CEV 4462 EVRE HUKUKU DR SENEM YAZICI GVEN

CEV 4462 ÇEVRE HUKUKU DR. SENEM YAZICI GÜVENÇ DOÇ. DR. GAMZE VARANK

Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği 31. 12. 2004

Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği Amaç: Ø Ülkenin yer altı ve yerüstü su kaynaklarının korunması Ø en iyi biçimde kullanımın sağlanması Ø su kirlenmesinin önlenmesi amacıyla su kirliliği kontrolü esaslarının belirlenmesi için gerekli olan hukuki ve teknik esasları ortaya koymaktır.

Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği Amaç: Ø su ortamlarının kalite sınıflandırmaları Ø kullanım amaçlarını, Ø su kalitesinin korunmasına ilişkin planlama esasları ve yasaklarını, Ø atıksuların boşaltım ilkelerini ve boşaltım izni esaslarını, Ø atıksu altyapı tesisleri ile ilgili esasları ve Ø su kirliliğinin önlenmesi amacıyla yapılacak izleme ve denetleme usul ve esaslarını kapsar.

Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği Atıksu: evsel, endüstriyel, tarımsal ve diğer kullanımlar sonucu kirlenmiş veya özellikleri kısmen veya tamamen değişmiş sular Maden ocakları ve cevher hazırlama tesislerinden kaynaklanan sular Cadde, otopark ve benzeri alanlardan yağışlarla gelen sular

Her türlü kirletici kaynağı bir izin belgesi almalıdır. Bu izin belgesinde: -Endüstrinin tipi -Üretim miktarları -Kullanılan hammaddeler -Çalıştırılan işçi sayısı -Su ve enerji tüketimi -Üretim akış şemaları -Atıksuların kaynakları -Katı ve sıvı atıkların miktar ve özellikleri -Tehlikeli atıkların bulunup bulunmadığı konularında bilgiler yer alır.

Suların Korunacağı Kirletici Etkiler Madde 6 - Alıcı su ortamlarında evsel, endüstriyel, tarımsal, deniz trafiği ve benzeri kaynaklardan dolayı kirlenmeye neden olan başlıca etkenler aşağıda belirtilmiştir. A. Fekal atıkları B. Organik atıklar C. Aşırı, üretim artışına neden olan besleyici(nutrient) maddelerin olağan değerlerin üzerinde boşaltımı D. Atık ısı E. Radyoaktif atıklar F. Deniz dibinden taranan malzeme, çamur, çöp ve hafriyat artıklarının ve benzeri atıkların boşaltımı, G. Gemilerden kaynaklanan petrol türevli katı ve sıvı atıklar (sintine suyu, kirli balast, slaç, slop, yağ ve benzeri atıklar), H. Yukarıda sayılanların dışında kalan 31/12/2005 tarihli ve 26040 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tehlikeli Maddelerin Su ve Çevresinde Neden Olduğu Kirliliğin Kontrolü Yönetmelik eklerinde belirtilen maddeler.

Su Ortamlarının Kalite Sınıflandırılması Kıtaiçi Yüzeysel Suların Sınıflandırılması Göl Sularının Kalite Sınıflandırılması Yeraltı Sularının Sınıflandırılması Deniz ve Kıyı Sularının Sınıflandırılması

Kıtaiçi Yüzeysel Suların Sınıflandırılması Ve Kullanımı Sınıf I: Yüksek kaliteli su ü Yalnız dezenfekte ile içme suyu temini ü Rekreasyonel amaçlar ü Alabalık üretimi ü Hayvan üretimi ve diğer amaçlar Sınıf II: Az kirlenmiş su ü İleri veya uygun bir arıtma ile içme suyu temini ü Rekreasyonel amaçlar ü Alabalık dışında balık üretimi ü Sulama suyu kalite kriterlerini sağlamak şartıyla sulama suyu olarak

Kıtaiçi Yüzeysel Suların Sınıflandırılması Ve Kullanımı Sınıf III: Kirli su Gıda, tekstil gibi kaliteli su gerektiren endüstriler hariç olmak üzere uygun bir arıtmadan sonra endüstriyel su temininde kullanılabilir. Sınıf IV: Çok kirlenmiş su

