DIAGNOZA UCZNIA Z NIEPENOSPRAWNOCI INTELEKTUALNA W STOPNIU UMIARKOWANYM

DIAGNOZA UCZNIA Z NIEPEŁNOSPRAWNOŚCIĄ INTELEKTUALNA W STOPNIU UMIARKOWANYM, ZNACZNYM I GŁĘBOKIM Opracowanie: Wanda Michalak Magdalena Szczupak Anna Ardel

CO TO JEST DIAGNOZA? DIAGNOZOWANIE – proces aktywnego poszukiwania danych potrzebnych do podjęcia decyzji o działaniach zmierzających do zmiany aktualnego stanu psychospołecznego człowieka DIAGNOZA = POZNANIE PODSTAWA EDUKACJI

RODZAJE DIAGNOZA PSYCHOLOGICZNA, DIAGNOZA FUNKCJONALNA, DIAGNOZA UMIEJĘTNOŚCI FUNKCJONALNYCH

DIAGNOZA PSYCHOLOGICZNA

CELE DIAGNOZY PSYCHOLOGICZNEJ ustalenie poziomu funkcjonowania intelektualnego, ustalenie poziomu rozwoju mowy i umiejętności komunikowania się z otoczeniem, określenie poziomu rozwoju społecznoemocjonalnego, ustalenie potrzeb psychicznych i możliwości ich zaspakajania, określenie i zaplanowanie rodzajów i sposobów koniecznej pomocy i wsparcia.

DIAGNOZA PSYCHOLOGICZNA OKREŚLA poziom funkcjonowania intelektualnego, poziom funkcjonowania zmysłów (analizatora wzrokowego, słuchowego, kinestetyczno-ruchowego, koordynacji wzrokowo-ruchowej, analizy i syntezy wzrokowej i słuchowej, motoryki dużej i małej, grafomotoryki), poziom integracji sensorycznej i somatognozji,

poziom gotowości do uczenia się, poziom opanowania praktycznych umiejętności przystosowawczych ( w tym samoobsługowych), poziom rozwoju społecznego, poziom rozwoju umiejętności porozumiewania się z otoczeniem.

ORZECZENIE O POTRZEBIE KSZTAŁCENIA SPECJALNEGO jest końcowym efektem wielospecjalistycznej diagnozy (psychologicznej, pedagogicznej, lekarskiej), jest podstawą kwalifikacji ucznia do adekwatnej do jego potrzeb i możliwości formy kształcenia, stanowi „punkt wyjścia” w pracy nauczyciela z uczniem i współpracy z jego rodzicami.

DIAGNOZA FUNKCJONALNA

DIAGNOZA FUNKCJONALNA Obiektem badań diagnostycznych są zachowania człowieka świadczące o trudnościach w przystosowaniu się do otoczenia oraz procesy psychiczne warunkujące ten stan nieprzystosowania, Zbieranie informacji potrzebnych do codziennej pracy z uczniem niepełnosprawnym intelektualnie,

Jest próbą odpowiedzi na podstawowe pytania: NA JAKIM ETAPIE ROZWOJU W POSZCZEGÓLNYCH SFERACH ZNAJDUJE SIĘ DANA OSOBA? JAKI POZIOM ROZWOJU DLA TEJ OSOBY JEST MOŻLIWY DO OSIĄGNIĘCIA? SFERA AKTUALNEGO ROZWOJU = SFERA NAJBLIŻSZEGO =ROZWOJU

DIAGNOZA UMIEJĘTNOŚCI FUNKCJONALNYCH

UMIEJĘTNOŚCI FUNKCJONALNE to takie umiejętności, które mają bezpośredni wpływ na osiągnięcie większej niezależności, samodzielności i lepszej jakości życia.

DIAGNOZA UMIEJĘTNOŚCI FUNKCJONALNYCH: ma formę opisową, zawiera zestawienie umiejętności przejawiających się w codziennym życiu osoby i wpływających w sposób bezpośredni na zwiększenie jego niezależności i poprawę jakości życia, wskazuje na wszystko to, co osoba potrafi wykonać, wyszukuje przyczyny, wskazuje perspektywę rozwoju przez wyznaczenie sfery najbliższego rozwoju, bada środowisko osoby, dotyczy umiejętności potrzebnych, przydatnych danemu człowiekowi w jego życiu.

