Poroaj partus lat partus usraanje poroaj Fizioloki zavretak

Porođaj (partus, lat. partus, -us-rađanje, porođaj) Fiziološki završetak gravidnosti kad zreo plod napušta organizam majke kroz porođajni kanal i nastavlja svoj ekstrauterini razvoj!

Kod domaćih životinja za porođaj koristimo izraze: -kobila se ždrijebi -krava-teli -ovca-janji -koza-jari -krmača-prasi -kuja-šteni -mačka-maci l

Zašto porođaj počinje u određeno vrijeme gravidnosti, a ne prije ili kasnije? l Postoji više teorija l Hormonska teorija najprihvatljivija! l Kortikosteroidi (nadbubrežna žlijezda) posteljica prostaglandini luteoliza žutog tijela (smanjuje se količina progesterona u krvi-“čuvar” gravidnosti)-pa oksitocin potiče kontrakcije maternice (porođajni trudovi) l

Porođajni trudovi l Kontrakcije maternice tj. miometrija otvaraju maternički grljak (omogućuje da plod prođe porođajnim kanalom) l Plod u maternici mijenja položaj, ispružuje ekstremitete, glavu i vrat l Osjećaj boli l U početku kontrakcije maternice l Kasnije kontrakcije trbušne preše l Kontrakcije maternice su peristaltične

Kontrakcije kod uniparnih životinja l Kontrakcije kod multiparnih ž. l Kontrakcije trbušne preše l Pauze između trudova l

Predznaci porođaja Kod svih neposredno pred porod: -otiču stidne usne -edem prelazi na perineum -cijedi staklasta-viskozna sluz -mliječna žlijezda se povećava -iz sisa se cijedi mljezivo -kod nekih blago povišena T -kod nekih psihičke promjene (grade gnijezdo, traže skrovito mjesto) l

Prerani-lažni trudovi (dolores presagientes) l Pred kraj gravidnosti životinja osjetljiva l Uzroci: trauma, pad, snažni pokreti fetusa, grubi pregledi l Znakovi: nemir, napinjanje, tiskanje, količni napadi, abortus. . . l Liječenje: sedativi, dizanje ležišta, šetanje životinje, topli oblozi. . .

Porođajni stadiji 1. stadij otvaranja l Započinje prvim trudom l Završava kad se potpuno otvori grljak maternice l Trudovi otvaranja (dolores praeparantes) l Aktivno mišićje maternice l Otvara se cervikalni kanal l Uloga plodnih mjehura! (djeluju kao elastični stožasti klin) l Težak dio porođaja (vrat maternice najuži dio, najmuskulozniji) l Završava kad je cervikalni kanal potpuno raširen l I tada tijelo i vrat maternice i rodnica jedinstven kanal

l l Plodni mjehuri zatim šire rodnicu Na kraju se pojavljuju između stidnih usana Mogu puknuti Plodne vode vlaže porođajni kanal

Klinički znakovi: l Životinje su nemirne, ustaju, liježu l Učestalo mokre l Slabo jedu l Zgrbljenost leđa l Trajanje: -G 4 -6 sati -P 8 sati -Sv dug cervikalni kanal -Ov, Kz 3 sata -K 2 -3 sata (nije utvrđeno)

2. stadij istiskivanja ploda l Nastavlja se na stadij otvaranja l Kontinuirano se nastavlja na 1. st. l Može se javiti i kratka pauza bez trudova l Plod ulazi u porođajni kanal l Trudovi su jači, bolniji, češći l Vanjski znakovi izraženi l Trbušna preša l Životinja najčešće leži

Klinički znakovi: l Izraženi l Slabine se dižu i spuštaju l Anus i stidnica se miču l Ubrzano disanje l Otvara usta l Završava istjerivanjem ploda l Kod multiparnih: ekspulzija ploda-prestaju trudovi (pauza)-nastaju novi trudovi

