DE WEG VAN IDEE NAAR PRODUCT OF DIENST

DE WEG VAN IDEE NAAR PRODUCT OF DIENST

8 -12 -2020 Copyright Merkenbureau Registreermijnmerk B. V. 2018. Confidential 2

Wat maakt deze bal zo bijzonder? 8 -12 -2020 Copyright Merkenbureau Registreermijnmerk B. V. 2018. Confidential 3

Goed idee? Hoe bescherm je dat? • Welke rechten heb je om een idee vast te leggen? • Hoe lang duurt de bescherming? • Wat kan je met deze rechten? • Voorbeelden • Uitwerking casus 8 -12 -2020 Copyright Merkenbureau Registreermijnmerk B. V. 2018. Confidential 4

Intellectueel Eigendom (IE) • Het beschermt degene die iets origineels heeft bedacht of gemaakt • Verzamelnaam voor een aantal rechten, zoals: - Handelsnamen voor ondernemingen Merken als onderscheidingsteken voor ondernemingen, producten of diensten Octrooien/patenten voor technische uitvindingen Modellen voor producten Auteursrecht (copyright) voor intellectuele creaties 8 -12 -2020 Copyright Merkenbureau Registreermijnmerk B. V. 2018. Confidential 5

Gratis IE-rechten • Handelsnaamrecht • Auteursrecht (copyright) ØDeze rechten ontstaan automatisch op het moment van gebruik (handelsnaam) of creatie (auteursrecht) ØEr is dus geen registratie vereist voor het ontstaan van deze rechten 8 -12 -2020 Copyright Merkenbureau Registreermijnmerk B. V. 2018. Confidential 6

Te registreren IE-rechten • Merkenrecht • Octrooien • Tekeningen en modellen ØHet recht ontstaat pas als de gebruiker (merk), de uitvinder (octrooi) of de ontwerper (model) het heeft geregistreerd in een officieel register 8 -12 -2020 Copyright Merkenbureau Registreermijnmerk B. V. 2018. Confidential 7

Waardevol bezit • Jouw intellectuele eigendom is waardevol en bepaalt voor een groot deel de waarde van je onderneming • Daarom moet je bewust met je IE omgaan • Als je je IE-rechten goed beschermt, is het eenvoudiger om je rechten te handhaven en te exploiteren (licentiëren en/of overdragen) • Werkelijke proceskostenvergoedingen 8 -12 -2020 Copyright Merkenbureau Registreermijnmerk B. V. 2018. Confidential 8

Handelsnaamrecht (1): ontstaan • Een handelsnaam is de naam waaronder een onderneming wordt gedreven • Het handelsnaamrecht ontstaat door gebruik (bijvoorbeeld op briefpapier, reclamemateriaal en website) en niet door inschrijving in het handelsregister van de Kamer van Koophandel • Op grond van de Handelsregisterwet is het wel verplicht een onderneming in het handelsregister van de Kamer van Koophandel in te schrijven 8 -12 -2020 Copyright Merkenbureau Registreermijnmerk B. V. 2018. Confidential 9

Handelsnaamrecht (2): geen strenge vereisten • Handelsnamen hoeven geen onderscheidend vermogen te bezitten • Ook beschrijvende handelsnamen zijn dus toegestaan 8 -12 -2020 Copyright Merkenbureau Registreermijnmerk B. V. 2018. Confidential 10

Handelsnaamrecht (3): bescherming • Alleen regionale bescherming • Recht van slechts plaatselijke betekenis • Identieke handelsnamen kunnen prima naast elkaar bestaan, mits niet in dezelfde branche en in dezelfde regio actief 8 -12 -2020 Copyright Merkenbureau Registreermijnmerk B. V. 2018. Confidential 11

Handelsnaamrecht (4): voorbeelden • Geoorloofd? - VELVET kledingzaak Alkmaar vs VELVET kledingzaak Amsterdam - Dierenspeciaalzaak Ooijevaar in Bergen vs Ooievaartjes Dier & Tuin in Schoorl (Nh) 8 -12 -2020 Copyright Merkenbureau Registreermijnmerk B. V. 2018. Confidential 12