TEZY PODSTAWOWE Diagnoza = poznanie – jest podstawą edukacji ucznia, służy dostosowaniu zadań edukacyjnoterapeutycznych do potrzeb i możliwości danego ucznia, W procesie poznawania uczestniczą wszyscy specjaliści biorący udział w edukacji ucznia, łącznie z rodzicami lub opiekunami prawnymi, Rodzice to sprzymierzeńcy a nie wrogowie, są pierwszym i najważniejszym źródłem informacji o dziecku, Diagnoza to pierwszy etap planowania pracy z uczniem, czyli wstęp do indywidualnego programu edukacyjno-terapeutycznego.

ETAPY POSTĘPOWANIA DIAGNOSTYCZNEGO wywiad z rodzicami, obserwacja dziecka w sytuacjach naturalnych (dom, spacery, wycieczki, itp. ), Obserwacja zachowań dziecka w sytuacjach standaryzowanych – próba sprawdzenia określonej reakcji dziecka przez tworzenie w jego otoczeniu określonych warunków (sytuacje badawcze), Uzupełnienie informacji dzięki skalom rozwojowym, tzw. arkuszom do diagnozy umiejętności funkcjonalnych.

WYNIKA Z TEGO, ŻE DIAGNOZA WYMAGA: Długiego czasu, Długotrwałej obserwacji, Naturalnej dla danej osoby warunków, Stałego kontaktu z rodzicami, Potocznego języka – rodzice nie muszą być specjalistami, zatem nie muszą znać i rozumieć fachowej terminologii, ale muszą współuczestniczyć w diagnozowaniu i planowaniu pracy z ich dzieckiem.

CECHY DOBREJ DIAGNOZY POZYTYWNA – ma akcentować to co jest mocną stroną dziecka, jego siłę rozwojową, PROFILOWA – ma umożliwiać spostrzeganie dziecka w złożoności danych o jego funkcjonowaniu psychofizycznym (wykreślanie profilu), ROZWOJOWA - ma ujmować funkcjonowanie dziecka w jego „stawaniu się”, tzn. analizować dynamikę rozwoju oraz określać rodzaj zmian w rozwoju (ma podążać za dzieckiem), KOMPLEKSOWA - ma dostarczać możliwie najpełniejszych informacji o dziecku, tzn. diagnozować jego procesy intelektualne, emocjonalne, percepcyjne, wykonawcze, społeczne, itp. ,

UKIERUNKOWANA NA PROCES WSPOMAGANIA I KORYGOWANIA ROZWOJU – ma zawierać wskazania diagnostyczne, które posłużą do konstruowania indywidualnego programu, PROGNOSTYCZNA - ma umożliwiać choćby orientacyjne przewidywanie osiągnięć dziecka w różnych zakresach jego funkcjonowania, NIEINWAZYJNA – ma nie stwarzać sztucznych sytuacji badawczych, ale wykorzystywać naturalne sytuacje do gromadzenia informacji o dziecku,

DIAGNOZA PSYCHOLOGICZNA A DIAGNOZA UMIEJĘTNOŚCI FUNKCJONALNYCH

DIAGNOZA PSYCHOLOGICZNA CEL - określenie poziomu rozwoju poznawczego i psychospołecznego oraz kwalifikacja do odpowiedniej formy kształcenia DIAGNOZA UMIEJĘTNOŚCI FUNKCJONALNYCH CEL – określenie poziomu opanowania umiejętności przydatnych w codziennym życiu (sfery najbliższego rozwoju), wstęp do konstruowania indywidualnego programu edukacyjno terapeutycznego

METODY – wystandaryzowane testy psychologiczne, OSOBA BADAJĄCA – psycholog MIEJSCE – poradnia, miejsce obce dziecku METODY – długotrwała obserwacja w codziennych sytuacjach, rozmowy z rodzicami, OSOBA BADAJĄCA zespół specjalistów pracujących z dzieckiem MIEJSCE - naturalne środowisko życia dziecka

STOPIEŃ DOKŁADNOŚCI – diagnoza ogólna STOPIEŃ DOKŁADNOŚCI – diagnoza bardzo szczegółowa

PODSUMOWANIE Diagnoza nozologiczna, psychologiczna oraz diagnoza umiejętności funkcjonalnych powinny się uzupełniać