Konferencja dla nauczycieli jzyka polskiego Zagadnienia komunikacji jzykowej

Konferencja dla nauczycieli języka polskiego Zagadnienia komunikacji językowej, literatury i kultury. Młody odbiorca tekstu literackiego w zreformowanej szkole podstawowej 28 sierpnia 2017 1

Program • Zmiany w prawie oświatowym i szkolnictwie – propozycja MEN-u • Oferta szkoleń ZCDN-u na rok szkolny 2017/2018 • Młody odbiorca w kontakcie z dziełem literatury • Zagadnienia języka i komunikacji, literatury i kultury na lekcjach języka polskiego w ośmioletniej szkole podstawowej • Prezentacja repertuaru Opery na Zamku dla młodego widza • Sprawy różne, komunikaty

Zmiany w oświacie od 2017/2018 • • Wygaszanie gimnazjów Po raz pierwszy klasa siódma (reforma w SP) 8 -letnia SP, 4 -letnie LO, 5 -letnie T, 2 -letnie SB indywidualne zajęcia w szkole dla uczniów z niepełnosprawnością, zindywidualizowana ścieżka kształcenia dla uczniów chorych oraz indywidualne nauczanie dla uczniów chorych, którzy nie mogą chodzić do szkoły • Od 2019/2020 – nowa klasa pierwsza w LO (dublowanie rocznika)

Kierunki realizacji polityki oświatowej państwa 2017/2018 • Wdrażanie nowej podstawy programowej kształcenia ogólnego • Podniesienie jakości edukacji matematycznej, przyrodniczej i informatycznej (program MEN Aktywna Tablica – rządowy program rozwijania szkolnej infrastruktury) • Bezpieczeństwo w Internecie. Odpowiedzialne korzystanie z mediów społecznych • Wprowadzanie doradztwa zawodowego do szkół i placówek • Wzmacnianie wychowawczej roli szkoły • Podnoszenie jakości edukacji włączającej w szkołach i placówkach systemu oświaty

W zakresie kontroli 1. W publicznych przedszkolach, oddziałach przedszkolnych organizowanych w SP: Zgodność z przepisami prawa przeprowadzania postępowania rekrutacyjnego do przedszkoli na rok szkolny 2018/2019; Ocena prawidłowości zapewnienia warunków i organizacji kształcenia uczniów niepełnosprawnych w szkołach ogólnodostępnych. 2. W publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych: Ocena prawidłowości współpracy publicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych z przedszkolami i szkołami.

W zakresie ewaluacji • Ewaluacje problemowe (60% wszystkich w roku szkolnym) – w przedszkolach i innych formach wychowania przedszkolnego oraz oddziałach przed. zorg. w SP w zakresie wymagań: Dzieci nabywają wiadomości i umiejętności określone w podstawie programowej; Kształcone są postawy i respektowane normy społeczne. • Ewaluacje problemowe w zakresie wybranym przez kuratora oświaty na podst. wniosków z nadzoru pedagogicznego (40% wszystkich ewaluacji w roku szkolnym)

Monitorowanie 2017/2018 W roku szkolnym 2017/2018 monitorowanie będzie obejmowało: • Zapewnienie bezpieczeństwa uczniom podczas zajęć na strzelnicach funkcjonujących w szkołach. • Organizację pomocy psychologiczno-pedagogicznej we wszystkich typach szkół.

Propozycja szkoleń w roku 2017/2018 I semestr • • • Retoryka w ujęciu szkolnym (argumentacja i plan wypowiedzi) – SP, GM Jak twórczo omawiać lekturę? – SP, GM Rozmowa i notatka na lekcjach języka polskiego – SP, GM Budowanie wiązek zadań rozwijających umiejętności uczniów w zakresie kształcenia literackiego, kulturowego, językowego, tworzenia wypowiedzi oraz samokształcenia – SP Nowa podstawa w LO. Co nowego na maturze? Egzamin po SP – spotkanie z dr W. Kozak (II semestr)

Retoryka w ujęciu szkolnym (argumentacja i plan wypowiedzi) - 1 Planowana data: 23 września 2017 (sobota) Godzina: 10. 00– 13. 00 Czas trwania: 4 godziny dydaktyczne Zakres (tematyka): pojęcie retoryki na potrzeby szkoły podstawowej, metody konstrukcji tekstu, perswazja/manipulacja, związek retoryki z rodzajem cywilizacji, sposoby formułowania argumentów, rodzaje argumentacji, budowa planu wypowiedzi Sala: 119 (I piętro)

Jak twórczo omawiać lekturę? – 2 Planowana data: 21 października 2017 (sobota) Godzina: 10. 00– 13. 00 Czas trwania: 4 godziny dydaktyczne Zakres (tematyka): propozycje zadań do pracy z tekstem poetyckim, prozą i prasowym, przygoda z książką w SP Sala: 119 (I piętro)

