KOMNTE EKOLOJS Organizma evre Ekoloji Organizmalarn birbirleriyle ve

KOMÜNİTE EKOLOJİSİ

Organizma Çevre Ekoloji: Organizmaların birbirleriyle ve çevreleri ile olan ilişkisini inceler. Çevre: Organizma üzerinde etkili olan ve organizma olmayan her şeydir.

EKOLOJİ Organizma Ekolojisi Populasyon Ekolojisi Komünite Ekolojisi Ekosistem Ekolojisi

Komünite: • Belirli bir alanda bulunan farklı türlere ait organizmaların oluşturduğu birliğe komünite adı verilir.

ör. : • Van gölündeki balık komünitesi • Serengeti parkındaki memeliler • Amazon ormanlarındaki tüm bitkiler ve hayvanlar

Komünite Ekolojisi: • Bir komünitedeki bireylerin birbirleriyle olan ilişkisini inceleyen ekoloji alt dalıdır.

Bir Komünitenin yapısı ve değişkenleri, • Türler arası farklı etkileşimlere • Organizmalar arasındaki beslenme ilişkilerine bağlıdır.

Dominant(Baskın) Tür: • Komünite içerisinde en fazla bolluğa sahip olan canlılardır.

Adi Kızılağaç

Yılan Yıldızı

Kilit Taşı Türler Kilit Taşı ?

Kilit taşı Tür: • Sahip oldukları ekolojik nişlerden dolayı komünitelerin yapısını çok fazla miktarda etkileyen türlerdir.

Komüniteler sürekli denge durumunda mı bulunur ?

Müdahaleler • Komüniteler sürekli bir şekilde denge durumunda değildir. • Sel, Yangın, Fırtına, Kuraklık, İnsan faaliyetleri gibi Komünitenin dengesini bozan olaylara müdahale adı verilir.

Müdahale • Hangi müdahalenin ne sıklıkta meydana geleceği ve ne kadar etki oluşturacağı ekosistemden ekosisteme değişir.

Tür Zenginliği • Komünitenin sahip olduğu biyolojik çeşitliliktir. • O komünite içinde bulunan tür sayısını ifade eder.

Bir Komünitenin tür çeşitliliği ne kadar fazla ise o komünite, o derece sağlıklıdır.

Tür Zenginliğine bakılırken; • Sadece tür sayısı bir anlam ifade etmez. • Nispi Bolluk’ta önemlidir.

Tür Çeşitliliğini Etkileyen Faktörler

Fotik Zon Afotik Zon

KOMÜNİTELERDE TÜR İÇİ VE TÜRLER ARASI REKABET

REKABET • Doğada bulunan birey ile türdeş ve türdeş olmayan bireyler arasında geçen kaynak mücadelesidir.

Tür İçi Rekabet • Aynı fiziksel ve kimyasal ortamlarda yaşayabilen türdeş bireyler hayatta kalmak, üremek ve büyümek için gerekli olan gereksinimlerini elde etmek için durmaksızın mücadele ederler. • Sınırlı miktarda kaynak için aynı türe ait bireyler arasında gerçekleşen rekabete tür içi rekabet adı verilir.

Tür İçi Rekabet Nasıl Gerçekleşebilir ?

Tür İçi Rekabet • Bazen türdeş bireyler kaynakları olabildiğince iyi bir şekilde etmeye çalışır. Bu durumda Kaynak Rekabeti oluşur. • Bazen de bireyler doğrudan başka bir türdeş bireyin kaynak tüketimini engeller. • Bu duruma da Engelleme adı verilir.

Türler Arası Rekabet

Türler Arası Rekabet • İki veya daha fazla türün bireylerinin sınırlı miktarda olan aynı kaynağı kullanmaları durumunda, ilgili türlerin birbirlerine yaptığı olumsuz etkilerdir.

Türler Arası Rekabet Engelleme ile Rekabet Tüketim Yolu ile Rekabet

Tüketim Yolu İle Rekabet • Farklı türler besin, av, yuva, ışık ve alan bakımından benzer kaynakları kullandıkları zaman birbirlerini dolaylı olarak olumsuz etkilerler. Bu etkileşim sırasında bireyler arasında doğrudan ya da karşılıklı bir ilişki söz konusu değildir.

Aynı Fiziksel ve Kimyasal koşullarda yaşayan ve aynı doğal kaynakları kullanan iki farklı canlı türü aynı komünite içinde yaşayabilir mi ? Yaşarsa nasıl yaşar ?

