POCZTKI CYWILIZACJI POWTRZENIE PRZED EGZAMINEM GIMNAZALNYM 2013 HISTORIA

POCZĄTKI CYWILIZACJI POWTÓRZENIE PRZED EGZAMINEM GIMNAZALNYM 2013

HISTORIA Historia – jest to nauka o tym, co wydarzyło się w przeszłości, o dziejach ludzkości (od wynalezienia pisma).

źródła historyczne - to wszelkie ślady przeszłości dostarczające nam wiedzy o niej. Źródła dzielimy na: pisane niepisane (materialne) kroniki, listy, pamiętniki, narzędzia, monety, konstytucje, statuty, ozdoby, broń, ruiny kodeksy, umowy, budowli, szczątki ludzkie dekrety

Jakie to źródła historyczne?

Jakie to źródła historyczne?

Chronologia – nauka o czasie: - era – długi okres w dziejach ludzkości zapoczątkowany ważnym wydarzeniem (np. narodzenie Jezusa), od którego liczy się czas - milenium = tysiąclecie =1000 lat, - wiek = stulecie = 100 lat, - dekada = dziesięciolecie = 10 lat - epoka historyczna – dłuższy okres czasu, w którym ludzie żyli w podobnych warunkach, mieli zbliżone poglądy i w podobny sposób patrzyli na świat.

Podział dziejów na epoki: o Prahistoria (od pojawienia się człowieka na ziemi do wynalezienia pisma ok. 4000 lat p. n. e. )

Podział dziejów na epoki: o Starożytność (od wynalezienia pisma do upadku Rzymu w 476 r. n. e. )

Podział dziejów na epoki: o Średniowiecze (od 476 r. do odkrycia Ameryki w 1492 r. )

Podział dziejów na epoki: o Nowożytność (od 1492 do początków XX w. – 1918 r. )

Podział dziejów na epoki: o Współczesność (od 1918 r. do dziś)

Czas w historii - wieki o 1358 = 13 + 1 = XIV w. To oznacza, że minęło już 13 całych wieków od narodzin Jezusa i 58 lat czternastego. o 1700 = 17 + 0 = XVII w. o 97 = 0 + 1 = I w. o 7 = 0 + 1 = I w.

Kiedy zaczyna się i kończy wiek? - w naszej erze: I w. (1 – 100) II w. (101 – 200) … XVIII w. (1701 – 1800) - przed naszą erą: I w. p. n. e. (100 p. n. e. – 1 p. n. e. ) II w. p. n. e. (200 p. n. e. – 101 p. n. e. ) … XIV w. p. n. e. (1400 p. n. e. – 1301 p. n. e. )

I i II połowa wieku Każdy wiek dzieli się na połowy: - w naszej erze: (1 – 50) = I połowa I w. (51 – 100) = II połowa I w. - przed naszą erą: (100 p. n. e. – 51 p. n. e. ) = I połowa I w. p. n. e. (50 p. n. e. – 1 p. n. e. ) = II połowa I w. p. n. e.

Zapisywanie liczb rzymskich: I– 1 V– 5 X – 10 L – 50 C – 100 D – 500 M - 1000 Przykłady: o 1984 – MCMLXXXIV o 378 – CCCLXXVIII

Początki cywilizacji

Ewolucja człowieka o Australopitek, o Człowiek uzdolniony, o Człowiek wyprostowany, o Neandertalczyk, o Człowiek rozumny (homo sapiens).

PRAHISTORIA KOCZOWNICZY TRYB ŻYCIA polegał na ciągłym przemieszczaniu się z miejsca na miejsce w poszukiwaniu żywności, ludzie polowali wówczas na zwierzęta i zajmowali się zbieractwem, zamieszkiwali jaskinie i prymitywne szałasy, nie znali uprawy roli oraz hodowli zwierząt

PRAHISTORIA OSIADŁY TRYB ŻYCIA polegał na stałym zamieszkiwaniu w jednym miejscu, dzięki opanowaniu umiejętności uprawy roli i hodowli zwierząt, człowiek miał wystarczającą ilość pożywienia, aby nie musiał się ciągle przenosić w jego poszukiwaniu - zaczął zakładać trwałe osady

Rewolucja neolityczna to ważne dla ludzkości zmiany, które miały miejsce w neolicie polegające na opanowaniu przez człowieka umiejętności uprawy roli i hodowli zwierząt, dzięki temu człowiek zmienił tryb życia z koczowniczego na osiadły, zaczął budować trwalsze domostwa, pojawił się podział pracy: jedni zajmowali się rolnictwem, inni rzemiosłem

PRAHISTORIA – rysunki naskalne

PRAHISTORIA - MEGALITY

PRAHISTORIA - DOLMENY

PRAHISTORIA o epoka kamienia: o paleolit (starsza) – epoka kamienia łupanego, o mezolit (średnia), o neolit (młodsza) – epoka kamienia gładzonego o epoka brązu (brąz = miedź + cyna) o epoka żelaza

NAJSTARSZE CYWILIZACJE o cywilizacje – zorganizowane społeczeństwa, które potrafiły budować miasta, posługiwały się pismem i utworzyły państwa o skomplikowanej administracji o NAJSTARSZE CYWILIZACJE POWSTAŁY NAD WIELKIMI RZEKAMI.

MEZOPOTAMIA o Mezopotamia – Międzyrzecze, czyli kraina położona między dwiema rzekami Eufrat i Tygrys, tam dzięki urodzajnym glebom i sprzyjającym warunkom klimatu powstała pierwsza cywilizacja. o Mezopotamia była częścią tzw. Żyznego Półksiężyca.