3. Stadij poslije porođaja l Početak puerperija l Kontrakcije maternice (dolores post partum) l Trbušna preša više ne radi ili je slaba životinja i dalje tiska l Iscjeđuju se plodne vode koje su zaostale l Istiskuje posteljicu l Zaostajanje posteljice

U ovom stadiju dolazi do istiskivanja posteljice l Izlaskom ploda, maternica se i dalje kontrahira lumen maternice se smanjuje maternica se počinje nabirati l Najveći nabor se uvrne i vuče posteljicu prema van l

Uočimo:

Uz posteljicu izlaze i ostaci plodnih voda l Krvavi su zbog pucanja pupkovine l K do 0, 5 sata l G 3 -8 sati l Ov, Kz 1 -2 sata l Sv s plodom ili na kraju porođaja l P, Mč rađaju se u p. ili ona izlazi ubrzo iza ploda l

Pomoć pri normalnom porodu l l l l Smještaj (čisto, dezinficirano, mikroklima) Priprema rodilje Priprema stručnjaka Nadgledati rodilju (vime krava lagano izmusti) Priprema porodiljskih instrumenata (ruka akušera najbolji instrument!) Vaginalna pretraga (da ili ne? !) Kod poroda pomagati samo za vrijeme trajanja truda!! Pravilna ekstrakcija ploda

Dakle pomoć pri normalnom porodu: l Pomoć pri ekstrakciji ploda l Umjetno prekidanje pupkovine l Oslobađanje ploda od plodnih ovojnica l Čišćenje usta i nosa od amnionske sluzi l Sušenje ploda brisanjem čistom krpom (gužva slame), ako ga majka ne liže l Priprema mliječne žlijezde l Omogućavanje da posiše kolostrum

Prihvat mladunca po porodu l l l Pupkovina Uklanjanje amnionske tekućine Dati ga majci (liže ga suši površinu tijela cirkulacija, disanje lučenje mlijeka) Materinski instinkt? ! Prvi podoj Mekonij-prvi izmet

Ždrijebe: -prvi podoj 1 do 2 sata po porodu -prvi izmet (mekonij) 10 do 20 sati po porodu (ako nema stolicu-laksativno sredstvo: parafinsko ulje, klistir) -siše do 20 x/dne/4 -5 mj. -ako majka odbija dojiti ili nema mlijeka: dojilja ili kravlje mlijeko uz dodatak 0, 5 l vode i 14 g šećera.

Tele: -smjestiti u odvojene boksove (ketrice) -siše prvih 10 dana -mliječni nadomjestak (duda, kanta s dudom) -1 i 2 dan: 1 -1, 5 l mlijeka /3 -4 x dne. - 3 dan: 2 -2, 5 l /2 -3 x dne. - 4 dan: 2, 5 -3, 5 l mlijeka /2 x dne. - 5 dan: 3 l mlijeka /2 x dne.

Prašćići -moraju primiti kolostum do 3 sata po porodu -moraju se izboriti za svoju sisu! -važno grijanje prostora (T 32 -34°C) -krmaču smjestiti u boks! -prvi dan po prasenju sijeku im se očnjaci i repovi -muške, kastrirati između 10 -14 dana starosti

Štenad novorođena štenad je gluha, slijepa i bez zuba l prilikom rođenja razvijena su neka osjetila (okus, miris) i refleksi (pritisak, pokret) koja im pomažu pri dojenju i održavanju kontakta s majkom l Većinu vremena novorođena štenad provede spavajući i hraneći se l Majka!! l

Ponovimo: Što je porođaj? l Zašto porod počinje baš u određeno vrijeme? l Koji su predznaci poroda? l Koji su stadiji poroda? Opišimo ih! l Kako dolazi do oslobađanja posteljice? l U čemu se sastoji pomoć pri normalnom porodu? l Opišimo prihvat mladunčadi po porodu! toliko o porodu, hvala! l