Francuska od 16 do 18 veka Definicija Apsolutistika

Francuska od 16. do 18. veka

Definicija • Apsolutistička monarhija je oblik vladavine u kojem vladar ima svu vlast, za razliku od srednjeg veka u kojem je vladar delio vlast sa plemstvom, kralj sada ima neograničeni suverenitet • Apsolutistička monarhija je prvi oblik moderne države, nastaje kao rezultat propasti feudalnog društva i nastanka novog kapitalističkog društva • Nastao je u 17. veku u Francuskoj, najznačajniji vladar apsolutista bio je Luj XIV • Kralj je iznad zakona, on nikome ne odgovara za svoje postupke, pošto se verovalo da njegova vlast potiče od Boga • Glavni oslonac vladaru činila je vojska, veliki broj činovnika i dvorsko plemstvo, koje je kralj privlačio na svoju stranu brojnim privilegijama

Uspon Francuske • Nakon pobede u Stogodošinjem ratu, kralj Luj XI, krajem 15. veka je ujedinio čitavu Francusku • Privučen bogatstvom italijanskih država (pretenzije na Napuljusku kraljevinu), kralj Šarl VIII je 1494. god. pokrenuo pohod na Italiju • To je dovelo do stvaranja antifrancuske koalicije, na čelu sa nemačkim carom i rimskim papom

• U prvoj polovini 16. veka francuski kralj Fransoa I je nastavio borbu u Italiji, on je od Francuske želeo da stvori najmoćniju evropsku državu. • Njegov glavni suparnik bio je nemački car Karlo V Habsburški • U borbi protiv Habsburgovaca, on je sklapao saveze sa engleskim kraljem Henrijem VIII, turskim sultanom Sulejmanom Veličanstvenim i nemačkim protestantima • Epoha „italijanskih ratova“ okončani su 1559. god. mirom u Kato. Kambreziju, smrću Karla V i Fransoa I. • Habsburgovci su dobili Napuljsku kraljevinu i Milansko vojvodstvo, dok je Francuska dobila luku Kale i deo Lorene. • Na dvoru Fransoa I jedno vreme je boravio i Leonardo da Vinči, a on je započeo gradnju dvorca Luvr u Parizu

Muzej Luvr Nastao je na mestu palate, koja je začeta izgradnjom tvrdjave u 12. veku Od 1682. god. tu je izložena kraljevska kolekcija umetničkih predmeta Za vreme Francuske revolucije dobija status nacionalnog muzeja

Verski ratovi • U drugoj polovini 16. veka, od 1562. do 1598. god. Francuska je bila zahvaćena verskim ratovima izmedju katolika i hugenota • Deo plemstva, naročito na jugu Francuske nezadovoljan neograničenom vlašću kralja, počeo je da prihvata Kalvinovo učenje • U unutrašnje sukobe mešale su se i strane sile: Španija je podržavala katolike a Engleska hugenote • Dugogodišnji verski sukobi završeni su dolaskom na vlast Anrija IV Navarskog, osnivača dinastije Burbona, koji je bio hugenot, ali je vremenom prešao u katoličanstvo • On je 1598. god. izdao Nantski edikt, kojim su hugenoti dobili slobodu veroispovesti svuda osim u Parizu • Okončanje verskih ratova podstaklo je ekonomski uspon kroz razvoj manufaktura • U ovom periodu započeta je kolonizacija Kanade

Luj XIII • Nasledio ga je Luj XIII, koji je Francuskom vladao u prvoj polovini 17. veka • Luj XIII je bio maloletan kada je došao na vlast, pa je u njegovo ime vladala njegova majka Marija Mediči • 1614. god. raspuštena je Skupština državnih staleža, zbog sukoba plemstva i gradjanstva, i nije sazivana narednih 175 godina • Najistaknutija ličnost ovog razdoblja bio je kardinal Rišelje, koji je bio kraljev prvi ministar od 1624. god. • Njegov cilj bio je snaženje apsolutističke monarhije, zbog čega je suzbijao moć krupnog plemstva i prava provincija, kao i otpor hugenota, ali im je dozvolio versku slobodu • Rišelje je vodio Francusku u Tridesetogodišnjem ratu, podržavao je nemačke protestante, kako bi sprečio jačanje Habsburgovaca, glavnih protivnika Francuske, a 1635. god. objavio je rat katoličkim silama Španiji i Austriji • 1635. god. osnovao je Francusku akademiju nauka, čija je osnovna delatnost bila ujednačavanje i usavršavanje francuskog jezika; članovi Akademije su nazivani „besmrtnici“

• Luj XIII • Sin Anrija IV i Marije Mediči • Kralj od 1610 -1643

• Kardinal Rišelje (15851642)

Luj XIV • Luja XIII nasledio je Luj XIV, koji je vladao u drugoj polovini 17. i početkom 18. veka • On je bio maloletan, pa je vodeća uloga pripala njegovom prvom ministru Žilu Mazarenu • Početak njegove vladavine obeležili su nemiri i pobune • Odigrao je ključnu ulogu u sklapanju Vestfalskog mira 1648. god. , kojim je Francuska dobila gradove Mec, Verden, pokrajinu Alzas i glas u nemačkom Rajhstagu (skupštini), jer su male nemačke države tražile zaštitu od Francuske, kako bi se odbranile od habsburškog uticaja • Nastavio je politiku centralizacije i suzbijanja uticaja krupnog plemstva • Najznačajnija je bila pobuna krupnog plemstva protiv kraljevog apsolutizma, poznata pod nazivom “fronda” (u prevodu praćka) • Trajala je od 1648 -1653. god.