CYWILIZACJE MEZOPOTAMII o Sumerowie (miasta – państwa na południu) o Babilonia (państwo ze stolicą w Babilonie) o Asyria (państwo ze stolicą w Niniwie)

MEZOPOTAMIA - SUMEROWIE o Sumerowie – pierwsi mieszkańcy Mezopotamii, osiedlili się tam w IV tyś. p. n. e. , utworzyli tam małe państewka, ich największym wynalazkiem było pismo

MEZOPOTAMIA KODEKS HAMMURABIEGO – pierwszy zachowany zbiór praw, spisany z polecenia króla Hammurabiego w XVIII w. p. n. e. na steli, charakteryzował się dużą surowością praw, zawierał zasadę „oko za oko, ząb za ząb”

MEZOPOTAMIA – KODEKS HAMMURABIEGO

MEZOPOTAMIA - ZIKKURAT

MEZOPOTAMIA - ZIKKURAT

EGIPT – państwo faraonów

EGIPT - faraon o faraon – władca Egiptu, był władcą despotycznym, uważano go za syna najwyższego boga Re, najwyższy kapłan, dowódca wojskowy, właściciel całej ziemi egipskiej, samodzielnie decydował o wojnie i pokoju, ustalał prawa, ale im nie podlegał

EGIPT - SPOŁECZEŃSTWO Społeczeństwo Egiptu było zhierarchizowane: o o o o faraon najwyższy urzędnik kapłani urzędnicy rzemieślnicy żołnierze chłopi niewolnicy

EGIPT - OBRZĘDY POGRZEBOWE: o mumia – zabalsamowane ciało zmarłego Egipcjanina, owinięte w bandaże, znajdowało się w drewnianej trumnie w kształcie człowieka, którą umieszczano w sarkofagu

EGIPT - OBRZĘDY POGRZEBOWE: o mumifikacja – (inaczej balsamowanie) skomplikowany proces konserwacji ciała zmarłego w Egipcie polegający na wyjęciu wnętrzności i nasączeniu ciała substancjami konserwującymi, aby ciało nie uległo rozkładowi, wierzono bowiem, że dusza żyje dopóki jest zachowane ciało zmarłego

EGIPT – OBRZĘDY POGRZEBOWE o sarkofag – kamienna skrzynia do której wkładano drewnianą trumnę zawierającą mumię ze zwłokami Egipcjanina, najczęściej władcy - faraona

EGIPT – OBRZĘDY POGRZEBOWE

EGIPT – piramidy o piramida – miejsce pochówku niektórych władców Egiptu (faraonów), piramidy znajdują się w Dolinie Królów i w Gizie, faraonowie budowali je przez wiele lat, a pracowały przy nich dziesiątki tysięcy ludzi, piramidy miały chronić ciało władcy po śmierci i zabezpieczać jego spokój

EGIPT – piramidy

EGIPT – wnętrze piramidy

Egipt – wyobrażenia bogów o Egipcjanie wyobrażali sobie bogów pod postaciami zwierząt lub ludzi z głowami zwierząt.

Egipt – wyobrażenia bogów

Egipt – wyobrażenia bogów o Bogowie egipscy: Re, Ozyrys, Tot, Horus, Izyda, Set, Amon, Anubis,

Żydzi o Żydzi – inaczej Judejczycy lub Hebrajczycy, Izraelici, mieszkańcy Palestyny (Kanaanu), jako jedyny naród w starożytności wierzyli w jednego Boga Jahwe, ich dzieje spisane są w Biblii (Starym Testamencie) o Na zdj. menora i Gwiazda Dawida.

Judaizm o judaizm – nazwa religii żydowskiej, wiara w jedynego Boga Jahwe, dzieje Jego kontaktów z „narodem wybranym”, czyli Żydami są spisane w Biblii (Starym Testamencie)

DEKALOG o dekalog – zbiór 10 przykazań, które Mojżesz otrzymał od Boga Jahwe na Górze Synaj, w drodze z Egiptu do Ziemi Obiecanej (Palestyny) ok. XIII w. p. n. e. , Żydzi mieli ich przestrzegać, a przechowywano je w Arce Przymierza

Typy wierzeń: o POLITEIZM – inaczej wielobóstwo, wiara w wielu bogów, którym przyporządkowano różne sprawy i dziedziny życia człowieka, wiara w wielu bogów charakteryzowała wszystkie ludy w starożytności z wyjątkiem Żydów o MONOTEIZM – wiara w jednego Boga, w starożytności w jednego Boga wierzyli tylko Żydzi (Hebrajczycy), ich Bogiem był Jahwe (a ich religia to judaizm)

HISTORIA PISMA o PISMO KLINOWE – wymyślili pierwsi mieszkańcy Mezopotamii – Sumerowie, pisano nim na glinianych tabliczkach zaostrzonym rylcem, składało się z wielu znaków.

PISMO KLINOWE

HISTORIA PISMA o HIEROGLIFY – rodzaj pisma obrazkowego, pisano nim w Egipcie najczęściej na kamieniu lub rzadziej na papirusie (tam używano pisma demotycznego).

HIEROGLIFY

HISTORIA PISMA o ALFABET – prosty system pisma wynaleziony przez Fenicjan, składał się z 22 znaków, które odpowiadały poszczególnym dźwiękom mowy ludzkiej. Z tych znaków składa się wyrazy i zdania. o Od Fenicjan alfabet przejęli Grecy i Rzymianie, a od nich następne ludy m. in. Polacy.