Rozmowa i notatka na lekcjach języka polskiego – 3 Planowana data: 25 listopada 2017 (sobota) Godzina: 10. 00– 13. 00 Czas trwania: 4 godziny dydaktyczne Zakres (tematyka): zasady rozmowy formalnej/nieformalnej, rola akapitów w tworzeniu wypowiedzi, różne formy zapisywania pozyskanych informacji Sala: 119 (I piętro)

Budowanie wiązek zadań rozwijających umiejętności uczniów – 4 Planowana data: 9. 12. 2017 (sobota) Godzina: 9. 30– 13. 30 Czas trwania: 5 godzin dydaktycznych Zakres (tematyka): konstruowanie wiązek zadań do tekstu literackiego (poezja/proza), rozwijanie umiejętności a samokształcenie, powiązanie zadań z podstawą programową SP kl. 4– 8 Sala: 119 (I piętro)

Inne propozycje dla nauczycieli – II semestr • Sposoby na pracę z lekturą szkolną (gamifikacja) – dla SP, GM i LO. • Wypracowanie na poziomie rozszerzonym – LO • Metody aktywizujące na lekcjach języka polskiego – SP, GM i LO • Zmiany w podstawie programowej oraz w egzaminie maturalnym – LO • Plakat, reklama i inne teksty wizualne na maturze ustnej z języka polskiego – GM, LO

Cele kształcenia ogólnego • • Systematyczna wiedza Umiejętności myślowo-językowe Rozwijanie zainteresowań Integracja wiedzy z różnych dyscyplin Zdolność krytycznego i logicznego myślenia Formułowanie sądów DIALOG

Najważniejsze umiejętności w ramach kształcenia ogólnego: • Sprawne komunikowanie się w j. polskim i obcym • Poszukiwanie, porządkowanie, krytyczna analiza, wykorzystanie informacji z różnych źródeł (myślenie) • Rozwiazywanie problemów z wykorzystaniem technik mediacyjnych (kreatywność) • Praca w zespole i społeczna aktywność • Aktywny udział w życiu kulturalnym szkoły, środowiska lokalnego oraz kraju (np. czytanie)

Wybrane treści nauczania kl. 4, 5, 6 • Kształcenie literackie i kulturowe, np. : świat przedstawiony, komiks, spektakl, adaptacja, przekazy audiowizualne, fikcja, gatunki, środki, własne sądy • Kształcenie językowe, np. : części mowy/zdania, formy czasownika, związki wyrazowe, typy wypowiedzeń, mówiony i pisany, sytuacja komunikacyjna, etykieta • Tworzenie wypowiedzi, np. : elementy retoryki, redakcja notatek, selekcjonowanie info • Samokształcenie, np. : głośne/ciche czytanie, korzystanie ze słowników i zasobów bibliotecznych, udział w życiu kulturalnym regionu

Wybrane treści nauczania kl. 7, 8 • Kształcenie literackie i kulturowe, np. : komizm, ironia, konteksty (biograficzny, filozoficzny, kulturowy), interpretacje dzieł sztuki (obraz, rzeźba, fotografia), nawiązania w popkulturze do kultury wysokiej • Kształcenie językowe, np. : fonetyka, słowotwórstwo, wyrazy złożone, akcent, mowa zależna/niezależna, zróżnicowanie środowiskowe i regionalne, treść i zakres wyrazu • Tworzenie wypowiedzi, np. środki retoryczne, perswazja i manipulacja • Samokształcenie, np. : prezentacja wyników swojej pracy, rozwijanie krytycznego myślenia, pogłębianie wiedzy, uczestnictwo w projektach

Komentarz do podstawy, wskazówki dla nauczycieli • Powrót do uporządkowanej wiedzy • Funkcjonalne podejście do nauki o języku • Integralne traktowanie języka i komunikacji oraz literatury i kultury • Po raz I w sposób systemowy – elementy retoryki • Teksty literackie punktem wyjścia do refleksji • Wyeksponowanie samokształcenia uczniów • Powrót do ekspresji plastycznej, dramatycznej, ruchowej ćwiczenia twórcze, rozwój umiejętności polonistycznych – redakcyjnych, językowych • Dialog z uczniami (nauczyciel – uczniowie – teksty)

Czytelnictwo • Wyposażenie w kompetencje czytelnicze potrzebne do krytycznego odbioru utworów literackich i innych tekstów kultury. • Zamiłowanie do czytania oraz podejmowania indywidualnych prób twórczych. • Rola biblioteki. • Zainteresować ucznia czytelnictwem właśnie na poziomie szkoły podstawowej!!!

Czy może istnieć świat bez czytania?

