Krachtige leeromgevingen Groepssessie 1 Curriculum Krachtige leeromgevingen groepssessie

Krachtige leeromgevingen Groepssessie 1: Curriculum Krachtige leeromgevingen- groepssessie 1 Faculteit Psychologie en pedagogische wetenschappen

Planning groepssessies 1. 2. 3. 4. Curriculum (vandaag) Werkvormen (donderdag 17/10) Diversiteitstool (maandag 28/10) Toetsen en evalueren (donderdag 31/10) Krachtige leeromgevingen- groepssessie 1 Faculteit Psychologie en pedagogische wetenschappen

Vragen? ? ? • Raadpleeg je medestudenten • Bekijk het forum en de website • Mail naar evy. vanparijs 1@arteveldehs. be Krachtige leeromgevingen- groepssessie 1 Faculteit Psychologie en pedagogische wetenschappen

Groepssessie 1 • • Korte herhaling plenaire sessie Praktische weetjes Aan de slag… Uiteenzetting praktijkopdracht Krachtige leeromgevingen- groepssessie 1 Faculteit Psychologie en pedagogische wetenschappen

Even herhalen…. Curriculum : "… in essentie een plan ter ondersteuning van het leren. Het bestaat uit doelen om het leren te richten; drie soorten beslissingen (1) selectie en ordening van inhouden, (2) keuze van leerervaringen die men wil uitlokken zodat de inhouden gepast worden gemanipuleerd, (3) een planning met daarin de optimale leercondities. "

Even herhalen….

Eindtermen en ontwikkelingsdoelen "Ontwikkelingsdoelen en eindtermen zijn minimumdoelen op het vlak van kennis, inzicht, vaardigheden en attitudes die de maatschappij via het Vlaams Parlement absoluut noodzakelijk acht voor het onderwijs vandaag. " (Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap, 1998, p. 6). Centrale rol Entiteit Curriculum

Curriculum op macroniveau SOORT DOEL OPGESTELD DOOR NIVEAU DOELGROEP OPDRACHT SCHOOL Ontwikkelingsdoel Vlaamse overheid Macro Kleuter, B-stroom, Na te streven Buitengewoon Eindterm VOET Vlaamse overheid Macro Lager Secundair Te bereiken VOET na te streven Leerplandoel Onderwijskoepels Meso Autonomie van de scholen Kleuter, Lager, Secundair Na te streven of te bereiken http: //www. ond. vlaanderen. be/dvo/ICT/ictvoodvoe. htm

Curriculum op macroniveau ‣ Ontwikkelingsdoelen: na te streven ‣ Eindtermen: minimaal te bereiken op het einde van een grens. ‧ Vakgebonden en vakoverschrijdend ‧ Leergebiedgebonden en leergebiedoverschrijdend ‧ Rol bij kwaliteitscontrole http: //www. ond. vlaanderen. be/dvo/ICT/ictvoodvoe. htm

Naam presentatie – Naam maker en/of presentator - 12/09/2005 Faculteit Naam Faculteit – Dienst of Vakgroep (optioneel)

DVO

Wat zijn VOET’en? Minimumdoelen die tegemoetkomen aan de nood aan een brede en harmonieuze vorming om zelfstandig en actief te kunnen functioneren in de huidige maatschappij. Minimumdoelen die niet specifiek behoren tot een vakgebied maar dikwijls wel aansluiting vinden en onder meer door middel van meerdere vakken of onderwijsprojecten kunnen worden gerealiseerd.

Figuur bron: Departement Onderwijs (2009). Secundair onderwijs. Uitgangspunten bij de vakoverschrijdende eindtermen en ontwikkelingsdoelen.

Gemeenschappelijke stam Zeven contexten 1. Persoonlijk 2. leven 3. Lichamelijke gezondheid en veiligheid Mentale gezondheid Sociorelationele gezondheid Scharnier 4. Omgeving en duurzame ontwikkeling Samenleving 5. 6. 7. Politiek-juridische samenleving Socio-economische samenleving Socio-culturele samenleving Leren leren

VOETen in de derde graad secundair onderwijs (http: //www. ond. vlaanderen. be/dvo/secundair/vakoverschrijdend/globalevoetod. htm).