Merkrecht (1): wat is het? • Het merkenrecht is het alleenrecht van de houder om het betreffende merk voor producten of diensten te gebruiken • Je kan niet alleen optreden tegen gebruik van identieke onderscheidingstekens, maar ook tegen tekens die (mogelijk gevaar voor) verwarring veroorzaken • Veel grotere beschermingsomvang dan handelsnaamrecht • Belangrijk! Een handelsnaamregistratie bij de Kv. K en/of domeinnaamregistratie biedt/bieden geen merkbescherming 8 -12 -2020 Copyright Merkenbureau Registreermijnmerk B. V. 2018. Confidential 13

Merkrecht (2): bescherming • Merkbescherming krijg je pas na registratie in een officieel register • Het merkenrecht is een monopolie en is in principe eeuwigdurend • Elk merk is 10 jaar geldig en kan oneindig worden verlengd • Het is mogelijk over de gehele wereld een merk te registreren 8 -12 -2020 Copyright Merkenbureau Registreermijnmerk B. V. 2018. Confidential 14

Merkrecht (3): wat kan als merk dienen? • Woorden • Logo’s • Combinaties van woorden en logo’s • Kleuren • Vormen 8 -12 -2020 Copyright Merkenbureau Registreermijnmerk B. V. 2018. Confidential 15

Merkrecht (4): registratievereisten • Belangrijkste is dat het een onderscheidend merk is • Een merk mag dus niet het product of de dienst beschrijven. Bijvoorbeeld: FIETS voor fietsen kan niet, omdat dit beschrijvend is, maar GAZELLE voor fietsen kan wel, omdat dit woord het product niet beschrijft • Een merk mag bovendien niet misleidend zijn of in strijd zijn met de openbare orde of de goede zeden 8 -12 -2020 Copyright Merkenbureau Registreermijnmerk B. V. 2018. Confidential 16

Merkrecht (5): registratievereisten • Een merk moet geregistreerd worden in bepaalde klassen • 34 waren klassen en 11 diensten klassen • Voorbeelden: software valt in klasse 9, kleding in klasse 25, detailhandelsdiensten (webshop) in klasse 35 en organisatie van evenementen in klasse 41 • Identieke merken kunnen prima naast elkaar bestaan, mits zij maar in verschillende klassen zijn geregistreerd 8 -12 -2020 Copyright Merkenbureau Registreermijnmerk B. V. 2018. Confidential 17

Octrooi (1): wat is het? • Een technisch product en een productieproces kunnen worden beschermd door middel van een octrooi (patent) • Exclusief recht: een ander kan worden verboden om jouw uitvinding commercieel toe te passen voor een periode van maximaal 20 jaar (bij geneesmiddelen zelfs 25 jaar) 8 -12 -2020 Copyright Merkenbureau Registreermijnmerk B. V. 2018. Confidential 18

Octrooi (2): vereisten Vatbaar voor octrooi zijn uitvindingen op alle gebieden van de technologie die nieuw zijn, op uitvinderswerkzaamheid berusten en toegepast kunnen worden op het gebied van de nijverheid 8 -12 -2020 Copyright Merkenbureau Registreermijnmerk B. V. 2018. Confidential 19

Octrooi (3): vereisten • Nieuw. Uitvinding mag niet reeds tot de stand der techniek behoren. Uitvinding dus geheim houden tot octrooiaanvraag • Inventief. Het moet voor de gemiddelde vakman niet voor de hand liggen • Industrieel toepasbaar. Het moet technisch bepaald zijn en het moet ook echt werken. Dus geen natuurwetenschappelijke theorie, rekenmethode). 8 -12 -2020 Copyright Merkenbureau Registreermijnmerk B. V. 2018. Confidential 20

Octrooi (4): publiceren • Let op: octrooieren is publiceren! • Anderen krijgen dus gelegenheid om kennis te nemen van de uitvinding. Dat bevordert innovatie • Octrooi geldt altijd voor 1 land. Kan wel octrooi aanvragen voor meerdere landen 8 -12 -2020 Copyright Merkenbureau Registreermijnmerk B. V. 2018. Confidential 21

