YANIK DONMA VE SICAK ARPMASINDA LK YARDIM YANIK

YANIK, DONMA VE SICAK ÇARPMASINDA İLK YARDIM

YANIK NEDİR? �Herhangi bir ısıya maruz kalma sonucu oluşan doku bozulmasıdır.

Yanıklar Nasıl Oluşur? �Genellikle sıcak su veya buhar teması sonucu �Sıcak katı maddelerle temas �Asit/alkali gibi kimyasal maddelerle temas �Elektrik akımı etkisi �Radyasyon nedeni ile de oluşabilir.

Yanık Çeşitleri Nelerdir? �Fiziksel yanıklar �Kimyasal yanıklar

Fiziksel Yanıklar �Isı ile oluşan yanıklar �Elektrik nedeni ile oluşan yanıklar �Işın ile oluşan yanıklar �Sürtünme ile oluşan yanıklar �Donma sonucu oluşan yanıklar

Kimyasal Yanıklar �Asit ve alkali maddeler ile oluşan yanıklar

Yanığın Ciddiyetini Belirleyen Faktörler �Derinlik �Yaygınlık �Bölge �Enfeksiyon riski �Yaş �Solunum yoluyla görülen zarar �Önceden var olan hastalıklar

Yanıkların Derecelendirilmesi � 1. derece yanıklar � 2. derece yanıklar � 3. derece yanıklar

I. Derece Yanık �Deride kızarıklık, �Ağrı, �Yanık bölgede ödem vardır. �Yaklaşık 48 saatte iyileşir.

II. Derece Yanık �Deride içi su dolu kabarcıklar (bül) vardır. �Ağrılıdır. �Derinin kendini yenilemesi ile kendine iyileşir.

III. Derece Yanık �Derinin tüm tabakaları etkilenmiştir. �Özellikle de kaslar, sinirler ve damarlar üzerinde etkisi görülür. �Beyaz ve kara yaradan siyah renge kadar aşamaları vardır. �Sinirler zarar gördüğü için ağrı yoktur.

Yanığın Vücuttaki Olumsuz Etkileri �Yanık derinliği, yaygınlığı ve oluştuğu bölgeye bağlı olarak organ ve sistemlerde işleyiş bozukluğuna yol açar. �Ağrı ve sıvı kaybına bağlı olarak, şok meydana gelir. �Yaralının kendi vücudunda bulunan mikrop ve toksinlerle enfeksiyon oluşur.

Isı İle Oluşan Yanıklarda İlkyardım-1 �Kişi halen yanıyorsa paniğe engel olunarak koşması engellenir. �Hastanın üzeri battaniye yada bir örtü ile kapatılarak yuvarlanması sağlanır. �Yaşam belirtileri değerlendirilir. (ABC) �Solunum yolunun etkilenip etkilenmediği kontrol edilir.

Isı İle Oluşan Yanıklarda İlkyardım-2 �Yanık bölge en az 20 dk. soğuk su altında tutulur. �Ödem oluşabileceği düşünülerek yüzük, bilezik saat gibi eşyalar çıkartılır. �Yanmış alandaki deriler kaldırılmadan giysiler çıkarılır. �Takılan yerler varsa giysi kesilir.

Isı İle Oluşan Yanıklarda İlkyardım-3 �Temizliğe dikkat edilir. �Su toplamış yerler patlatılmaz. �Yanık üzerine ilaç yada yanık merhemi gibi maddeler sürülmemelidir. �Yanık üzeri temiz ve nemli bir bezle örtülür veya streç film ile kapatılır. �Hasta battaniye ile örtülür.

Isı İle Oluşan Yanıklarda İlk Yardım-4 �Yanık bölgeler (parmaklar vb. ) birlikte bandaj yapılmamalıdır. �Yanık geniş ve sağlık kuruluşu uzaksa hastanın kusması yoksa, bilinci açıksa ağızdan sıvı maddeler verilerek sıvı kaybı önlenir. � 112 aranarak tıbbı yardım istenir.

Kimyasal Yanıklarda İlk Yardım �Deriyle temas eden kimyasal maddenin en kısa sürede deri ile teması kesilmelidir. �Bölge bol, tazyiksiz su ile en az 15 -20 dk. yumuşak bir şekilde yıkanır. �Giysiler çıkarılır. �Hasta örtülür. � 112 aranır.