Yaşayamaz ; • Ekolojik nişleri aynı olan iki farklı canlı türü aynı komünite içerisinde yaşayamaz.

Rekabette Elenme (Dışlanma) • Ekolojik nişleri aynı olan iki farklı canlı türü aynı ortamda yaşarsa birisi ötekini dolaylı yoldan ortadan kaldırır.

Paramecium aurelia Tek başına Birlikte Paramecium caudatum Tek başına Birlikte

Peki bu durum bu kadar kesin mi ?

Ekolojik Niş • Bir canlının hayatta kalma ve üreme için yaptığı faaliyetlerin tümüdür. • Bu faaliyetler gerçekte doğada aldığı rol olarak kabul edilir.

Asıl Niş: Gerçekleştirilen Niş: • Bir türün rekabet veya • Bir türün rekabet gibi başka sınırlayıcı etkiler engelleyici faktörlerin olmadan sahip olduğu sınırlaması sonucunda en geniş yaşam alanında doğada yapabildiği faaliyetlerdir. gerçekleştirebildiği niştir.

BİREY SAYISI Paramecium caudatum Paramecium bursaria P. caudatum P. bursaria ZAMAN

Niş Genişliği • Bir türün işgal ettiği nişin boyutlarına niş genişliği adı verilir.

Niş Örtüşmesi • Belirli bir niş alanının farklı türler tarafından beraberce işgal edildiği yerlerdir.

1. Tür(Güçlü Tür) 2. Tür(Zayıf Tür) Kaynakları kullanan birey sayısı Asıl Niş Gerçekleştirilen Niş Boyutu Niş Örtüşmesi

KOMÜNİTELERDE TÜRLER ARASI İLİŞKİLER

KOMÜNİTELERDE TÜRLER ARASI İLİŞKİLER • • Kommensalizm Mutualizm Parazitizm Tüketim

Parazitizm ( + , -) • Bir canlının diğer canlı üzerinde yaşaması ve bu durumda üzerinde yaşadığı konak canlıdan faydalanması, • Ve konak canlının bu ilişkiden zarar görmesidir.

Parazitler temelde 3 çeşittir. • Tek Hücreli Parazit • Bitkisel Parazitler • Hayvansal Parazitler

Parazitizm (Bitkilerde) Yarı Parazit Bitki Tam Parazit Bitki

Parazitizm (Hayvanlarda) Ektoparazit (Dış parazit) Endoparazit (İç parazit)

Predasyon • Bir canlının diğer canlıyı besin olarak tüketmesidir.

Predasyon (Tüketim) Avlanma Otlanma

ETKİLEŞİM TİPİ Tür 1 Tür 2 Nötralizm Rekabet (Doğrudan Engelleme) 0 - Rekabet (Kaynak mücadelesi) Ammensalizm Kommensalizm Parazitizm Predasyon Protokooperasyon Mutualizm - - + + + 0 0 + +

KOMÜNİTELERDE EKOLOJİK SÜKSESYON

Ekolojik Süksesyon: • Bir komünitenin çok veya az şekilde çeşitli müdahalelerle değişime uğramasıdır.

Ekolojik Süksesyon Birincil (Primer) Süksesyon İkincil (Sekonder) Süksesyon

Birincil(Primer) Süksesyon: • Henüz organizmalar tarafından işgal edilmemiş alanların, canlılar tarafından kolonileştirilmesidir.

Rangitoto Adasındaki Birincil Süksesyon

BİRİNCİL SÜKSESYON BASAMAKLARI 1. LİKEN EVRESİ 2. YOSUN EVRESİ 3. OT EVRESİ 4. FUNDA-ÇALI EVRESİ 5. AĞAÇ EVRESİ

Tek yıllık Uzun ömürlü Bitkiler Otsu bitkiler Çalılar Yumuşak odunlu Ağaçlar Zaman Sert Odunlu Ağaçlar

İkincil (Sekonder) Süksesyon: • Çeşitli müdahalelerle yok olan veya zayıflayan komünitelerin, yeni canlı türleri ile dolmasıdır.

İKİNCİL SÜKSESYON BASAMAKLARI 1. BİTKİDEN ARINMA 2. GÖÇ VE YERLEŞME 3. ORTAMIN DEĞİŞMESİ 4. REKABET 5. KLİMAKS