Pożytki z czytania książek Czytanie… • Zwiększa aktywność nerwową mózgu, rozwija go • Uczy głębiej odczuwać i przeżywać • Pozwala być bliżej ludzi (szkoła społecznych uczuć) • Pozwala zrozumieć siebie i innych • Powiększa naszą wiedzę • Pomaga sprawniej mówić i się komunikować

Pożytki z czytania • Rozwija wyobraźnię • Zachęca do działań twórczych, kształtuje postawę refleksyjną • Zakorzenia w języku i kulturze • CZYNI CZŁOWIEKA NOWOCZESNYM

Dialog z książką CO czytać – jakie teksty zaproponować (profesjonalizm nauczyciela, dobra orientacja w literaturze dla młodego czytelnika i bogaty warsztat metodyczny) JAK czytać – organizacja środowiska edukacji, propozycja zadań i metod pracy DLACZEGO czytać – rozwój kompetencji kulturowych, polonistycznych, społecznych

Dialog – kompetencje społeczne • Podstawowy i najważniejszy sposób porozumiewania się ludzi • Kompetencje kulturowe, polonistyczne, społeczne • Aktywność poznawcza, działania twórcze, zaangażowanie emocji • Relacje: dziecko – dziecko; dziecko – nauczyciel; dziecko – tekst […otwarty dialog z dziełem literackim…] • Inicjowanie dialogu, prowadzenie rozmowy, podsumowanie, a wszystko w odniesieniu do omawianego tekstu

Charakterystyka metody dialogu • Punkt wyjścia do rozumienia i interpretacji świata, ludzi, samego siebie • Wypracowuje zmianę (modyfikuje rozumienie świata, zmienia dotychczasowy zasób wiedzy dziecka) • Uaktywnia wszystkich uczestników, wymaga partnerstwa • Oparty na współpracy i współdziałaniu • Potrzebuje pytań • Uruchamia potencjał edukacyjny nauczyciela i uczniów, pozwala przełamać schemat

Dziecko w roli odbiorcy – spór o wartościowanie książek Krytycy literatury: książki z najwyższej półki, dalekie od schematów Wydawcy i bibliotekarze: bestsellery, atrakcyjne fabularnie Biblioteki: literatura popularna oraz pozycje nagradzane w konkursach, rankingach Animatorzy czytelnictwa: utwory aktywizujące dzieci w pracy, zachęcające do zabawy i pracy twórczej Szkoła: kanon lektur Nauczyciel: poziom literacki + estetyka + zadania szkoły + zainteresowania dziecka

W dialogu warto wykorzystać… • Książki wydane po raz pierwszy po 2000 roku (problemy współczesnego młodego czytelnika, współczesny język, obecne na listach nagród, polecane przez fundacje i instytucje działające na rzecz czytelnictwa) • Tematycznie zróżnicowane (różni autorzy, różne gatunki) • Należące do sprawdzonej klasyki literackiej (zapis z podstawy: poza obowiązkowymi przynajmniej dwie dodatkowo z uzupełniających, np. : Carroll, Dumas, Korczak, Lem, Makuszyński, Musierowicz, Niziurski, Twain, Christie, Fiedler, Hemingway, Wańkowicz – z listy lub wybrane przez nauczyciela!!!)

W sytuacjach edukacyjnych książki mogą pomóc • Rozwijać namysł nad rzeczywistością (trudne tematy, unikanie stereotypów) • Rozpoznać kody kulturowe, poznać znaczenia języka jako narzędzia opisu świata, wyobrażenia (rodzinnego domu, szczęśliwego dzieciństwa); zachowania ludzi; wiedzę o okresach życia człowieka (młodość – starość) • Pogłębić rozumienie doświadczeń, przeżyć dziecka (wzmacniać mocne strony dziecka, umiejętność nazywania, kim jest) • Pogłębić rozumienie doświadczeń przeżyć innych ludzi, istot (empatia, odpowiedzialność, reguły społeczne, współdziałanie)

Lektura dla nauczyciela • Zasacka Z. , Czytelnictwo dla dzieci i młodzieży. IBE, W-wa 2014. • Spitzer M. , Cyfrowa demencja. W jaki sposób pozbawiamy rozumu siebie i swoje dzieci. Wydawnictwo Dobra Literatura, Słupsk 2013. • Koźmińska I. , Olszewska E. , Wychowanie przez czytanie. Świat Książki, W-wa 2010. • Lewandowicz-Nosal G. (red. Nauk. ), Dziecko i książka. Materiały z ogólnopolskiej konferencji. BN, W-wa 2004. • Świerczyńska-Jelonek D. , Walczewska-Klimczak G. , Dziecko w dialogu z tekstem literackim. Wydawca ORE, Wwa 2015.

Sprawy różne • Stowarzyszenie Nauczycieli Polonistów (Szczecin): Szczeciński Parnas – Regionalny konkurs recytatorski Oto… – wojewódzki konkurs literacki Pleciugomaniacy – współpraca z Pleciugą I spotkanie: 5. 09. 2017; godz. 17. 00; SP 48 • Płynąć pod prąd (Wrocław) – Ogólnopolski konkurs literacki • Repertuar Opery dla młodego widza

Dziękuję za uwagę akondracka-zielinska@zcdn. edu. pl Czwartek 14. 00– 17. 00 Piątek 8. 00– 13. 45 Pokój 223 Tel: 91 435 06 62