Het venijn zit in de staart Valkuilen en

Het venijn zit in de staart Valkuilen en oplossingen in de zorg voor mensen met Niet Aangeboren Hersenletsel in de chronische fase

• Niet Aangeboren Hersenletsel in de chronische fase • Valkuilen en oplossingen in de zorg

• Hoe kom je in de chronische fase? • Waardoor ontstaan valkuilen en oplossingen?

Van acuut naar chronisch Een weg langs modellen met valkuilen en oplossingen

Het klassieke medisch model: • Symptomen – diagnostiek – behandeling – genezing • Diagnostiek: symptomen – pathologie – etiologie -Hoesten -Koorts • behandeling: Antibiotica • Genezing! -longontsteking -bacterie

Niet Aangeboren Hersenletsel • Contusio Cerebri – Multitrauma • CVA – Infarct – Bloeding • Multipele Sclerose • M. Parkinson • Degeneratief lijden • Levenreddende operaties • Thrombolyse • Antistolling • Velerlei medicijnen

Genezing…. ?

Revalidatiegeneeskunde… • Het medisch model – Etiologie – pathologie – symptomen • Het gevolgen model – Stoornissen – beperkingen – handicap

Stoornissen • • Parese Coördinatiestoornissen Sensibiliteitsstoornissen Spraak- en Taalstoornissen Visusstoornissen Cognitieve stoornissen Persoonlijkheid stoornissen Beperkingen • • ADL Lopen Arbeid Hobby Wonen Relaties Etc.

Het gevolgen model: • Verminder de beperkingen door behandeling van de stoornissen

Behandelen: • • Parese Coördinatiestoornissen Sensibiliteitsstoornissen Spraak- en Taalstoornissen Visusstoornissen Cognitieve stoornissen Persoonlijkheid stoornissen

Stoornissen • • Parese Coördinatiestoornissen Sensibiliteitsstoornissen Spraak- en Taalstoornissen : Restverschijnselen Visusstoornissen Cognitieve stoornissen Persoonlijkheid stoornissen

“geen verbetering meer van stoornissen” • Switchen van behandelen op stoornisniveau naar behandelen op beperkingen niveau

Stoornissen • • Parese Coördinatiestoornissen Sensibiliteitsstoornissen Spraak- en Taalstoornissen Visusstoornissen Cognitieve stoornissen Persoonlijkheid stoornissen Beperkingen • • ADL Lopen Arbeid Hobby Wonen Relaties Etc.

Behandelen: • • ADL Lopen Arbeid Hobby Wonen Relaties Etc. van trainen naar compenseren We naderen “de staart”!

Het venijn zit in de staart • “Het wordt nooit meer hetzelfde” • “Hij/zij/ik word(t) nooit meer beter” • Wat betekent dat. . ?

Behandelen: • • ADL Lopen Arbeid Hobby Wonen Relaties Etc. Accepteren: • • Aanpassingen Hulpmiddelen Aanpassing werk Andere hobby Aanpassingen Huis Rolverdeling Etc.

Maximale zelfstandigheid bereikt • • Aanpassingen Hulpmiddelen Aanpassing werk Andere hobby Aanpassingen Huis Rolverdeling Etc. • • Hulp Rolstoel Verlies van Arbeid Geen dagbesteding Ander huis Spanningen Etc.

• “We zijn klaar, we zijn uitbehandeld, we zijn uitgerevalideerd” • Niet meer “ziek”? • Opeens “gezond”?

“Uitbehandeld” • Binnen het klassiek medisch model – Etiologie – Pathologie – symptomatologie • Binnen het revalidatiemodel – Stoornis – beperking – handicap Bij “de staart” aanbeland

Restverschijnselen Stoornissen • • Parese Coördinatiestoornissen Sensibiliteitsstoornissen Spraak- en Taalstoornissen Visusstoornissen Cognitieve stoornissen Persoonlijkheid stoornissen Beperkingen • • ADL Lopen Arbeid Hobby Wonen Relaties Etc.

Het klassiek medisch model: • Etiologie – pathologie - symptomen Het Revalidatie model: • Stoornis – Beperking – Handicap • Functie – Activiteit – Participatie

Overgang • 2 de compartiment – Zorgverzekeringswet – Huisarts- en specialistische geneeskunde – Cure • 1 ste compartiment – AWBZ – Verpleeghuis – Gehandicaptenzorg – Care

• 2 de compartiment – Zorgverzekeringswet – Huisartsgeneeskunde – Specialisten • 1 ste compartiment – AWBZ – Verpleeghuis – gehandicaptenzorg

SGL Revalidatieartsenpraktijk • 2 de compartiment – Zorgverzekeringswet – Huisartsgeneeskunde – Specialisten • 1 ste compartiment – AWBZ – Verpleeghuis – gehandicaptenzorg

Niet Aangeboren Hersenletsel • 2 de compartiment – Cure – Probleemgeoriënteerd • 1 ste compartiment – Care – Oplossingsgericht

Niet Aangeboren Hersenletsel • 2 de compartiment – Care – Oplossingsgericht • 1 ste compartiment – Cure – Probleemgeoriënteerd

Niet Aangeboren Hersenletsel • Problemen – Goede analyse nodig • Mogelijkheden – Individueel bepaald

Probleemanalyse Beperkingen • • • ADL Lopen Arbeid Hobby Relaties Etc.

Het/Hij/Zij is “anders”….

Veranderd gedrag 1. Het hersenletsel zelf 2. De reactie op / confrontatie met de stoornissen of beperkingen 3. De reactie van de omgeving 4. Pre-existente gedragskenmerken

1. De laesie zelf

Goldstein: “abstract attitude” • Het vermogen je in tijd, plaats en persoon te verplaatsen • De wereld vanuit verschillende perspectieven kunnen beschouwen • Eén van de meest geavanceerde cognitieve functies

Verlies van “abstracte attitude” • Sociale problemen – Relaties: • • • Partner Kind Werkgever Vrienden Buren • Gedragsproblemen

2. De reactie op / confrontatie met de stoornis of beperking • Psychologisch – neuropsychologisch – Woede – Frustratie – Ongeduld – Depressie

3. De rol van de omgeving • • Begrip – onbegrip Kennis – onkunde Beperkingen – mogelijkheden Wil – onwil

4. Pre-existente gedragskenmerken • Driftig – gemoedelijk • Achterdochtig – goed van vertrouwen • Etc.

Niet Aangeboren Hersenletsel • Problemen – Goede analyse nodig • Mogelijkheden – Individueel bepaald

Mogelijkheden • Op basis van opgedane ervaring – Cellospelen – viool spelen – Skiën – snowboarden • Op basis van preëxistente belangstelling – Denker – doener – Theoretisch – praktisch • Op basis van persoonlijkheid – Introvert – extrovert

Wie zit er achter de stoornissen / beperkingen / problemen ?

Hoe het leven opnieuw vorm geven? • Welke dagbesteding? • Welke woonomgeving?

Bottlenecks • Gehanteerde modellen – Verwachtingspatronen • Genezing • herstel – Uitspraken • Blijvende beperkingen • Uitbehandeld – Artificiële schotten • Duiding van problemen – Alles wordt opgehangen aan het letsel • Protocollen – Iedereen aan het bloemschikken