Ders Kodu EET 134 Ders Ad Saysal Elektronik

Ders Kodu: EET 134 Ders Adı: Sayısal Elektronik Ders Hocası: Prof. Dr. MUSTAFA İLKAN

KARMAŞIK MANTIK DEVRELERİ

Fonksiyondan – Devreye: İçten – Dışa Doğru: Örnek: Y’nin devresini çiziniz. AND AND Çözüm: NOR AND

Örnek: , Y foksiyonunu çiziniz. Çözüm:

Örnek: Üç girişli bir sistemde çıkış sinyali sadece birinci ve üçüncü girişleri “ 1” olduğu durumda “ 1” olur. Bu devrenin fonksiyonunu yazınız, K – MAP kullanarak sadeleştiriniz ve devresini çiziniz. Çözüm: A 0 0 1 1 B 0 0 1 1 C 0 1 0 1 Y 1 1 Y = ABC + ABC = AC (B + B) = AC 1 1

Doğruluk Tablosundan (Truth Table) – Devreye: TT Fonksiyona Devreye Doğruluk tablosunda fonksiyonu yazmak için çıkış “ 1” yapan kombinezonların OR yapılması gerekir. Örnek: 4 girişli bir sistemde, girişlerden herhangi üçünün “ 1” olduğu durumlarda çıkış “ 1” olur. Bu sistemin fonksiyonunu yazınız ve devresini kurunuz.

Çözüm: A 0 0 0 0 1 1 1 1 B 0 0 0 0 1 1 1 1 C 0 0 1 1 D 0 1 0 1 Y 1 ABCD 1 1 ABCD

Devreden – Fonksiyona – Min. Devre: Örnek: Verilen devreyi sadeleştiriniz. Çözüm:

Örnek: 1)Y’yi bulunuz. 2) Y’yi sadeleştiriniz. 3) Sadeleşmiş şekli ile devreyi tekrar kurunuz.

Çözüm: 1)Y = ABC + ABCD and CD AB 1 1 and OR and 1 1 1

3)

NAND KAPI UYGULAMA VE KULLANIMI 1. NAND Kapısından Inverter 2. NAND Kapısından AND

3. NAND Kapısından OR 4. NAND Kapısından NOR

NOR KAPI UYGULAMA VE KULLANIMI 1. NOR Kapısından Inverter 2. NOR Kapısından OR

3. NOR Kapısından AND 4. NOR Kapısından NAND

Örnek: Y = ABC + DE , Y’yi sadece NAND kullanarak gerçekleştiriniz. Çözüm: VEYA

Örnek: , sadece NAND kullanınız. Çözüm:

TOPLAYICILAR (ADDERS) 1. Yarı Toplayıcı (The Half Adder) A, B Girişler Toplam (sum) Cout Elde çıkış (carry out) İki girişli, iki çıkışlı Birer bit toplayıcı

yarım toplayıcı kullanılır. 110 +111 0+0=0 0+1=1 1+0=1 1+1=0 Cout = 1 Doğruluk Tablosu: A B Cout 0 0 0 1 1 0 1 0 1 Ex-OR VE =A B Cout = AB

2. Tam Toplayıcı (The Full Adder) Üç girişli A, B, Cin, bir önceki grup elde çıkışı İki çıkışlı , Cout 1 bitten fazla sayılarda 2. ve daha sonraki grupların toplanmasında kullanılır.

Full-adder kullanılırsa Cin = 0 bağlanmalıdır. 110 +111 Doğruluk Tablosu: A 0 0 0 B 0 0 1 Cin 0 1 0 0 1 1 Cout 0 0 1 1 1 0 1 0 0 1 1 1

= (A B) Cin = AB + (A B). Cin

ve Cout Çıkışlarını Sadeleştirme: Doğruluk tablosundan , Cout fonksiyonlarını yazarak, haritaya çıkarıp sadeleştirelim. A 0 0 0 B 0 0 1 Cin 0 1 0 0 1 1 Cout 0 0 1 1 0 0 1 0 1 1 1 1

BCin 00 A 11 1 01 1 10 1 1 = minimum şekildedir. Sadeleştirme yapılmaz.

BCin 00 A 01 10 1 11 1 Cout. S = Acin + AB + Bcin

Sadeleştirme Devresi:

Örnek: 11 +11 ? Çözüm: toplamayı yapacak bir devre kurunuz.

Entegre kullanarak:

Örnek: , toplayarak bir devre tasarlayınız. Çözüm: Sonuç: C 3 3 2 1 0

KARŞILAŞTIRICILAR (COMPARATORS) Temel elemanları Ex – OR kapılarıdır. Eğer A 1 A 0 = B 1 B 0 A 0 = B 0 A 1 = B 1 Çıkıştaki 1 saniyeli A 1 A 0 = B 1 B 0 göstergesidir. Çıkıştaki 0 saniyeli A 1 A 0 B 1 B 0 göstergesidir.

IC Karşılaştırıcıları (IC Comparators)

7485 IC (4 Bitlik Karşılaştırıcı)

Örnek: 7485 entegresi kullanarak 8 -bitlik karşılaştırıcı devresi kurunuz. Çözüm: 7485 4 -btlik 2 adet kullanılacak A 7 A 6 A 5 A 4 A 3 A 2 A 1 A 0 B 7 B 6 B 5 B 4 B 3 B 2 B 1 B 0

Decoder: Kodlanmış bilgiyi orjinal şekline dönüştürür.

74154 IC (4 line / 16 line dekoder):

Örnek: 7442 IC Binary – Decimal Decoder

Binari – 7 Segment Display Decoder:

7447 IC (BCD/7 -Segment Decoder) (BCD Binary Coded Decimal – Binari Kodlanmış Desimal):

Encoder(Kodlayıcı):