Curriculum op mesoniveau • Startpunt: eindtermen en ontwikkelingsdoelen • Invloed van netten, koepels • Eigen verantwoordelijkheid: uitwerken van een leerplan, werkplan • AUTONOMIE

• Leerplannen kunnen helpen een 'uithangbord' creëren voor een school: profiel, keuzes, accenten identiteit • Rol individuele Kansen leerkracht in schoolteam centraal • Maar: “Niettegenstaande de criteria voor de goedkeuring van de leerplannen duidelijk zijn, ervaren leerkrachten de nieuwe leerplannen, als te voorschrijvend, als een keurslijf. De begeleidingsdiensten daarentegen stellen dat de leerkrachten de aangeboden ruimte onvoldoende zien en onvoldoende benutten, dat leerkrachten te weinig zelf verantwoordelijkheid opnemen voor de inkleuring van het pedagogisch-didactisch handelen van iedere dag. Ook leerlingen voelen dit aan. ”

Rol netten, koepels, …

http: //www. gemeenschapsonderwijs. be/sites/portaal_nieuw/SO/Leerplannen/Pages/Onderzoekscompete ntie. aspx).

Curriculum op microniveau • Nu sterk bepaald door onderwijsleerpakketten (handboeken) met concrete leerdoelen en uitwerking leerstof, media, toetsing, werkvormen (lkr. handleiding). • “Aparatchiks of the textbook curriculum”, ‘deprofessionalisation’, ‘deskilling’ ? • Hoofdprobleem is dat de gemakkelijkste leerdoelen snel gaan domineren en men leergebiedoverschrijdende doelen negeert (en vaardighedenontwikkeling). • Leerkracht bepaalt uiteindelijk de keuzes.

Curricula: ‣ Ongeschreven curriculum: neveneffecten van Hidden curriculum instructiesysteem; bijv. voorkeuren lkr. , ligging school ‣ Nulcurriculum: wat (onbewust) genegeerd wordt in een curriculum; bijv. kritische zin, smaakontwikkeling ‣ Het «hidden curriculum» in enge zin: meer psychologische invalshoek; de indirecte en verborgen socialisatie: omgaan met elkaar om, lkr -lln verhouding, omgaan met macht

Formuleren van leerdoelen: taxonomieën • Belang!! Hoe beter je weet wat je wilt, hoe beter je de instructie richting kan geven. • Taxis = ordening en nomos = wet • Een wetmatige ordening, een structurering gebaseerd op een theoretische (en empirisch voor zover mogelijk) basis m. b. t. hoe leerdoelen in werkelijkheid geordend zijn • 1950 -1960: behaviorisme en cognitivisme

Inhoudsdimensies bij Bloom

Gedragsdimensies bij Bloom

Bloom - gedragsdimensies Herinneren: herkennen, uit geheugen ophalen (‘recalling’). Beperkte cognitieve activiteit. Begrijpen: ‘meaningful learning’, interpreteren, voorbeelden zoeken, classificeren, samenvatten, afleiden, vergelijken en verklaren. Toepassen: (1) uitvoeren procedures bij gekende taken en (2) gebruiken procedures bij nieuwe taken.

Analyseren: complex geheel opsplitsen in samenstellende delen; differentiëren, organiseren en attribueren. Bloom - gedragsdimensies Evalueren: (1) controleren en (2) bekritiseren. Interne/externe criteria toepassen, een uitspraak doen en conclusies trekken. Creëren: (1) hypothesen genereren; (2) plannen ontwerpen en (3) een product ontwikkelen.

http: //www. teachthought. com/learning/ablooms-digital-taxonomy-for-evaluating-digital-tasks/

http: //zaidlearn. blogspot. be/2009/07/use-blooms-taxonomy-wheel-for-writing. html

Praktische weetjes • • Waar vind ik eindtermen terug? Zijn de eindtermen zoek? Waar zoek ik leerplannen? Welke informatie vind je naast de leerplandoelen terug in leerplannen? Hoe werk je met leerplandoelen? Lesdoelen formuleren Hoe implementeer ik VOET? Krachtige leeromgevingen- groepssessie 1 Faculteit Psychologie en pedagogische wetenschappen

