Rodzina jako system funkcje rodziny w kontekcie diagnozy

Rodzina jako system, funkcje rodziny w kontekście diagnozy sytuacji dziecka dr J. Matejek

Rodzina to ……. Rodzina to mała naturalna grupa społeczna, która składa się z małżonków i dzieci - M. Ziemska Rodzina jako jedyna grupa społeczna stwarza dziecku niepowtarzalne warunki rozwoju psychicznego, moralnego i społecznego, a także możliwość wyrównywania postaw emocjonalnych - S. Kozak

Rodzina stanowi pierwsze i zasadnicze środowisko wychowawcze oraz kulturowe

System to …. w psychologii systemem nazywany jest zbiór elementów, powiązanych ze sobą relacjami w taki sposób, że stanowią one całość zdolną do funkcjonowania w określony sposób - T. Tomaszewski

�Rodzina - jako pewien odrębny i autonomiczny układ - traktowana jest również jako system �Rodzina rozumiana jako system - to złożony zespół elementów, które wspólnie tworzą całość

�Rodzina jako podstawowa grupa społeczna, instytucja oraz środowisko wychowawcze wypełnia istotne funkcje �Z. Tyszka określa funkcje rodziny jako , , wyspecjalizowane oraz permanentne działania członków rodziny, wynikające z bardziej lub mniej uświadomionych sobie przez nich zadań, podejmowanych w ramach wyznaczonych przez obowiązujące normy i wzory(…)”

Funkcje rodziny według S. Kawuli �biologiczno – opiekuńcza �kulturalno – towarzyska �ekonomiczna �wychowawcza

Funkcje rodziny w ujęciu Z. Tyszki �I. Funkcje biopsychiczne - prokreacyjna - seksualna

�II. Funkcje ekonomiczne - materialno – ekonomiczna - opiekuńczo – zabezpieczająca

�III. Funkcje społeczno-wyznaczające - funkcja stratyfikacyjna - legalizacyjno – kontrolna

�IV. Funkcje socjopsychologiczne - socjalizacyjno – wychowawcza - kulturalna - funkcja religijna (występuje w rodzinach osób wierzących) - rekreacyjno – towarzyska - emocjonalno – ekspresyjna

Zagrożenia realizacji funkcji w rodzinie – dysfunkcje…. .

�, , Dysfunkcjonalnymi rodzinami są te, które nie potrafią wypełniać swych funkcji wystarczająco dobrze. Dysfunkcjonalność rodziny może dotyczyć różnego zakresu realizowanych zadań” 132 Kawula S. , Brągiel J. , Janke A. W. , Pedagogika rodziny…. , s.

�Dysfunkcja całkowita – oznacza iż w rodzinie występuje całościowe niepowodzenie w realizacji zadań rodziny �Dysfunkcja częściowa – oznacza iż rodzina nie potrafi realizować prawidłowo niektórych jej zadań oraz funkcji

Według S. Kawuli dysfunkcjonalność rodziny może obejmować między innymi: �niepowodzenia w realizacji zadań wychowawczych(…), �niepowodzenia w zaspokajaniu potrzeb dziecka, bądź też dotyczących innych zadań i sfer życia rodzinnego. 132 Kawula S. , Brągiel J. , Janke A. W. , Pedagogika rodziny…. , s.

Wychowywanie dziecka w środowisku dysfunkcyjnym może powodować: �negatywny wpływ na rozwój sfery intelektualnej, emocjonalnej i społecznej dziecka, �trudności wychowawcze, �słabsze wyniki w nauce oraz zachwianie potrzeb edukacyjnych, �brak motywacji do działania, �inne……………. . ………… �……………………

Przemiany które dokonują się w rodzinach dotyczą: �Struktury rodziny �Funkcjonowania rodziny �Relacji pomiędzy poszczególnymi członkami rodziny Z. Tyszka

�Diagnoza (pedagogiczna) rozpoznanie, zdarzenia lub sytuacji spotykanych podczas pracy w środowisku – instytucji, w celu zdobycia informacji dla przedsięwzięcia działań zaradczych

Sporządzenie diagnozy dziecka powinno być poprzedzone: �poznaniem jego sytuacji rodzinnej, �poznaniem jego sytuacji szkolnej, �poznaniem jego sytuacji rówieśniczej, �obserwacją zachowania dziecka.

Proponowana literatura: � Adamski F. , Rodzina: wymiar społeczno-kulturowy, Kraków 2002 � Badora S. , Czeredrecka B. , Marzec D. (red. ), Rodzina i formy jej wspomagania, Kraków 2001 � Brągiel J. , Górnicka B. (red. ), Rodzicielstwo w sytuacji dezorganizacji rodziny i możliwości wspomagania rodziców, Opole 2014 � Kawula S. , Kształty rodziny współczesnej. Szkice familologiczne, Toruń 2006 � Kawula S. , Brągiel J. , Janke A. W. , Pedagogika rodziny. Obszary i panorama problematyki, Toruń 2007 � Margasiński A. (red. ), Rodzina w ujęciu systemowym. Teoria i badania, Warszawa 2015 � Ziemska M. (red. ), Rodzina współczesna. Warszawa 2005