Elektrik Yanıklarında İlk Yardım-1 �Soğukkanlı ve sakin olunur. �Hastaya dokunmadan önce elektrik akımı kesilir. �Akımı kesme imkanı yoksa tahta çubuk yada ip gibi bir cisimle elektrik teması kesilir. �Hastanın ABC’si değerlendirilir.

Elektrik Yanıklarında İlk Yardım-2 �Hastaya kesinlikle su ile müdahale edilmez. �Hasta hareket ettirilmez. �Hasar gören bölgenin üzeri temiz bir bezle örtülür. �Tıbbi yardım istenir.

Sıcak Çarpması Nedir? �Yüksek derece ısı ve nem nedeni ile vücut ısısının ayarlanmaması sonucu ortaya çıkan tabloya denir.

Sıcak Çarpması Belirtileri-1 �Adale krampları �Güçsüzlük �Yorgunluk �Baş dönmesi �Davranış bozukluğu, sinirlilik

Sıcak Çarpması Belirtileri-2 �Solgun ve sıcak deri �Bol terleme �Mide krampları, bulantı ve kusma �Bilinç kaybı ve hayal görme �Hızlı nabız

Sıcak Çarpmasında İlk Yardım �Hasta serin ve havadar bir yere alınır. �Giysiler çıkarılır. �Sırtüstü yatırılarak kol ve bacaklar yükseltilir. �Bulantı yoksa ve bilinci açıksa su kaybı önlenir. � 1 lt. su+1çay kaşığı karbonat+1çay kaşığı tuz karışımı ya da soda verilir.

Sıcak Çarpmasında Risk Grupları-1 �Kalp hastaları, �Tansiyon hastaları, �Diyabet hastaları, �Kanser hastaları, �Normal kilonun çok veya çok �Psikolojik rahatsızlığı olanlar,

Sıcak Çarpmalarında Risk Grupları-2 �Böbrek hastaları, � 65 yaş üstü olanlar, � 5 yaş altı çocuklar, �Hamileler, �Sürekli ve bilinçsiz diyet uygulayanlar, �Yeterli miktarda su içmeyenler.

Sıcak Çarpmasından Korunmak İçin Alınması Gereken Önlemler-1 �Şapka, güneş gözlüğü, şemsiye gibi güneş ışığından koruyacak aksesuarlar kullanılmalı, �Mevsim şartlarına uygun giyinilmeli, �Bol miktarda sıvı tüketilmeli, �Vücut temiz tutulmalı, �Her öğünde yeterli miktarda gıda alınmalı,

Sıcak Çarpmasından Korunmak İçin Alınması Gereken Önlemler-2 �Gereksiz ve bilinçsiz ilaç kullanılmamalı, �Direk güneş ışığından korunmalı, �Kapalı mekanların düzenli aralıklarla havalandırılmasına özen gösterilmelidir.

Donma Nedir? �Aşırı soğuk nedeni ile soğuğa maruz kalan bölgeye yeterince kan gitmemesi ve dokularda kanın pıhtılaşması ile dokuda oluşan hasara denir.

Donma Dereceleri-1 1. Derece: En hafif şeklidir. Erken müdahalede hızla iyileşir. �Deride solukluk ve soğukluk hissi vardır. �Uyuşukluk ve halsizlik görülür. �Daha sonra kızarıklık ve iğnelenme hissi olur.

Donma Dereceleri-2 2. Derece: Soğuğun sürekli olması ile belirtiler belirginleşir. �Zarar gören bölgede gerginlik hissi olur. �Ödem, ağrı ve içi su dolu kabarcıklar meydana gelir. �Su toplanması iyileşirken siyah kabuklara dönüşür.

Donma Dereceleri-3 3. Derece : Dokuların geriye dönülmez biçimde hasara uğramasıdır. �Canlı ve sağlıklı deriden kesin hatları ile ayrılan siyah bir bölge oluşur.

Donmada İlk Yardım-1 �Hasta ılık bir ortama alınarak soğukla teması kesilir. �Sakinleştirilir, kesin istirahata alınır ve hareket ettirilmez. �Kuru giysiler giydirilir. �Sıcak içecekler verilir. �Su toplamış bölgeler patlatılmaz. Bu bölgelerin üstü örtülür.

Donmada İlk Yardım-2 �Donuk bölge ovulmaz. Kendi kendine ısınması sağlanır. �El ve ayak doğal pozisyonda tutulur. �Isınma işleminden sonra hala hissizlik varsa bezle bandaj yapılır. �El ve ayaklar yukarı kaldırılır. � 112 aranarak tıbbi yardım istenir.