Waar vind ik eindtermen terug? Vakgebonden eindtermen Vakoverschrijdende eindtermen Specifieke eindtermen Krachtige leeromgevingen- groepssessie 1 Faculteit Psychologie en pedagogische wetenschappen

Vakgebonden eindtermen

Vakgebonden eindtermen Voorbeeld 2 de graad ASO – vak wiskunde

Vakgebonden eindtermen Voorbeeld 3 de graad TSO – vak Nederlands

Specifieke eindtermen Bijvoorbeeld: humane wetenschappen

Zijn de eindtermen zoek? • Secundair → enkel basisvorming • Zedenleer → leerplannen • Hoger onderwijs → visitatierapporten → beroepsprofielen → DLR • DKO → Eindtermen lager onderwijs voor lagere graad → Leerplannen voor hogere graden

Hoe implementeer ik VOET? Krachtige leeromgevingen- groepssessie 1 Faculteit Psychologie en pedagogische wetenschappen

Waarom VOET? Doelen die anders tussen de mazen van het net verdwijnen: komen te weinig aan bod in traditionele vakken Samenhang bevorderen in het onderwijsaanbod Meer kans tot niet-cognitieve doelen en betere synthese van kennis en ervaringen Beantwoorden aan de actuele vormingsbehoeften (brede en harmonische vorming) Brug vormen tussen school en samenleving

VOET - microniveau Aan welke sleutelcompetenties, contexten, leren competenties werk je doorheen je les? Maak dit duidelijk door dit in je doelen naar voor te laten komen.

Waar zoek ik leerplannen? Via http: //www. ond. vlaanderen. be/infolijn/faq/leerplannen/ • de leerplannen van het GO! onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap • de leerplannen van het gesubsidieerd vrij onderwijs • de leerplannen van het gesubsidieerd officieel onderwijs Krachtige leeromgevingen- groepssessie 1 Faculteit Psychologie en pedagogische wetenschappen

Leerplannen van het GO! Krachtige leeromgevingen- groepssessie 1 Faculteit Psychologie en pedagogische wetenschappen

Leerplannen van het GO!

Leerplannen van het GO! Voorbeeld economie – 3 de graad

Leerplannen van het gesubsidieerd vrij onderwijs Krachtige leeromgevingen- groepssessie 1 Faculteit Psychologie en pedagogische wetenschappen

Leerplannen van het gesubsidieerd vrij onderwijs Voorbeeld toegepaste economie -3 de graad Krachtige leeromgevingen- groepssessie 1 Faculteit Psychologie en pedagogische wetenschappen

Leerplannen van het gesubsidieerd vrij onderwijs Voorbeeld toegepaste economie -3 de graad Krachtige leeromgevingen- groepssessie 1 Faculteit Psychologie en pedagogische wetenschappen

Leerplannen van het gesubsidieerd officieel onderwijs Krachtige leeromgevingen- groepssessie 1 Faculteit Psychologie en pedagogische wetenschappen

Leerplannen van het gesubsidieerd officieel onderwijs Krachtige leeromgevingen- groepssessie 1 Faculteit Psychologie en pedagogische wetenschappen

Leerplannen van het gesubsidieerd officieel onderwijs Krachtige leeromgevingen- groepssessie 1 Faculteit Psychologie en pedagogische wetenschappen

Welke informatie vind je naast de leerplandoelen terug in leerplannen?

Hoe werk je met leerplandoelen? Een leerplandoel ga vertalen naar verschillende lesdoelen. Aantal lesdoelen afhankelijk van leerplandoel. Denk aan te bereiken inhoud en gedrag Krachtige leeromgevingen- groepssessie 1 Faculteit Psychologie en pedagogische wetenschappen

Leerdoelen formuleren Taxonomie van Bloom Gedrag Inhoud

Leerdoel ‣ Inhoudscategorie: bv. 1815 ‣ Gedragsniveau: bv. Herinneren, omstandigheden vertellen, Leerdoelen formuleren oorzaak gevolg verklaren, economische achtergrond schetsen, … Mager (1962) operationele doelstellingen formuleren - gedrag: ‣ Beschrijf precies wat je wilt dat de lerenden doen om correct te handelen, scoren, presteren en let erbij op dat je aangeeft hoe je kunt merken dat zij adequaat handelen. ‣ Identificeer nu – op basis van het voorgaande – het precieze werkwoord dat het best het verwachte gedrag aanduidt van de lerende en specificeer ook onder welke condities zij dit gedrag moeten kunnen vertonen (tijd, materiaal, hoeveelheid). ‣ Schrijf voor elk gedrag een afzonderlijk leerdoel neer.

