PAZY ZWIERZTA DWCH RODOWISK mgr Ilona Marciniak Systematyka

PŁAZY- ZWIERZĘTA DWÓCH ŚRODOWISK mgr Ilona Marciniak

Systematyka Filogeneza Charakterystyka Budowa morfologiczna Budowa anatomiczna Rozmnażanie Znaczenie

SYSTEMATYKA Gromada: Płazy (Amphibia) Podgromada: Płazy tarczogłowe (†Labyrinthodontia) Podgromada: Płazy współczesne (Lissamphibia) Rząd: Ogoniaste (Urodela)- salamandra, traszka górska. Rząd: Bezogonowe (Anura)- żaba trawna, żaba zielona, rzekotka, ropucha szara. Rząd: Beznogie (Apoda)- marszczelec.

FILOGENEZA najstarsze szczątki znane są sprzed 350 mln lat (płazy tarczogłowe), ichtiostega (rybopłaz), płazy tarczogłowe rozwinęły się w karbonie i permie, wymarły w mezozoiku.

CHARAKTERYSTYKA ciało składa się z: głowy, tułowia, ogona (u bezogoniastych nie występuje), silniej rozwinięte odnóża tylne, pomiędzy palcami tylnej kończyny występuje błona pławna, występuje rozwój złożony, larwa to kijanka, żyją w dwóch śtrodowiskach- wodnym i lądowym, występuje uścisk godowy- amplexus, ciało pokryte śluzem, Film slajd 13

BUDOWA MORFOLOGICZNA ciało składa się z : głowy, tułowia, ogona, kończyn, skóra pokryta śluzem występują chromatofory- komórki barwnikowe

BUDOWA ANATOMICZNA

SZKIELET

SZKIELET OSIOWY • w ażurowej czaszce znajdują się dwa kłykcie potyliczne (dają ruchome połączenie czaszki z kręgosłupem) • końcowe łuki skrzelowe tworzą szkielet krtani • część łuku gnykowo- żuchwowego przekształcona jest w strzemiączko • wyróżniamy 4 odcinki kręgosłupa (szyjny, piersiowy, krzyżowy i ogonowy) • atlas (dźwigacz) to pierwszy kręg szyjny • urostyl (zrośnięte kręgi ogonowe u bezogonowych)

PAS BARKOWY • składa się z obojczyka, kości kruczej i łopatki • pas barkowy utracił łączność z czaszką

PAS MIEDNICOWY • kość biodrowa, kość kulszowa, kość łonowa

KOŃCZYNY • kości przedramienia (łokciowa i promieniowa) oraz podudzia (goleniowa i strzałkowa) • w przednich kończynach występują 4 palce w tylnych 5 palców.

UKŁAD POKARMOWY o organizmy drapieżne, o odcinki: • • • otwór gębowy, jama gębowo- gardzielowa, przełyk żołądek, jelito, kloaka o zdobycz przykleja się do języka, o zdobycz połykają w całości, o kiedy żaba połyka, gałki oczne zapadają się w oczodoły dzięki czemu przepychają pokarm do przełyku.

UKŁAD ODDECHOWY - larwy płazów oddychają skrzelami, - płuca płazów są workowate, muszą być stale chronione przed wyschnięciem, - płazy mogą oddychać przez skórę, - wentylację płuc umożliwiają ruchy jamy gębowej, - aktywna zmiana objętości płuc uniemożliwiona jest ze względu na nieobecność klatki piersiowej (pompa gębowo- gardzielowa pomaga w wentylacji), - płazy wydają dźwięki.

Żaba jeziorkowa

UKŁAD KRĄŻENIA - występują trzy obiegi krwi: płucny, ustrojowy, skórny, - serce składa się z : zatoki żylnej, dwóch przedsionków, komory (z blaszkami i beleczkami utrudniającymi mieszanie krwi), stożek tętniczy i pień płucny,

UKŁAD WYDALNICZY Układ wydalniczy płazów składa się z parzystych podłużnych nerek typu pranercza. Mocz, słaby roztwór mocznika i amoniaku, spływa z nich moczowodami do pęcherza moczowego, będącego uchyłkiem kloaki.