Yeraltı Sularının Sınıflandırılması ve Kullanımı Sınıf Yas I: Yüksek kaliteli yeraltı suları İçme suyunda ve gıda sanayinde kullanılabilen yer altı sularıdır. Bu sınıfa giren yer altı suları diğer her türlü kullanma amacına uygundur. Sınıf Yas II: Orta kaliteli yer altı suları Bir arıtma işleminden sonra içme suyu olarak kullanabilecek sulardır. Bu sular tarımsal su ve hayvan sulama suyu veya sanayide soğutma suyu olarak herhangi bir arıtma işlemine gerek duyulmadan kullanılabilir. Sınıf Yas III: Düşük kaliteli yer altı suları Bu suların kullanım yeri, ekonomik, teknolojik ve sağlık açısından sağlanabilecek arıtma derecesi ile belirlenir.

Deniz ve Kıyı Sularının Sınıflandırılması Ve Kullanımı Sınıf D I: Su ürünleri üretimi • Yoğun ticari balıkçılık, su ürünleri avcılığı yapılan açık denizler • Yoğun kıyı balıkçılığı ve kabuklu su ürünleri yetiştirme alanları • Dalyacılık alanları Sınıf D II: Rekreasyon • Plaj olarak kullanılan kıyı suları • Sportif amaçla kullanılan deniz suları Sınıf D III: Ticari, endüstriyel ve diğer kullanımlar Deniz trafiği, liman hizmetleri ve bunlarla ilgili atıksu, sintine, balast su boşaltımları ve kaza tehdidi sonucu deniz suyu kalitesi yüksek kirlenme riski altında bulunmaktadır.

Su Kalitesine İlişkin Planlama Esasları ve Yasaklar İçme ve kullanma suyu temin edilen kıtaiçi sularla ilgili yasaklar Ø İçme ve kullanma suyu rezervuarı içinde ve civarından suların kirlenmesine neden olarak faaliyetler yapılamaz Ø Çöp ve moloz gibi atıklar bu tür sulara atılamaz Ø Akaryakıt ile çalışan kayık, motor ve benzeri araçların kullanılmasına izin verilmez Ø İçme ve kullanma suyu rezervuarlarının su toplama havzaları içinde bulunan devlete, belediyelere ve kamuya ait araziler koruma alanları için verilen kısıtlamalara tabidir. Ø Yüzme, balık tutma , avlanma ve piknik yapmaya, su alma noktasına 300 m’den daha yakın olan yerlerde izin verilemez. Ø İçme suyu temin edilen rezervuarlardan ihale yoluyla balık avı yapılması yasaktır.

Koruma Alanları Ø Mutlak Koruma Alanı İçme ve kullanma suyu rezervuarlarının maksimum su seviyesinden itibaren 100 m genişlikteki şerit Ø Kısa Mesafeli Koruma Alanı Mutlak koruma alanı sınırından itibaren 900 m genişlikteki şerit Ø Orta Mesafeli Koruma Alanı Kısa mesafeli koruma alanı sınırından itibaren 1 km genişlikteki şerit Ø Uzun Mesafeli Koruma Alanı İçme ve kullanma suyu rezervuarının yukarıda tanımlanan koruma alanlarının dışında kalan su toplama havzasının tümü

Ø Uzun Mesafeli Koruma Alanı § Yeni sanayi kuruluşlarına izin verilmez. § Mevcut tesislerin koruma alanlarından uzaklaştırılmaları esastır. § İçme ve kullanma suyu rezervuarını besleyen tüm sulara, akar ve kuru derelere hiçbir surette atıksu veya atık deşarjı yapılamaz.

Göllerle İlgili Kirlenme Yasakları Ø İçme ve kullanma suyu temini dışındaki amaçlarla yapılmış olan rezervuarlar ile bu amaçlar dışında kullanılan göl ve göletlere, arıtılmamış evsel nitelikli atıksular verilemez. Ø Mevcut ve yeni kurulacak tesislerin ileri teknoloji seviyesinde arıtma yapmaları gereklidir. Ø Özellikle ötrofikasyonu engellemek için biyolojik arıtmanın ötesinde azot ve fosforu birlikte arıtan üçüncü arıtma tesislerinden sonra atıksular deşarj edilir.

