Grulica Lek med Magorzata Szokowska Zakad Patomorfologii Instytut

Gruźlica Lek. med. Małgorzata Szołkowska Zakład Patomorfologii Instytut Gruźlicy i Chorób Płuc Warszawa

Gruźlica - etiologia Mycobacterium = prątek • prątki gruźlicze - Mycobacterium tuberculosis - M. bovis • prątki niegruźlicze (atypowe) – M. avium-intracellulare – M. kansasii –… MYKOBAKTERIOZA

Gruźlica reaktywacja gruźlica pierwotna postać postępująca gruźlica popierwotna superinfekcja po szczepieniu BCG

Gruźlica – drogi zakażenia • • • droga kropelkowa przez przewód pokarmowy przez układ moczowo-płciowy przez uszkodzoną skórę przez łożysko

Gruźlica – najczęstsze objawy kliniczne • ogólne: stany podgorączkowe i gorączki, osłabienie, nocne poty, m. c. • miejscowe (ze str. ukł. odd. ): kaszel z odkrztuszaniem plwociny, bóle w klp. krwioplucie, duszność.

Gruźlica - diagnostyka • badanie radiologiczne • badanie mikrobiologiczne • próba tuberkulinowa • badanie histopatologiczne • badanie genetyczne (PCR)

Budowa ziarniniaka gruźliczego 1. komórki nabłonkowate 2. komórki olbrzymie Langhansa 3. naciek z limfocytów (T) 4. martwica serowata

Gruźlica - ziarniniak

Gruźlica - ziarniniaki

Gruźlica - wykrywanie prątków • barwienie Ziehl-Neelsena • barwienie auraminąrodaminą

Gruźlica a organizm liczba prątków zjadliwość odporność ustroju

Gruźlica główne postacie choroby

Gruźlica pierwotna - etapy rozwoju zakażenie ognisko pierwotne (Ghona) zespół pierwotny (Ghona/ Rankego) zapalenie wytwórcze zapalenie wysiękowe

Zmiany nieodwracalne w gruźlicy • serowacenie • zmiany wytwórcze (ziarnina gruźlicza)

Gruźlica - drogi szerzenia się przez implantację drogą limfatyczną przez ciągłość drogą oskrzeli drogą krwionośną

Gruźlica główne lokalizacje • gruźlica układu oddechowego • gruźlica pozapłucna: – węzłów chłonnych – opłucnej – narządów moczowo-płciowych – kości i stawów – przewodu pokarmowego – opon mózgowo-rdzeniowych i mózgu

Gruźlica węzłów chłonnych śródpiersia Gruźlica kręgosłupa

Gruźlica węzłów chłonnych szyi skrofuły/zołzy

Gruźlica główne postacie morfologiczne • • • wytwórcza serowaciejąca włóknisto-jamista uogólniona (prosówka) ostre gruźlicze (serowate) zapalenie płuc “suchoty galopujące” • gruźliczaki i guzy serowate (serzaki)

Gruźlica jamista Gruźliczak

Gruźlica - postacie uogólnione • prosówka gruźlicza – przebieg ostry – podostry – poronny • posocznica gruźlicza (Landouzy)

Gruźlica - powikłania • włóknienie i zwłóknienie miąższu – marskość – rozstrzenia oskrzeli • jamy – grzybica – przetoka oskrzelowo-opłucnowa • zapalenie zarostowe i uszkodzenie naczyń krwionośnych (tętniaki Rasmussena) • rak (? ) • skrobiawica

Gruźlica - podstawowe różnicowanie • • infekcje bakteryjne i grzybicze sarkoidoza; odczyny sarkoidalne ziarniniakowatość Wegenera pylice Rak płuca

Gruźlica - leczenie • skojarzone (rifampicyna, izoniazyd, pyrazynamid, streptomycyna/etambutol); • minimum 6 miesięcy

Gruźlica - epidemiologia • 1/3 ludności świata - zakażona prątkiem gruźlicy • w Polsce (2002 r. ): • > 65 r. ż. • M: K 2: 1 • częściej mieszkańcy wsi

Gruźlica - epidemiologia c. d. • Polska (2002) c. d. : – zapadalność: 27. 4 – umieralność: 0. 3% wszystkich zgonów – 45, 6% zgonów z powodu chorób zakaźnych – Norwegia 25 lat. . . Polska