UKŁAD NERWOWY Narządy zmysłów: -narząd wzroku - oczy płazów przystosowane są do odbierania wrażeń wzrokowych na lądzie. Występują powieki; soczewka jest dwuwypukła, a rogówka wypukła. Akomodacja zachodzi dzięki zmianie odległości soczewki od siatkówki. , -narząd słuchu błona bębenkowa i strzemiączko), węchu zbudowany jest z torebek węchowych, które mają połączenie ze środowiskiem zewnętrznym za pośrednictwem nozdrzy. Płazy mają również zdolność do odbierania wrażeń smakowych oraz narząd zmysłowy w postaci linii nabocznej.

UKŁAD ROZRODCZY SAMICE- Składa się z parzystych jajników i jajowodów uchodzących do kloaki. Charakteryzują się one wyraźnymi zmianami cyklicznymi. W okresie poprzedzającym owulację i składanie jaj są najsilniej rozwinięte. Z jajnikami łączą się ciała tłuszczowe, które służą do odżywiania jajników i dojrzewających w nich oocytów. Podczas owulacji jaja wypadają do jamy ciała, a stamtąd są wychwytywane przez lejki jajowodów. W jajowodzie uzyskują osłonki białkowe, a następnie gromadzą się w końcowej części jajowodu zwanej pseudomacicą. U płazów ogoniastych jaja nie gromadzą się w pseudomacicy, lecz są składane w miarę przechodzenia przez jajowód.

SAMCE - Składa się z parzystych jąder, leżących w pobliżu nerek. Płazy nie mają nasieniowodów. Plemniki powstałe w jądrach przechodzą do kanalików nerkowych, a stamtąd do przewodu moczowo-płciowego, który przed kloaką tworzy rozszerzenie zwane pęcherzykiem nasiennym. Z jądrami łączą się ciała tłuszczowe.

MIŁOSNE IGRASZKI ROPUCH

ROZMNAŻANIE o U płazów bezogonowych zapłodnienie jest zewnętrzne, a u płazów beznogich i większości ogoniastych wewnętrzne. Większość jest jajorodna, ale występują też gatunki jajożyworodne i żyworodne.

AMPLEKSUS- UŚCIŚK GODOWY

BRUZDKOWANIE ŻABY XENOPUS LAEVIS http: //www. luc. edu/faculty/wwasser/dev/cleavage. mov

NEOTENIA- JAKO JEDEN ZE SPOSOBÓW ROZMNAŻANIA SIĘ PŁAZÓW Neotenia jest to proces płciowego rozmnażania się larw Aksolotl - zdolna do rozrodu larwa Ambystoma mexicanum

ZNACZENIE Niegdyś wykorzystywane w labolatoriach, Przysmak kulinarny, Niszczą szkodniki- owady Wszystkie płazy są pod ochroną!!!

STRONY WWW: http: //scienceblogs. com/tetrapodzoology/2007/10/frogs_toads_sheer_untold_awesomeness. php http: //i 15. ebayimg. com/02/s/000/77/3 e/7 faf_2. JPG http: //www. kuria. gliwice. pl/~adit/teksty/biologia/eunuk. html http: //www. istockphoto. com/file_search. php? action=file&lightbox. ID=2093531 http: //pl. wikipedia. org/wiki/P%C 5%82 uco http: //www. scholaris. pl/cms/view_all. php? id=lekcja_kr%C 4%99 gowce_912 http: //pl. wikipedia. org/wiki/P%C 5%82 azy#Kr. C 4. 99 gos. C 5. 82 up http: //zdch. amu. edu. pl/IDPP 991108 A/plazy/ppp 5. jpg http: //www. gadyiplazypolski. amend. pl/images/rys/salamandra_salamamdra. jpg http: //fotografia. biolog. pl/albums/userpics/normal_%AFaba%20 trawna%20(Rana%20 temporaria). jpg http: //www. faunaflora. com. pl/archiwum/2006/czerwiec/smoki_1. jpg

BIBLIOGRAFIA J. Belerstet, W. Lewiński, J. Prokop, K. Sabath, G. Skirmunt „Biologia podręcznik 1 zakres rozszerzony”. Operon. Gdynia 2005. J. Grzegorek, E. Jastrzębska, E. Pyłka-Gutowska „Zoologia- podręcznik dla liceum ogólnokształcącego”. Prószyński i s-ka. W-wa 1998.

KONIEC