Bloom: Inhoudscategorieën Belang van funderende basiskennis!

Bloom: Gedragscategorieën Belang van funderend gedrag!

4. 1 LESDOELEN FORMULEREN ZO NIET! SPELREGELS ZO WEL! weten, begrijpen, inzien, … 1. Gedrag : waarneembaar Opsommen, benoemen, berekenen, verklaren, … “Lesdoelen toelichten” 2. Inhoud: concreet, nauwkeurig “de criteria voor het formuleren van lesdoelen toelichten” Leerling aanzetten tot kritisch denken. 3. Vanuit perspectief van LLN Kritisch reageren op stellingen mbt actuele milieuproblemen. Een kruiswoordraadsel correct invullen. 4. Geen werkvorm, wel eindgedrag Franse woordenschat mbt ‘reizen’ koppelen aan gegeven Nederlandse omschrijvingen.

4. 1 LESDOELEN FORMULEREN ZO NIET! SPELREGELS ZO WEL! De definitie ervan geven. 5. Op zichzelf staan Goed Nederlands De definitie geven van een lesdoel. Regelmatige en onregelmatige werkwoorden correct vervoegen en vertalen. 6. 1 inhoudsniveau 1 gedragsniveau Werkwoorden correct vertalen. Regelmatige ww correct vervoegen. Onregelmatige ww correct vervoegen. Voorbeelden geven van gewervelde dieren. De hoofdstad van Europese landen aangeven. 7. Eventueel hulpmiddelen, minimumprestaties melden 3 voorbeelden geven van gewervelde dieren. De hoofdstad van Europese landen aangeven mbv een atlas.

SPELREGELS 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 4. 1 LESDOELEN FORMULEREN Gedrag : waarneembaar, observeerbaar Inhoud: concreet, nauwkeurig Vanuit perspectief van LLN Geen werkvorm, wel eindgedrag Op zichzelf, correct Nederlands 1 inhoudsniveau, 1 gedragsniveau Eventueel hulpmiddelen, minimumprestaties

En nu aan de slag Fragment prijselasticiteit - Welke eindterm wordt hier nagestreefd? - Welk leerplandoel komt aan bod? - Mogelijke lesdoelen?

En nu aan de slag - Aan welke VOET kan in deze les gewerkt worden? - Formuleer een lesdoel omtrent de VOET

En nu aan de slag… Deel 1 Je krijgt een pakket met een eindterm/leerplandoel en leermateriaal Ø Je bedenkt minstens tien lesdoelen Ø Hou rekening met de taxonomie van Bloom: zie checklist Ø Zorg voor lesdoelen op ‘hoog’ niveau.

En nu aan de slag… Deel 2 Ø Je gaat na welke VOET aan bod kunnen komen Ø Je vertaalt dit in een lesdoel

Praktijkopdracht • Gelijkaardig opzet als de afgelopen opdrachten: 1. Formuleren lesdoelen: Maximaal 1 blz. 2. Link met VOET: Maximaal 1 blz. 3. Bijlage met lesmateriaal.

Praktijkopdracht • Lesdoelen formuleren: Ø Je gaat op zoek naar een eindterm/leerplandoel Ø Je vertaalt dit in tien lesdoelen, met de taxonomie van Bloom in het achterhoofd. Ø Het is mogelijk om een korte toelichting te geven. ØJe voorziet ook leermateriaal waar je inspiratie haalt voor de inhouden (neem je op in bijlage).

Praktijkopdracht • Link met VOET: Ø Ga bij de voorgaande opdracht op zoek naar een aantal gepaste vakoverschrijdende eindtermen: zowel sleutelcompetenties als contexten. Ø Hoe ga je hiernaar streven tijdens je les? Schrijf ook daarvoor een lesdoel uit.