Yeraltı Suları İle İlgili Kirletme Yasakları v Yer altı suyu hangi sınıftan olursa olsun, kalitesinde meydana gelen değişiklik ve bozulmalarda kirletici belirlenir ve ceza uygulanır. v “Tehlikeli ve Zararlı Maddeler Tebliği”nde belirtilerek STS 3 ve STS 4 sınıfında yer alan atıklar söz konusu tebliğdeki şartlar yerine getirilerek depolanabilir. v A)Alıcı su ortamı için "çok tehlikeli ve zararlı" maddeler sınıfı (STS 4) B)Alıcı su ortamı için "tehlikeli ve zararlı" maddeler sınıfı (STS 3) C)Alıcı su ortamı için "az tehlikeli ve zararlı" maddeler sınıfı (STS 2) D)Alıcı su ortamı için "tehlikesiz ve zararsız" maddeler sınıfı (STS 1) v Her türlü kimyasal madde, proses ve arıtma çamurları ve çöp çürütme tankları özel atıklar ve benzeri maddelerin depolama tankları sızdırmaz nitelikli olarak yapılır.

Denizlerle İlgili Kirletme Yasakları Ø Kirletici etkileri doğuran her türlü deniz ve kıyı suyu kullanımı ile boşaltımlar tamamen yasaklanmış veya sınırlandırılmıştır. Hiç kimse yasaklanmış veya izne tabi kılınmış maddeleri, Türkiye’den veya Türkiye dışından getirerek boşaltamaz ve atamaz. Ø Hafriyat artıkları, moloz, deniz dibi tarama, arıtma ve proses artığı çamurlar ve benzeri artıkların bertaraf amacıyla denizlere boşaltımı yasaktır. Ø Gemilerin ve denizler üzerinde seyreden uçakların sintine, balast, çöp ve evsel veya endüstriyel nitelikli atıksularını denizlere boşaltımı yasaktır.

Endüstriyel atıksulara ait deşarj standartları verilirken onaltı sektör oluşturulmuştur. Bunlar: 1. Gıda sanayii 2. İçki sanayii 3. Maden sanayii 4. Cam sanayii 5. Kömür hazırlama işleme ve enerji üretimi 6. Tekstil sanayii 7. Petrol sanayii 8. Deri ve deri mamülleri sanayii

Selüloz kağıt karton sanayi Kimya sanayi Metal sanayi Ağaç mamülleri ve mobilya sanayi Seri makine imalatı, elektrik makineleri ve teçhizatı. yedek parça sanayi 14. Taşıt fabrikaları ve tamirhaneleri 15. Karışık endüstriler 16. Endüstriyel nitelikli atıksu üreten diğer tesisler 9. 10. 11. 12. 13.

Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği Evsel nitelikli atıksuların deşarj standartları Tablo 21’de verilmiştir. Derin deniz deşarjı için bir çevresel etki değerlendirmesi çalışması yapıldıktan sonra izin alınması gereklidir.

Atıksuların Boşaltım İlkeleri Kanalizasyon Sistemlerine Boşaltım Ø Kanalizasyon sistemi bulunan yerlerde her türlü atıksuların kanalizasyon şebekesine bağlanması mecburidir. Ø Endüstriyel atıksuyun kanalizasyon sistemine doğrudan bağlanabilmesi yada bir taşıma aracı ile taşınarak boşaltılabilmesi için: § Kanalizasyon sistemine bağlandığı arıtma tesisinin çalışmasını ve verimini etkilememesi § Klasik biyolojik arıtma tesisinde arıtılamayacak maddeler içermemesi § Atıksu arıtma tesisinde oluşacak çamur ve benzeri atıkların uzaklaştırılmasını, kullanılmasını zorlaştırmaması gerekir.

Atıksuların Boşaltım İlkeleri Alıcı Su Ortamına Boşaltım Esasları v. Doğrudan alıcı ortama deşarj yapan atıksu kaynakları için arıtma tesisi yapılarak arıtma yapmaları gereklidir. v. Deşarj standartlarının sağlanması amacıyla atıksuların yağmur suları, az kirli sular ile seyreltilmesi yasaktır. v. Her türlü katı atık ve artıklarla, arıtma çamurları ve fosseptik çamurlarının alıcı su ortamlarına boşaltılmaları yasaktır. v. Gerçek ve tüzel kişiler faaliyet türlerine göre alıcı su ortamına verdikleri atıksular için Tablo 5’ten Tablo 21’e kadar konulan deşarj standartlarını sağlamakla yükümlüdür.

