LEKI W CIY Monika Szymaska Klasyfikacja FDA A

LEKI W CIĄŻY Monika Szymańska

Klasyfikacja FDA • A brak ryzyka dla płodu, uszkodzenie płodu mało prawdopodobne • B zwierzęta- brak ryzyka dla płodu (brak badań na ciężarnych) /zwierzęta-działanie niepożądane, u ciężarnych nie stwierdzono działań niepożądanych • C zwierzęta- dz. teratogenne/zabójcze(brak badań na ciężarnych) / brak badań na zwierzętach i na ciężarnych • D istnieją dowody na szkodliwe działanie na płód ale korzyści przewyższają ryzyko (np. stan zagrożenia życia) • X działanie teratogenne

Farmakokinetyka leków w ciąży • wchłaniania leków lipofilnych (zwolnienie perystaltyki, wydzielania soków trawiennych • dystrybycji leku bo względny albumin= łatwiejsze przechodzenie leków przez łożysko • eliminacji leku ( przepływu nerkowego, gromadzenie leków w tkance tłuszczowej)= subterapeutyczne stężenia leków

Działanie leku na płód • 18 -20 dzień od zapłodnienia - zabicie zarodka - brak działania teratogennego • 3 -8 tydzień ORGANOGENEZA - nic - poronienie - efekt teratogenny - ukryta embriopatia • po okresie organogenezy małe ryzyko

WITAMINY • Preparaty wielowitaminowe dla kobiet w ciąży- od II trymestru! • Kwas foliowy 0, 4 -15 mg 3 miesiące przed zapłodnieniem- do końca ciąży Profilaktyka: 1) wady cewy nerwowej 2) niedokrwistość megaloblastyczna 3) małopłytkowość 4) leukopenia 5) zab. rozwoju trofoblastu (poronienia, IUGR, nieprawidłowe usadowienie łożyska, przedwczesne oddzielenie łożyska)

NIEDOKRWISTOŚĆ • Preparaty żelaza 200 -300 mg/dobę Fe II: (Ferro-Gradumet, Hemofer prolongatum) Fe III : (Ferrum Lek) preparaty złożone : Fe+Ac. Folicum (Tardyferon. Fol, Hemofer F prolangatum) Fe+ wit. C ( Tardyferon, Ascofer, Sorbifer Durules) • Kwas foliowy 0, 4 -15 mg/dobę • Wit. B 12 sc. lub im. 1000µg co 2 dni

Zakażenia dróg moczowych • Gr. B : ampicylina +sulbaktam (Unasyn) amoksycylina (Novamox) amoksycylina + kwas klawulanowy(Augmentin, Forcid) cefalosporyny I i II generacja nitrofurantoina +wit. C (Furagin) • p/wsk: Tetracykliny (po 4 miesiącu przebarwienia zębów, zab. wzrostu kości), (gr. D), Chinolonygr. C

Zakażenia grzybicze w ciąży • Natamycyna tabl. dopochwowe (Natamycyna, Pimafucin) • Nystatyna glob. vag. (Nystatyna+furagin=Macmiror complex) • Klotrimazol krem • NIE ! w I trymestrze: flukonazol (Flumycon), ketokonazol, ekonazol (Gyno. Pevaryl), mikonazol (Gyno-femidazol)

Zakażenia bakteryjne w ciąży • Ampicylina (kumuluje się w płynie owodniowym), amoksycylina • cefalosporyny I generacji p/wsk w I trymestrze, nie! u kobiet z niewyd. wątroby i nerek • cefalosporyny II generacji (Biotraxon, Biofuroxym Zinnat) • Makrolidy gr. B (Rovamycyna, Erytromycyna), Klarytromycyna (Klacid) gr. C-NIE w ciąży! p/wsk w karmieniu piersią ( kumulują się w mleku matki i niszczą florę saprofityczną dziecka)

Zakażenia bakteryjne w ciąży cd. • Likozamidy- Klindamycyna gr B. (Dalacin krem dopochwowy) • Sulfonamidy- Furagin I trymestr i po 36 Hbd-nie! (żółtaczka u noworodka) • Metronidazol- I trymester nie! • Chinolony gr. C (zab. OUN, nefropatia) • Antybiotyki polipeptydowe-Wankomycyna gr. D • Tetracykliny-gr. D (zab. wzrostu kości, zaćma) • Chloramfenikol-gr. D

Poronienie zagrażające • Spazmolityki: No-Spa, Scopolan tabl. , czopki (gr. C) • Luteina tabl. podjęzykowe lub dopochwowe 2 x 100 mg • Duphaston 2 x 1 tabl • Kaprogest 1 amp. im. co 3 dni

ZAGRAŻAJĄCY PORÓD PRZEDWCZESNY • Spazmolityki: No-spa, Scopolan • Tokolityki: najsilniejsze działanie przeciw skurczowe: Fenoterol (B 2 –mimetyk) iv. /po Isoptin ( Ca-bloker) iv. /po. • Gestageny Luteina 2 x 100 mg s. l/ per vaginam • Ca-blokery Cordafen

p/wsk. do tokolityków - Wady serca u matki (zwężenie aorty. zab. rytmu serca, wady zastawki mitralnej, choroby mięśnia sercowego) - nadczynność tarczycy - Nie wyrównana cukrzyca - Nadciśnienie tętnicze - Choroby matki z gorączką - śmierć płodu - infekcja wewnątrzmaciczna - wady rozwojowe płodu - objawy zagrożenia płodu - przedwczesne oddzielenie łożyska - krwawienia o nieznanej etiologii - Jaskra

