Rozwj dziecka na poszczeglnych etapach edukacyjnych Dr Grayna

Rozwój dziecka na poszczególnych etapach edukacyjnych Dr Grażyna Maciak

n n n n Literatura: Brzezińska A. I. Psychologiczne portrety człowieka, 2006. Campbell J. , Gardner L. , Hall C. Teorie osobowości, Wydawnictwo naukowe PWN, 2006. Erikson E. Tożsamość a cykl życia, Zysk i S-ka, 2004. Gruszczyk-Kolczyńska E. Dzieci za specyficznymi trudnościami w uczeniu się matematyki, WSi. P 1997. Piaget J. , Inhelder B. , Psychologia dziecka, Siedmioróg, 1997 Wadsworth B. J. Teoria Piageta. Poznawczy i emocjonalny rozwój dziecka, WSi. P 1998.

n n n Koncepcje rozwoju poznawczego są różne – spośród wielu wybrano: J. Piageta E. Eriksona J Piaget: - jego koncepcja rozwoju, korzystając ze swego umysłu, aktywnie konstruuje własne zasoby wiedzy

n n n Czynniki warunkujące proces poznawczy: - dziedziczenie i dojrzewanie - zakłócenia równowagi poznawczej - aktywne doświadczanie - interakcje społeczne

n n n Praca umysłu. . - porządek w głowie - reprezentacje umysłowe i skojarzenia

n n n Etapy rozwoju myślenia: 0 -2 stadium 2 -7 stadium myślenia przedoperacyjnego 7 -11 stadium operacji konkretnych 11 -17 stadium operacji formalnych

n n n n E. Erikson i jego koncepcja rozwoju Rozwiązując kryzysy w kolejnych etapach życia, budujemy swą osobowość: - pierwszy r. ż. : ufność/nieufność 2 -3 r. ż. : autonomia/wstyd 4 -6 r. ż. : inicjatywa/poczucie winy 7 -11 r. ż. : przedsiębiorczość/ poczucie niższości Dorastanie: tożsamość lub zagubienie tożsamości

Dziecko w wieku przedszkolnym - charakterystyka

Myślenie n n n Myśli egocentryczne Nie umie szeregować Operuje wyobrażeniami ale nie rozumie przekształceń Klasyfikuje wg jednego wymiaru i nie dostrzega zależności między klasami Zdobywa wiedzę dzięki zmysłowej manipulacji Brak niezmienników – pojęć stałości

Sfera emocjonalno -społeczna n n n Ma trudności z kontrolowaniem zachowańprzewaga spontaniczności, impulsywności Prezentuje zmienność reakcji z sytuacji na sytuację Jest nastawiony na inicjowanie działań i czerpanie przyjemności z ich realizacji Ma niską tolerancję na stres, napięcia Łączy je silne więzi z rodzicami, dlatego robi wiele by uzyskać ich akceptację

Źródła trudności n n n n Zabawa Potrzeba zmysłowej manipulacji Percepcja ważniejsza od wiedzy Trudność z uogólnianiem doświadczeń Nieokiełznana ciekawość Egocentryzm Niska tolerancja na stres Niekończona inicjatywa

Cele pracy z umysłem przedszkolaka n n Utrzymanie ciekawości Inicjatywa – różnorodne działania i błędy Praca pod kierunkiem dorosłego i w grupie Warunki do doświadczania zmian w świecie

Myślenie przedszkolaków – możliwości jego rozwoju n n n n Zmysłowa manipulacja i eksperymentowanie Zabawy orientacyjne (ciało i przestrzeń) Szukanie rytmów Szukanie przyczyn i przewidywanie skutków Liczenie (prawidłowości i numerowanie) Szeregowanie i klasyfikowanie Ćwiczenie pojęć stałości

Dziecko w wieku szkolnym charakterystyka

Myślenie n n n Rozumuje logicznie ale w oparciu o konkrety Rozumie przekształcenia Umie szeregować i klasyfikować Stopniowo opanowuje niezmienniki Potrafi przyjąć różne punkty widzenia

SFERA EMOCJONALNO SPOŁECZNA n n n Rozwija relacje rówieśnicze i korzysta z porównań społecznych Nastawienie na efekt rozwija w nim zachowania do kooperacji i rywalizacji Na bazie doświadczeń i informacji zwrotnych rozwija samoocenę i postawy wobec siebie samego Jest coraz bardziej ukierunkowany na cel , pracę Uczy samokontroli