Octrooi (5): wegen kosten op tegen baten? • Let op: kosten voor aanvragen en in stand houden octrooi zijn hoog. Elk jaar moeten er taksen worden betaald, wil het octrooi geldig blijven • Verdien je kosten in 20 (25) jaar wel terug? Is de markt groot genoeg? • Geheimhouding (als voor buitenstaanders niet te achterhalen is hoe product of proces werkt). Denk aan: 8 -12 -2020 Copyright Merkenbureau Registreermijnmerk B. V. 2018. Confidential 22

Octrooi (6): voorbeelden • Technisch product • Productieproces 8 -12 -2020 Copyright Merkenbureau Registreermijnmerk B. V. 2018. Confidential 23

Auteursrecht (1): wat is het? • Auteursrecht geeft de maker van een werk van letterkunde, wetenschap of kunst het exclusieve recht om het werk openbaar te maken en te verveelvoudigen • Auteursrecht ontstaat automatisch. Alleen het creëren van het werk is voldoende. Let wel: het werk moet oorspronkelijk zijn, getuigen van intellectuele schepping en het persoonlijk stempel van de maker dragen. 8 -12 -2020 Copyright Merkenbureau Registreermijnmerk B. V. 2018. Confidential 24

Auteursrecht (2): Wie is rechthebbende? • Jij, als je het werk zelf hebt gecreëerd of als freelancer bent ingehuurd voor een opdracht • De werkgever, als het werk in dienstverband is gecreëerd 8 -12 -2020 Copyright Merkenbureau Registreermijnmerk B. V. 2018. Confidential 25

Auteursrecht (3): wat is beschermd? • Originele werken, zoals kunst, drama, muziek, of literaire werken • Maar ook geluidsopnames, uitzendingen, optredens, formats 8 -12 -2020 Copyright Merkenbureau Registreermijnmerk B. V. 2018. Confidential 26

Auteursrecht (4): beschermingsduur • Auteursrecht is geldig tot 70 jaar na de dood van de maker • Auteursrecht is overdraagbaar en/of kan in licentie worden gegeven 8 -12 -2020 Copyright Merkenbureau Registreermijnmerk B. V. 2018. Confidential 27

Auteursrecht (6): bescherming • Dateer je werk en gebruik copyright symbool © • Gebruik een i-DEPOT om in geval van een geschil te kunnen bewijzen dat jij de maker/auteur bent! • Inbreuk op auteursrecht? Verzoek de inbreukmaker om inbreuk te staken en/of een licentie te nemen 8 -12 -2020 Copyright Merkenbureau Registreermijnmerk B. V. 2018. Confidential 28

Is deze tekening auteursrechtelijk beschermd? 8 -12 -2020 Copyright Merkenbureau Registreermijnmerk B. V. 2018. Confidential 29

En dit? Herkenbaar? Eigen en oorspronkelijk? 8 -12 -2020 Copyright Merkenbureau Registreermijnmerk B. V. 2018. Confidential 30

Inbreuk? • https: //www. youtube. com/watch? v=4 Ffyi. YP_HQU 8 -12 -2020 Copyright Merkenbureau Registreermijnmerk B. V. 2018. Confidential 31

Modelrecht (1): wat is het? • De uiterlijke vormgeving van een product kun je beschermen middels een modelregistratie • Als tekening (2 D) of model (3 D) wordt beschouwd het uiterlijk van een voortbrengsel of een deel ervan 8 -12 -2020 Copyright Merkenbureau Registreermijnmerk B. V. 2018. Confidential 32

Modelrecht (2): voorbeelden 8 -12 -2020 Copyright Merkenbureau Registreermijnmerk B. V. 2018. Confidential 33

Modelrecht (3): vereisten • Model moet geregistreerd worden • Een model moet om voor bescherming in aanmerking te komen nieuw zijn en over een eigen karakter beschikken 8 -12 -2020 Copyright Merkenbureau Registreermijnmerk B. V. 2018. Confidential 34