Objawy niepożądane tokolityków • Tachykardia ciężarnej HR>120/min=odstawić tokolizę! • Tachykardia płodu FHR >180/min=odstawić/zmniejszyć tokolizę! • Kołatanie serca, duszność, ucisk w klatce piersiowej, niemiarowa czynność serca • glukozy • potasu

Nadciśnienie w ciąży • • Metyldopa (Dopegyt) szczyt działania 2 -3 h i β-bloker Carvedilol (Vivacor) Dihydralazyna szczyt dz. po 1 h. Nifedipina (Cordafen) leki p/wsk. : inh. konwertazy( II i III trymestr: uszk. nerek, małowodzie, IUGR, niedorozwój sklepienia czaszki, PDA, urodzenie martwego płodu), β -blokery (IUGR, niedociśnienie, hyperglikemia, nadmierne owłosienie)

Cukrzyca w ciąży • Tylko Insuliny ludzkie krótko i długo działające!-leczenie z wyboru • NIE doustne leki hipoglikemizujące! nie mają działań teratogennnych pochodne sulfonylomocznika przechodzą przez łożysko=hypoglikemia u płodu

Antykoagulanty w ciąży • • Zakrzepica żył głębokich Żylaki kk. dolnych i sromu z. antyfosfolipidowy inne trombofilie (niedobór białka C, S, AT III, mutacja genu protrombiny, mutacja cz. V v. Leiden)

Antykoagulanty w ciąży cd. • Heparyna niefrakcjonowana sc/iv. Pod kontrolą APTT (1, 5 -2, 5 wartości referencyjne) dz. niepożądane: krwawienia, małopłytkowość immunologiczna • Heparyny drobnocząsteczkowe profilaktycznie: Clexan 1 x 0, 04 sc. , leczniczo 1 mg/kg mc/24 h • NIE doustne antykoagulanty!- z. warfarynowy (hypoplazja nasady k. nosowej, atrofia n. wzrokowego, niedorozwój kończyn, wady serca, agenezja ciała modzelowatego, wylewy do OUN)

Choroby tarczycy • Nadczynność tarczycy PROPYLOTIOURACYL=Propicyl, Thyrosan (blokowanie syntezy hormonów tarczycy+ ham. obwodowej konwersji T 4 do T 3) 3 x 100 -150 mg/dobę (3 x 2 -3 tabl. /dobę) Karmienie piersią do 4 tabl/dobę. Propranolol przy tachykardii Witaminy Elevit, Prenatal (bez jodu) NIE: Tiamazol (Metizol)- okres krytyczny do 9 Hbd: aplazja skóry czaszki, plackowate owłosienie głowy, zarośnięcie nozdrzy, przełyku, wady twarzy, brak brodawek sutkowych opóźnienie rozwoju, wole!

Choroby tarczycy - cd. • Niedoczynność tarczycy - zwiększenie dawki tyroksyny o 40 -60% na początku ciąży! - TSH=1 mj - preparaty: Eutyrox, Letrox

Padaczka w ciąży • Monoterapia + najmniejsze dawki + leki najnowszej generacji (wady 2 x częściej/4 x w politerapi) Gabapetyna, Felbamat, Lamotrygina, Lewetiracetam, Okskarbezina, Tiagabina, Zonisamid- gr. C starsze leki: kw. walproinowy, benzodiazepina, fenytoina, karbamazepina, fenobarbital- gr. D Padaczka: poronienia, porody przedwczesne, wady, upośledzenia psychoruchowe i poznawcze (leki, napady, geny) Profilaktyka : kwas foliowy 3 miesiące przed ciążą 4 mg/dobę, wit. K 10 mg/24 h

Astma oskrzelowa w ciąży • Sterydy wziewne+B 2 mimetyki wziewne długodziałajace (leczenie z przed ciąży) • leki objawowe: B 2 mimetyki krótkodziałające ( Fenoterol=Berotec, Salbutamol) • NIE teofilina (nudności, tachykardia) • unikać sterydów doustnych (rozszczep podniebienia, IUGR) • Indukcja porodu: oxytocyna • Poród: Hydrokortyzon 100 mg iv. co 8 h do 24 h po porodzie

Sterydy w ciąży • Zagrażajacy poród przedwczesny 24 -35, 6 Hbd Dexaven 24 mg iv. celem pobudzenia pneumocytów II-go rzędu do produkcji surfaktantu • małopłytkowość • Choroby przewlekłe - RZS - SLE - astma oskrzelowa

Leki przeciwbólowe Lek Ryzyko dla płodu Kwas acetylosalicylowy Poronienie, wytrzewienie, krwawienia (karmienie-NIE bo kumulacja leku) Paracetamol Bezpieczny, wytrzewianie? Indometacyna Poronienia, zamknięcie PDA, krwawienia OUN, małowodzie, perforacja jelit Ibuprofen Poronienie, wytrzewienie, zamknięcie PDA, małowodzie Kodeina (Talvosilen, Thiocodin, Tussipini), Petydyna , Oksykodon bezpieczny

Efedryna/pseudefedryna (sympatykomimetyk, bronchodylatator) • Rubital Compositum, Syrop prawoślazowy złożony, Tussipect • Sudafed, Actifed, Cirrus, Clarinase, Disophrol retard, Gripex, Grypostop, Ibuprom zatoki, Max. Flu, Modafen, Nurofen Antigrip, Tabcin Trend, Zyrec-D

Dziękuję za uwagę Czas dla dociekliwych