bilincinin Oluşturulması Projesi

VÜCUDUMUZDAKİ KANIN YAPISI VE GÖREVLERİ PLAZMA Plazma %50 -60 Kan hücreleri %40 -50 v Kanın sıvı kısmına denir. plazma v Tüm kan hücreleri bu sıvı içerisinde bulunur. Toplumda Kan Bağışı Bilincinin Oluşturulması Projesi

VÜCUDUMUZDAKİ KANIN YAPISI VE GÖREVLERİ Plazmanın İçeriği: v ALYUVAR (ERİTROSİT) Su (% 92) v Elektrolitler (Sodyum, potasyum, klor v. b. ) v Albumin, globulin, immünglobulin gibi yaşamsal proteinlerden oluşur. PLAZMA Toplumda Kan Bağışı Bilincinin Oluşturulması Projesi

VÜCUDUMUZDAKİ KANIN YAPISI VE GÖREVLERİ Plazma endüstriyel bir ilaç hammaddesi olarak değerlendirilir. ALYUVAR (ERİTROSİT) PLAZMA İçeriğindeki proteinler özel yöntemlerle saflaştırılarak kan ilaçları elde edilir. Bu ilaçlar hemofili gibi bazı kan hastalıklarında, hastanın tedavisi için hayati önem taşımaktadır. Toplumda Kan Bağışı Bilincinin Oluşturulması Projesi

VÜCUDUMUZDAKİ KANIN YAPISI VE GÖREVLERİ KAN GRUPLARI Alyuvarlarda (eritrositlerde) bulunan antijen çeşidine göre kan grupları belirlenir. 4 ana kan grubu vardır. A B AB O Toplumda Kan Bağışı Bilincinin Oluşturulması Projesi

VÜCUDUMUZDAKİ KANIN YAPISI VE GÖREVLERİ 4 ana kan grubu vardır. A B AB O Eritrosit yüzeyinde A antijenini, plazmada B antikorunu taşır. Eritrosit yüzeyinde B antijenini, plazmada A antikorunu taşır. Eritrosit yüzeyinde hem A hem B antijenini taşır, plazmada antikor taşımaz. Eritrosit yüzeyinde antijen taşımaz, ancak plazmada hem A hem B antikorunu taşır. Toplumda Kan Bağışı Bilincinin Oluşturulması Projesi

VÜCUDUMUZDAKİ KANIN YAPISI VE GÖREVLERİ Bu antijenlerin yanı sıra Rh(D) faktörü denilen özel bir antijen daha vardır. Rh faktörünün varlığında Rh pozitif (+), Rh faktörünün yokluğunda Rh negatif (-) olarak tanımlanır. Toplumda Kan Bağışı Bilincinin Oluşturulması Projesi

VÜCUDUMUZDAKİ KANIN YAPISI VE GÖREVLERİ antijenler antikorlar plazma eritrositler Toplumda Kan Bağışı Bilincinin Oluşturulması Projesi çökelme

VÜCUDUMUZDAKİ KANIN YAPISI VE GÖREVLERİ ÇÖKELME Toplumda Kan Bağışı Bilincinin Oluşturulması Projesi

VÜCUDUMUZDAKİ KANIN YAPISI VE GÖREVLERİ A B AB O Eritrosit yüzeyinde A antijenini, plazmada B antikorunu taşır. Eritrosit yüzeyinde B antijenini, AB plazmada A antikorunu taşır. Eritrosit yüzeyinde hem A hem B antijenini taşır. plazmada antikor taşımaz. Eritrosit yüzeyinde antijen taşımaz Genel alıcı olarak bilinir. Ancak taşıdığı antijenlere diğer kan gruplarında antikor mevcut olduğu için pratikte uygulanmaz. ancak plazmada hem A hem B antikorunu taşır. Toplumda Kan Bağışı Bilincinin Oluşturulması Projesi

VÜCUDUMUZDAKİ KANIN YAPISI VE GÖREVLERİ A B AB O Eritrosit yüzeyinde A antijenini, plazmada B antikorunu taşır. Eritrosit yüzeyinde B antijenini, O plazmada A antikorunu taşır. Eritrosit yüzeyinde hem A hem B antijenini taşır. plazmada antikor taşımaz. Eritrosit yüzeyinde antijen taşımaz Genel verici olarak bilinir. Diğer kan gruplarında bulunan antijenlere karşı taşıdığı antikorlar sebebiyle pratikte uygulanmaz. ancak plazmada hem A hem B antikorunu taşır. Toplumda Kan Bağışı Bilincinin Oluşturulması Projesi

VÜCUDUMUZDAKİ KANIN YAPISI VE GÖREVLERİ Ancak nadir durumlarda O kan grubu alyuvarlar (eritrositler) genel verici olarak kullanılabilir. Yine aynı şekilde AB grubu plazma (içinde alyuvarların olmaması şartıyla) genel verici olarak kullanılabilir. Toplumda Kan Bağışı Bilincinin Oluşturulması Projesi

VÜCUDUMUZDAKİ KANIN YAPISI VE GÖREVLERİ Temelde kullanılan kan nakil yöntemi alıcı ve verici kan gruplarının aynı olmasıdır. Kan gruplarının aynı olmasına rağmen; kan nakli öncesinde çapraz karşılaştırma (cross-matching) adı verilen bir test yapılarak, uygunluğuna karar verilir. Toplumda Kan Bağışı Bilincinin Oluşturulması Projesi

VÜCUDUMUZDAKİ KANIN YAPISI VE GÖREVLERİ GÜVENLİ YAŞAM İÇİN GÖNÜLLÜ KAN BAĞIŞI Toplumda Kan Bağışı Bilincinin Oluşturulması Projesi