Źródła trudności n n n Zabawa a cel Energia i ruchliwość Krótkotrwała koncentracja Stopniowe nabywanie niezmienników Brak rozumowania hipotetycznodedukcyjnego

Praca z umysłem ucznia – jej cele n n n Rozwijanie kierowania zasobami uwagi Kształtowanie sfery emocjonalnomotywacyjnej Nabycie konkretnych umiejętności szkolnych Nabywanie niezmienników Rozwój koordynacji wzrokowo ruchowej

Myślenie uczniów – możliwości jego rozwoju n n n Działanie na konkretach Wyciąganie wniosków, przewidywanie Doświadczanie celowości działań Poznawanie wlasnych mozliwości i ograniczeń Działanie na konkretach eksperymentowanie

Uczeń w okresie dorastania charakterystyka

Myślenie n n n n Początki rozumowania formalnego (abstrakcyjnego i hipotetyczno-dedukcyjnego) Rozwój umiejętności wyciągania ogólnych wniosków, co sprzyja pojawianiu się i rozwoju: -refleksyjności -krytycyzmu -formułowania własnych opinii -metaforycznego ujmowania zdarzeń -niezależności od sądów innych osób

SFERA EMOCJONALNOSPOŁECZNA n n n n n Wzrost wrażliwości zmysłowej Zachwianie równowagi emocjonalnej Zachwianie wewnętrznej równowagi Próby uniezależniania od rodziców i osób dorosłych Nawiązanie relacji z rówieśnikami tej samej i przeciwnej płci Rozmyślania o: -systemie wartości -przyszłym zawodzie i typie kształcenia -tożsamości seksualnej

KSZTAŁTOWANIE TOŻSAMOŚCI - ETAPY n n Wczesna adolescencja (12 -17 lat) Późna adolescencja (17 -20/22 r. ż. )

Statusy tożsamości (wg koncepcji Marci) n Rozproszenie (dyfuzja) tożsamości n Moratorium n Tożsamość dojrzała n Tożsamość lustrzana

DYFUZJA TOŻSAMOŚCI – WCZESNA ADOLESCENCJA n n n Odrzucenie wizji siebie jako dziecka Brak inicjatywy i pomysłów na siebie „Poddawanie się chwili” Mnóstwo nieukierunkowanej energii do działania Brak dostrzegania sensu i celu działań Odrzucenie relacji z dorosłymi

Moratorium wczesna/późna adolescencja n n n Brak rozpatrywania konsekwencji własnych działań Niechęć wobec odpowiedzialności Wiele podejmowanych inicjatyw i pomysłów na siebie Częste impulsywne porzucanie działań i podejmowanie nowych – brak dłuższego zaangażowania Bunt zewnętrzny i wewnętrzny Szeroka, nieprzewidywalna paleta wypróbowywanych zachowań

Tożsamość lustrzana wczesna/późna adolescencja n n n Określony system wartości Określony pomysł na przyszłość zawodową Określony system przekonań dotyczący płci Niechęć do ryzykowania się i sprawdzania w nowych sytuacjach Sztywność postępowania Oddzielenie od poszukujących rówieśników

Źródła trudności n n n n Niechęć wobec odpowiedzialności Rówieśnicy ważniejsi niż dorośli Problemy z koncentracją Egocentryzm młodzieńczy w początkach adolescencji Dominacja logiki dwuwartościowej Zróżnicowanie statusów tożsamości Labilność emocjonalna Bunt

Problemy w pracy z nastolatkiem - Konstruktywnym ukierunkowaniem energii, n Utrzymaniem koncentracji, n Utrzymaniem zainteresowania wiedzą, n Utrzymaniem zaangażowania w projektach – dłuższych działaniach, n Uzyskaniem odpowiedzialności.

Zasady pracy z nastolatkiem: n n n Konsekwencja, Określenie celu, programu i metod pracy w sposób jasny – określenie wizji pracy, Spójny system zasad i konsekwencji, Praca nad przekonaniami nauczyciela i systemem wzmocnień, Pomysły czerpane od dziecka, ucznia, wychowanka – dostosowanie sposobu pracy do zespołu, jednostki.