Receptori i sistem informiranja organizma FOTORECEPTORI EVOLUCIJA OKA

Receptori i sistem informiranja organizma FOTORECEPTORI

EVOLUCIJA OKA a) b) p Razlikovanje jačine svjetlosti Razlikovanje pravca svjetlosti. Razlikovanje svjetlosnih slika. n n Složene oči. (insekti- kukci) Oči tipa komore (Glavonošci i kičmenjaci).

Složene oči kod insekata

Građa oka kod čovjeka

Građa mrežnjače • Ljudsko oko ima oko 125 miliona štapića i oko 7 miliona čunjića (čepića) odnos 18: 1

Građa i uloga štapića i čunjića

Kako vidimo? p p p Mrežnjača sadrži četiri tipa molekula bjelančevine opsina – koji ulazi u sastav osjetljivih pigmenata: rodopsina (vidni puprpur) i tri varijante jodopsina (crveni, zeleni i plavi) Rodopsin se nalazi u štapićima a jodopsin u čunjićima. Kad svjetlost dođe do fotoreceptora, ovi pigmenti se mijenjaju i razlažu na sastavne komponente. Tada nastaje podražaj koji se putem očnog živca prenosi do centra za vid gdje se “obrađuje”. Štapići vide obrise predmeta a čunjići izoštravaju sliku i prepoznaju boje.

Hemoreceptori p Čulo okusa

Čulo mirisa

Nobelova nagrada!

Uloga hemoreceptora! p p p Hemoreceptori u čulu mirisa reagiraju na gasovite podražaje. Hemoreceptori u čulu mirisa reagiraju na podražaje tečnih materija. Čulo mirisa obavještava organizam o okolinskim opasnostima, izvorima hrane, pomaže u komuniciranju jedinki suprotnog spola i sl. Čulo okusa kontrolira kvalitet hrane koja je već unijeta u usta. Hemoreceptori su konstatirani i kod dupljara, glista, mekušaca, bodljokožaca i dr. beskičmenjka bez obzira na sredinu u kojoj žive.

MEHANORECEPTORI To su sekundarne čulne ćelije ili slobodni nervni završeci koji reagiraju na mehaničke podražaje. p Ovdje se ubrajaju: p n n Taktilne draži (dodira, pritiska, istezanja) Draži dubinske (unutrašnje) osjetljivosti unutrašnjih organa, mišića, tetiva, zglobova i dr. Čula ravnoteže i rotacije Čulo sluha

Organ čula sluha kod čovjeka

Uloga pojedinih dijelova uha!

Čulo ravnoteže

Receptori za pritisak i dodir

Odgovori na pitanja: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. Koja je funkcija fotoreceptora? Koji su osnovni stupnjevi složenosti funkcije vida? Na kojim principima funkcioniraju tipovi očiju koje razlikuju svjetlosne slike? Objasni fiziologiju funkcije vida kod čovjeka? Šta su hemoreceptori i kakave su njihove adekvatne draži? Na koji način se prepoznaju kvaliteti ukusa? Kako funkconiraju hemoreceptori čula mirisa? Šta su mehanoreceptori i koje su njihove adekvatne draži? Objasni fiziologiju čula sluha kod čovjeka? Kako funkcioniraju receptori čula ravnoteže? Kako funkcioniraju receptori za pritisak i dodir? Kakva je fiziološka uloga receptora čulnih organa duboke osjetljivosti? Šta su termoreceptori i gdje se nalaze u ljudskom organizmu?