Modelrecht (4): vereisten • Nieuw: houdt in dat op het moment van deponeren geen identieke modellen aan het publiek beschikbaar zijn gesteld • Eigen karakter: duidelijk verschil tussen de algemene indruk die het model bij de geïnformeerde gebruiker wekt en de indruk die bij die gebruiker wordt gewekt door modellen die al reeds voor het publiek beschikbaar zijn gesteld voor de datum van modeldepot 8 -12 -2020 Copyright Merkenbureau Registreermijnmerk B. V. 2018. Confidential 35

Modelrecht (5): vereisten • Model moet geregistreerd worden in een of meerdere klassen • Bij het registreren moet worden aangegeven wat het voortbrengsel (product) is • De producten worden onderverdeeld in 32 verschillende klassen 8 -12 -2020 Copyright Merkenbureau Registreermijnmerk B. V. 2018. Confidential 36

Modelrecht (5): beschermingsduur en omvang • Beschermingsduur is 5 jaar. Kan daarna nog 4 keer met 5 jaar worden verlengd • Maximale beschermingsduur is dus 25 jaar • Modelaanvraag wordt niet inhoudelijk getoetst (dat wil zeggen of het model nieuw is en eigen karakter heeft) • Dus als het model geregistreerd wordt, betekent dit niet automatisch dat je een geldig modelrecht hebt. Pas in een eventuele (gerechtelijke) procedure wordt de geldigheid van het model beoordeeld 8 -12 -2020 Copyright Merkenbureau Registreermijnmerk B. V. 2018. Confidential 37

Intellectueel Eigendom in de praktijk 8 -12 -2020 Copyright Merkenbureau Registreermijnmerk B. V. 2018. Confidential 38

Idee voor een product of dienst • Te onderscheiden in: 1. Briljant idee, maar moeilijk te beschermen 2. Briljant idee, te beschermen, maar een korte tijd to market 3. Briljant idee, te beschermen, maar (nadere) research & development is nodig 8 -12 -2020 Copyright Merkenbureau Registreermijnmerk B. V. 2018. Confidential 39

1. Wat te doen bij een briljant idee, dat moeilijk te beschermen is? (1) • Let op: een idee is geen intellectueel eigendomsrecht. Een idee is dus rechtenvrij! • Houd het idee geheim tot marktintroductie • Leg het idee vast in een i-DEPOT • Kan het idee worden uitgewerkt tot iets beschermbaars? 8 -12 -2020 Copyright Merkenbureau Registreermijnmerk B. V. 2018. Confidential 40

1. Wat te doen bij een briljant idee, dat moeilijk te beschermen is? (2) • Zelf de markt op: - Merkregistratie - Zorg voorsprong op concurrentie, bouw merkreputatie op, marketing is the key (merk, website, domeinnaam, huisstijl, social media) • Voorbeeld: 8 -12 -2020 Copyright Merkenbureau Registreermijnmerk B. V. 2018. Confidential 41

2. Wat te doen bij een briljant idee, dat te beschermen is, maar een korte time to market heeft? • snel handelen, voorsprong • duidelijk business model met goede verkoopvoorwaarden • kostbare IE bescherming niet altijd zinvol. Wat leg je vast en wat niet? • geheimhouding waar mogelijk. Leg het vast in een i-DEPOT • marketing belangrijk: website, merk, domeinnaam, huisstijl, social media • Voorbeeld: 8 -12 -2020 Copyright Merkenbureau Registreermijnmerk B. V. 2018. Confidential 42

3. Wat te doen bij een briljant idee, dat te beschermen is, maar waarvoor eerst R & D nodig is? (1) • Wat is het product of de dienst? • Wat is het doel, welke rol wil ik spelen? • Hoe financieren? • Met wie, hoe samenwerken? 8 -12 -2020 Copyright Merkenbureau Registreermijnmerk B. V. 2018. Confidential 43

3. Wat te doen bij een briljant idee, dat te beschermen is, maar waarvoor eerst R & D nodig is? (2) • Zoek uit waarvoor je bescherming kan krijgen • Is het software, tekst, beeld, geluid, of een format? Auteursrecht • Betreft het een technische uitvinding? Octrooirecht • Vormgevingscomponent? Modelrecht en/of auteursrecht • Naam en logo waaronder je het product of dienst in de markt wil gaan zetten/verkopen? Merkrecht • Let op: registratieplicht voor merk, model en octrooibescherming. Auteursrecht en handelsnaamrecht ontstaan van rechtswege 8 -12 -2020 Copyright Merkenbureau Registreermijnmerk B. V. 2018. Confidential 44