Atıksuların Boşaltım İlkeleri Derin Deniz Deşarjlarıyla Alıcı Su Ortamlara Boşaltım Ø Denize kıyısı olan yerleşimler ve kıyı bölgelerinde bulunan endüstriler için, alıcı ortama yeterli seyreltme kapasitesinin bulunduğunun ayrıntılı mühendislik çalışmaları sonucu kanıtlanması halinde atıksuların, soğutma sularının derin deniz deşarjıyla bertarafına izin verilir. Ø Deşarjın alıcı ortamdaki ekolojik dengeleri bozmayacağı, ağır metaller, nütrientler ve “Tehlikeli ve Zararlı Maddeler Tebliği”nde belirtilen maddelerin birikim yapmayacağı ÇED çalışması ile ispat edilirse izin verilir.

Boşaltım İzni Esasları Alıcı Su Ortamına Atıksu Deşarj İzni Ø Alıcı su ortamlarına her türlü evsel ve endüstriyel nitelikli atıksuların doğrudan deşarjı için “Deşarj İzni “ alınmalıdır. Ø Deşarj izni için, Mahalli Çevre Kurullarının alacağı karar ve görüşler doğrultusunda Büyükşehir Belediye hudutları içerisinde Büyükşehir Belediye Başkanlıkları, dışında ise mahallin en büyük mülki amiri yetkilidir. Ø Atıksu deşarjı için idare tarafından verilen izin 3 yıl süre ile geçerlidir.

Deşarj İzninin Sınırlandırılması veya Geri Alınması Ø Deşarjın izin verildiği şekilde kullanımı esasından alıcı su ortamının mevcut veya ileriye yönelik kullanım amaçlarına olumsuz etkiler yaptığı tespit edildiğinde Ø Atıksu deşarj izni verilirken İdare tarafından konulmuş hükümlere uygun şekilde deşarj yapılmaması halinde

Atıksu Bağlantı İzni ve Belgesi v. Bir şehir ve/veya sanayi bölgesinde parsellerin, kurum, kuruluş ve işletmelerin atıksularını atıksu altyapı tesislerine bağlayabilmeleri, atıksu altyapı tesisleri yönetimince verilecek olan atıksu bağlantı iznine tabidir. v. Endüstri atıksularının atıksu altyapı tesislerine kabul edilmesi için Tablo 25’te verilen standart değerlere uyum göstermesi şarttır. v. Atıksuların özellikleri nedeni ile altyapı tesislerine doğrudan bağlantıları uygun görülmeyen tesisler bir ön arıtma tesisi kurmak ve işletmek mecburiyetindedirler.

Kanalizasyon Sistemine Bağlantı Kısıtları Ø Kanalizasyonun ayrık sistemde olması halinde, yağmursuları ve kirli olmayan diğer drenaj suları kanalizasyona bağlanamaz. Ø Kesikli çalışan işletmeler kanalizasyon sistemine bağlantı yapmadan önce dengeleme havuzu inşa etmek zorundadır. Ø Kirletici maddeler ihtiva etmeyen soğutma sularının yetkili altyapı yönetiminin özel izni olmadan kanalizasyon sistemine bağlanması yasaktır. Ø Endüstriyel atıksular ön arıtma gereğini ortadan kaldırmak üzere kirletilmemiş sularla seyreltilerek kanalizasyon sistemine verilemez.

Ön Arıtma Tesisleri Ø Atıksuyun kirlenme yükü, deşarj ettiği kanalizasyonun toplam debi ve kirlilik yükünün %10 ‘undan fazlaysa kuruluş bir ön arıtma yapmakla yükümlüdür. Ø Atıksu üreten kurum kanalizasyon sistemine atıksu bağlantısının yapıldığı yerde veya ön arıtma çıkışında kolayca ulaşılabilen bir kontrol bacası inşa eder.

Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği Kanalizasyon sistemi ve projesi bulunmayan atıksu altyapı tesisleri yönetimi sınırları içindeki yerlerde kirleten kurumlar, idareden alacakları “deşarj izni belgesi”nin verildiği andan itibaren 2, 5 sene içinde alıcı ortamlara deşarj standartlarına uygun arıtma yapmakla yükümlüdürler.