Wanneer spreek je van genoeg goede voeding 12

Wanneer spreek je van genoeg goede voeding 12. 00 – 12. 40 uur 13 juni 2013 Els Pereboom, diëtist epereboom@zorgring. nl Diëtistenpraktijk Els Pereboom

Inhoud: 1. Voorstellen 2. Stellingen 3. De rol van voeding bij ziekte en behandeling 4. Voedingstoestand, herkennen van ondervoeding 5. Wanneer eet een patiënt/cliënt voldoende 6. Welke adviezen 7. De praktijk, opdracht 8. Stellingen

1. Voorstellen Els Pereboom - Sinds 1988 werkzaam als diëtist - Eerste 20 jaar gewerkt in de thuiszorg - Vanaf 1 januari 2010 een eigen praktijk - Aandachtsgebied oncologie, ondervoeding en sondevoeding

2. Stellingen: waar of niet waar 1. Bij een BMI van 32 kan géén sprake zijn van ondervoeding. 2. Bij ondervoeding let je op de eiwitten en voldoende calorieën in de voeding. 3. Drinkvoeding is noodzakelijk bij ondervoeding 4. In de palliatieve fase screen je op ondervoeding 5. Tijdens de behandeling is regelmatig screenen op ondervoeding niet nodig

3. De rol van voeding bij ziekte en behandeling 1. - Voeding en Kanker 2. - ondersteunende rol 3. - voldoende en goed kunnen eten niet vanzelf sprekend 4. - het maligne proces kan een negatieve invloed hebben op de voedingstoestand en lichaamssamenstelling 5. - de behandeling: operatie, chemo en/of bestraling 6. kan de mogelijkheden om goed te eten verstoren. Waardoor de voedingstoestand verslechterd

4. Voedingstoestand, Wat is ondervoeding? • Definitie Ondervoeding 1 – BMI < 18, 5 (< 65 jaar) < 20 (≥ 65 jaar) < 21 bij COPD en/of – • >10% onbedoeld gewichtsverlies in de laatste 6 maanden en/of > dan 5% in de laatste maand Definitie risico op ondervoeding – BMI 18, 5 -20 (<65 jaar) of 20 -22 (≥ 65 jaar) en/of – 5 -10% gewichtsverlies in de laatste 6 maanden ¹ Meijers JMM. Awareness of malnutrition in healthcare: the Dutch perspective. Thesis Maastricht University

Gewichtsverlies Overlap! Maar de reden voorspelt het gevolg cachexie: ziekte + voeding (Verlies van spiermassa 70 -80%) sarcopenie: veroudering en beweging! wasting: voeding+ sociaal/psychologisch/ medisch (Verlies spiermassa 20 -30%) + voeding (eiwit/D): bedrust: 3% ↓ in 7 dagen!

Gevolgen ondervoeding Afname gewicht en spiermassa Hogere mortaliteit Afname kwaliteit van leven Vertraagd herstel en verminderde afweer Algehele fysieke en psychische achteruitgang Ondervoeding Verhoogde kans op: -Ziekenhuisopname -Extra thuishulp -Opname in verpleeg- of verzorgingshuis -Vallen Kans op sociaal isolement

De Route van de patiënt Symptomen Herstelfase Diagnostiek Voedingstoestand Interventie Thuis Opname Tijd Thuis

Valkuilen onbedoeld gewichtsverlies • Bagatelliserende patiënt èn (huis)arts: korte voedingsanamnese is niet goed te interpreteren • Tevreden dokter & verpleegkundige • Diagnostische voortvarendheid, voedingstoestand vergeten • Er is nog zoveel meer aan de hand, geen tijd voor vragen en klachten over eten en gewicht • Goede BMI is geen goede voedingstoestand • Let op bij oedeem • Communicatie • Wat is de motivatie om in te grijpen?

Herkennen van ondervoeding : SNAQ 65+ Gewicht en Gewichtsverlies 65 -

Gewicht en Gewichtsverlies 65 Ontwikkeld voor de jongere populatie die thuis woont :

Stuurgroep ondervoeding • www. stuurgroepondervoeding. nl • Voor : - Bestellen screeningsinstrumenten - Toolkit met informatie voor ziekenhuis, verpleeg/verzorgingshuis, thuiszorg, revalidatiekliniek

5. Wanneer eet een patiënt/cliënt voldoende • Voorbeeld • • Man, 37 jaar, 87 kg , 183 cm, BMI 26 Eiwit behoefte: 1, 5 gram per kg lichaamsgewicht (BMI<27) Energie behoefte : Harris & Benedict forumule 2700 kcal en 130 gram Eiwit

• 2700 kcal en 130 gram eiwit • 10 tosti’s met ham en kaas • 25 glazen of 5 liters melk • 9 flesjes drinkvoeding bv nutridrink/ensure • Praktijk ontbijt met 2 beschuiten en kop thee • Lunch met 2 beschuiten en beker melk • ½ portie warm eten…. . • Welke adviezen?

5. Wanneer eet een patiënt/cliënt voldoende • http: //www. stuurgroepondervoeding. nl/filea dmin/dbc/documenten/Meet___Weet_Uitleg kaart. pdf

6. Welke adviezen • Eiwit: 1, 2 – 1, 5 g kg lichaamsgewicht (bij BMI >27 gewicht bij BMI 27) • Energie: minimaal H&B (1984) + toeslag van 30% voor activiteit • Monitoring gewicht en inname • Voorkeur voor enterale weg

Risico op ondervoeding • • • 6 -8 kleine maaltijden over de dag Volle producten Geef de folder mee Overleg met huisarts of diëtist Bij verder gewichtsverlies opnieuw screenen Verwijzen naar diëtist

Onkostenvergoeding De verklaring dieetpreparaten kan door diëtist en (huis)arts getekend worden. Formulier via de site van Zorgverzekeraars Nederland. Bij ondervoeding geldt het criterium dat de diagnose is gesteld met een gevalideerd screeningsinstrument. Vergoeding diëtist 2013 : - via dbc van ziekenhuis - eerste lijn, 3 uur basisverzekering en extra uren bij aanvullend verzekerd (afhankelijk pakket)

Opdracht • Bedenk in jouw praktijk 2 patiënten die ondervoed kunnen zijn. • Voor de diëtisten die aanwezig zijn: Bedenk 2 patiënten/cliënten die jij doorverwijst naar de diëtist in 1 ste of 2 de lijn. • Welke adviezen geef je. • Doorverwijzen naar (1 ste of 2 de lijn) diëtist ? Hoe pak je dat aan.

Stellingen: waar of niet waar 1. Bij een BMI van 32 kan géén sprake zijn van ondervoeding. 2. Bij ondervoeding let je op de eiwitten en voldoende calorieën in de voeding 3. Drinkvoeding is noodzakelijk bij ondervoeding 4. In de palliatieve fase screen je op ondervoeding 5. Tijdens de behandeling is regelmatig screenen op ondervoeding niet nodig

Vragen