3. Wat te doen bij een briljant idee, dat te beschermen is, maar waarvoor eerst R & D nodig is? (3) • Voorbeeld: • i-DEPOT • Octrooi • Merk • Overdracht/licentie • Distributie (selectief of niet), agentuur 8 -12 -2020 Copyright Merkenbureau Registreermijnmerk B. V. 2018. Confidential 45

Wat sowieso te doen bij een briljant idee • Houd het in eerste instantie geheim. Schreeuw het niet van de daken! • Leg het vast in een i-DEPOT • Een i-DEPOT is een elektronisch bewijsmiddel dat een uitgewerkt idee van een datumstempel voorziet • Het i-DEPOT is geen intellectueel eigendomsrecht en biedt dus niet dezelfde bescherming • Een i-DEPOT wordt vastgelegd voor de duur van 5 jaar en is tweemaal te verlengen met een termijn van 5 jaar 8 -12 -2020 Copyright Merkenbureau Registreermijnmerk B. V. 2018. Confidential 46

Waarom een i-DEPOT? Een i-DEPOT is een door Europese rechters aanvaard wettelijk bewijsmiddel • Door middel van een i-DEPOT kun je aantonen vanaf welk moment een uitgewerkt idee bestaat. Dat is handig, want als iemand anders claimt dat hij eerder was, kun je met een i -DEPOT het tegendeel bewijzen • Je kunt met een i-DEPOT dus vrijuit met anderen onderhandelen (NDA’s) • 8 -12 -2020 Copyright Merkenbureau Registreermijnmerk B. V. 2018. Confidential 47

Toegift I: logo • Degene die jouw logo heeft ontworpen, is de auteursrechthebbende • Wil je dit anders? Spreek dit af en laat het schriftelijk overdragen (onderhandse akte) • Geldt uiteraard ook voor foto’s die in jouw opdracht door een fotograaf worden geschoten om bijvoorbeeld op jouw website te plaatsen 8 -12 -2020 Copyright Merkenbureau Registreermijnmerk B. V. 2018. Confidential 48

Toegift II: Opdracht tot bouwen website/applicatie/software 8 -12 -2020 Copyright Merkenbureau Registreermijnmerk B. V. 2018. Confidential 49

Toegift III: stockfoto’s • Ook op foto’s en afbeeldingen die je Googled zit auteursrecht • De fotograaf en/of maker van de foto en/of afbeelding is rechthebbende • Stockwebsites, blafbrieven • Geen auteursrecht = geen inbreuk = geen schadevergoeding • Eiser moet aantonen dat hij rechthebbende (maker) is (zie eerder: i-DEPOT) 8 -12 -2020 Copyright Merkenbureau Registreermijnmerk B. V. 2018. Confidential 50

Toegift IV: wie wordt de houder van het intellectueel eigendomsrecht • Niet registreren op risicodragende (werk)maatschappij • Maar op een niet risicodragende holding of licentiemaatschappij • Handig voor optuigen licentiestructuren en faillissementen 8 -12 -2020 Copyright Merkenbureau Registreermijnmerk B. V. 2018. Confidential 51

Toegift V: Handhaving • Inbreuk? Eerst sommatiebrief en eventueel onderhandelingen -> Geen of onvoldoende resultaat: naar rechter • Verbod • Schadevergoeding en/of winstafdracht • Rekening en verantwoording (aantallen, bron van het kwaad) • Rectificatie • Dwangsom • Werkelijke proceskostenvergoeding • Bewijslast (zie ook i-DEPOT voor auteursrecht), winkansen 8 -12 -2020 52

Vragen? • mr. Kees Meijer • Advocaat en merkgemachtigde • www. ckh-advocaten. nl en www. registreermijnmerk. nl • meijer@ckh-advocaten. nl en meijer@registreermijnmerk. nl • 06462 571 13 8 -12 -2020 Copyright Merkenbureau Registreermijnmerk B. V. 2018. Confidential 53