• Kada je 1661. god. umro Mazaren, Luj XIV je izjavio da će ubuduće “sam sebi biti prvi ministar • U vreme njegove vladavine apsolutizam dostiže vrhunac • Nazivan je “kralj Sunce” a pripisuje mu se i izreka “Država to sam ja” • Sagradio je čuveni dvorac Versaj, u koji je preneo kraljevsku rezidenciju (pre toga kraljevska rezidencija nalazila se u Luvru); Versaj je bio kraljevska rezidencija od 1682. god. do 1789. god. • Izdao je Veliki zakonik za gradjansko pravo i krivični zakonik, ovi zakoni su uticali na dalji razvoj zakonodavstva u Francuskoj

• Luj XIV • Sin Luja XIII i Ane Austrijske • Kralj Francuske od 1643 -1715

Versaj

• Sala ogledala u Versaju

• Francuska je za vreme Luja XIV bila najmoćnija država u Evropi • Stvorio je najveću vojsku, sa kojom je vodio brojne ratove • Posle gašenja dinastije španskih Habsburga, na vlast je doveo svog unuka Filipa V • To je izazvalo Rat za špansko nasledje (1701 -1713), protiv “Velike koalicije (Engleska, Holandija, Austrija, Pruska), koji je završen mirom u Utrehtu • Ovim mirom osiguran je presto Filipu V, ali je Engleskoj morao da preda deo američkih poseda, dok je Austrija dobila Špansku Nizozemsku (Belgiju) i posede u Italiji, Englezima je pripao Gibraltar

• U vreme Luja XIV državna blagajna bila je prazna, kao posledica brojnih ratova, ali i raskošnog života na dvoru • Ministar finansija Luja XIV bio je Žan Batist Kolber, koji se smatra tvorcem merkantilizma, kao ekonomske teorije • Kolber je stimulisao razvoj domaće industrije i povećanje izvoza a time i priliv novca; razvoj industrije je značio povećanje moći i bogatstva, dok je smanjivao uvoz proizvoda uz pomoć visokih carina. • Kolber je povećao carine, kako bi francusku industriju zaštitio od razvijenijih industrija Engleske i Holandije i uspeo je da smanji državni dug Francuskie

• Luj XIV je mnogo trošio na raskoš, bio je veliki pokrovitelj umetnosti • Osim Versaja, započeo je gradnju vojnog kompleksa Dom invalida; obnovio je palatu Luvr • U vreme njegove vladavine stvarali su čuveni francuski književnici: Molijer (čuveni komediograf) i Lafonten (pisac basni) kao i Žan Batist Lili (tvorac francuske opere) • 1685. god. ukinuo je Nantski edikt, što je dovelo do iseljavanja hugenota iz Francuske, imalo je negativne ekonomske posledice

Luj XV Ambicioznu spoljnu politiku Luja XIV nastavio je i Luj XV Vodio je više ratova, koji Francuskoj nisu doneli uspeha Ušao je u Rat za poljsko nasledje (1733 -1739. god. ) Nakon smrti nemačkog cara Karla VI 1740. god. i dolaska na vlast njegove kćerke Marije Terezije, došlo je do Rata za austrijsko nasledje (1740/41 -1748) • Dolazak na vlast Marije Terezije, mnoge nemačke države su pokušale da iskoriste za jačanje svojih pozicija • Kao tradicionalni protivnik Habsburgovaca, Francuska sklapa savez sa Engleskom i Holandijom, ali bez uspeha • •

Sedmogodišnji rat (1756 -1763) • Vodile su ga Francuska i Austrija protiv Pruske i Engleske • Tradicionalni protivnik Francuske, Austrija, ovaj put je bila njen saveznik • Ovo je bio prvi rat svetskih razmera, ratne operacije vodjene su u Evropi, Severnoj Americi i Indiji • Rat je završen teškim porazom Francuske, koja je izgubila Kanadu i Luizijanu, u severnoj Americi i uticaj u Indiji, sve u korist Engleske • Luj XV kupio je ostrvu Korziku

• Na dvoru se živelo raskošno, vreme njegove vladavine predstavlja početak kraja francuskog apsolutizma i feudalnog poretka • Država se našla na ivici bankrotstva, ali Luj XV tome nije pridavao značaj, o čemu svedoči njegova izjava: „Posle nas potop“.

• Luj XV • Bio je praunuk Luja XIV • Kralj Francuske od 1715 -1774