Brzoza brodawkowata Betula pendula Drzewo z rodziny brzozowatych

Brzoza brodawkowata (Betula pendula) Drzewo z rodziny brzozowatych. Występuje w chłodniejszych rejonach Azji i Europy oraz Afryce Północnej (Maroko). Rośnie szybko i żyje ok. 100 lat. Rośnie w miejscach suchych, piaszczystych, na nieużytkach, w lasach liściastych, borach mieszanych i sosnowych, w zaroślach i na zrębach, wzdłuż szlaków kolejowych. Drzewo osiąga 30 m wysokości i tworzy silnie rozwiniętą koronę. Kora młodych drzew jest pomarańczowoczerwona, potem staje się biała, u starszych drzew czarna u nasady. Łuszczy się okrężnymi płatami. Liście są klinowate, nierówno podwójnie piłkowane z ogonkiem do 3 cm długości. Młode liście są lepkie i słabo owłosione, szybko stają się nagie. Kwiaty zebrane w kotki. Owocem są orzeszki ze skrzydełkami 2 -3 razy szerszymi od orzeszków. Drewno używa się do wyrobu mebli. Liście i kora są surowcem zielarskim o właściwościach leczniczych.

Klon jesionolistny (Acer negundo) Gatunek z rodziny mydleńcowatych. Pochodzi z Ameryki Północnej i Środkowej, zadomowiony w wielu częściach świata. W Polsce występuje niemal w całym kraju, oprócz części Pomorza i Polski północno-wschodniej. Zaliczany jest do roślin inwazyjnych. Drzewo osiąga wysokość 10 -15 m z szeroką koroną. Rośnie szybko, żyje krótko. Pień zwykle nisko rozgałęziony, często krzywy. Kora początkowo oliwkowozielona i gładka, z czasem robi się brązowawa i spękana. Liście nieparzystopierzaste, długości 15 cm, składające się z 3 -5 (9) listków. Górna powierzchnia liści zielona, dolna owłosiona. Kwiaty męskie mają kształt wiszących pęczków, żeńskie zebrane są w grona. Owocem jest orzeszek jednostronnie oskrzydlony, połączony symetrycznie z drugim. Drzewo bardzo odporne na suszę, zanieczyszczenia powietrza oraz mrozy. Wyhodowano wiele odmian z barwnymi liśćmi o walorach ozdobnych.

Klon pospolity (Acer platanoides) Drzewo z rodziny klonowatych, występuje w Europie środkowej i wschodniej oraz Azji południowo-zachodniej. W Polsce na całym niżu i w niższych położeniach górskich. Dorasta do 20 -30 metrów. Posiada rozłożystą koronę i okrągły pień o korowinie na starszych okazach drobno, podłużnie spękanej. Liście ma duże (do 15 cm), nagie, na długim ogonku, 5 -7 klapowe. Liście o nerwacji dłoniastej. Kwiaty dość duże, obupłciowe, z dyskiem miodowym, zielonkawo-żółtawe, zebrane w baldachogrona, rozwijają się w kwietniu przed liśćmi. Owoce składają się z dwóch ulistnionych orzeszków (tzw. skrzydlaków), rozsiewane są przez wiatr (anemochoria). Roślina bardzo miododajna. Odporna na zanieczyszczenia dlatego często sadzona jest w miastach, przy drogach, w parkach i na zieleńcach. Z drewna klonu wykonywane są meble i instrumenty muzyczne.

Buk zwyczajny Fagus sylvatica Drzewo liściaste z rodziny bukowatych, występuje w prawie całej Europie. Dorasta do 40 metrów wysokości, osiąga wiek do 350 lat. Korona u drzew rosnących pojedynczo jest gęsta, szeroka, nisko osadzona, w zwartych drzewostanach pnie i korony są wysokie. Kora cienka, gładka, jasnoszara. Liście owalne lub eliptyczne, długości 10 -15 cm, z wierzchu ciemnozielone, błyszczące. Kwiaty męskie zebrane w główki zwisające na długich osadkach, kwiaty żeńskie zebrane po dwa, otoczone czterolistkową okrywą. Owocem jest trójgraniasty, brązowy orzeszek, tzw. bukiew. Drewno jest twarde, ciężkie i spoiste, używane do wyrobu m. in. mebli, parkietów, sklejek, płyt wiórowych, beczek, skrzynek, narzędzia, części maszyn, przyrządów sportowych, papieru, octu drzewnego, węgla drzewnego. Drzewo często sadzone w celach ozdobnych, w parkach i zadrzewieniach przydrożnych. Dobrze znosi przycinanie i nadaje się na żywopłoty.

Lipa drobnolistna (Tilia cordata) Gatunek drzewa z rodziny lipowatych, występuje w całej Europie i Azji Zachodniej. W Polsce najbardziej rozpowszechnione drzewo. Osiąga 30 -35 m wysokości, tworzy regularną, szerokojajowatą lub kulistą koronę. Żyje 300 -500 (i więcej) lat. Liście okrągłosercowate (śr. 3 -7 cm), żywozielone, na dolnej stronie jaśniejsze. Kwiaty pojedyncze lub w pęczkach po 2 -12, z długą szypułką i podługowatą podsadką. Owocem jest kulisty, nagi orzeszek o średnicy 6 -8 mm ze skrzydełkiem. Miękkie drewno lipy nadaje się do rzeźbiarstwa i na wyroby tokarskie, z łyka wytwarza się plecionki i maty. Roślina bardzo miododajna, kwitnie na przełomie czerwca i lipca. Kwiaty i miód lipowy oraz węgiel drzewny wypalany z drewna mają właściwości lecznicze. Drzewo ma walory ozdobne, sadzone jest w parkach, alejach, przy domach i drogach. Dawniej uważano, że ma pozytywne oddziaływanie na ludzi i otoczenie (u Słowian drzewo święte, chroniące przed piorunami i złymi duchami).

Olsza czarna (Alnus glutinosa) Średniej wielkości drzewo do 20 -25 m wysokości o regularnej stożkowatej koronie. Gatunek rodzimy, rośnie w miejscach wilgotnych, głównie nad brzegami rzek i jezior. Drzewo szybko rosnące, krótkowieczne 100 -120 (150) lat. Kora ciemnoszara do czarniawej, głęboko łuskowato spękana. Liście odwrotnie jajowate (okrągławymi), na szczycie zazwyczaj delikatne wcięte. Kwiaty męskie tworzą kotkowate kwiatostany, kwiaty żeńskie zebrane w małe szyszki, które po przekwitnięciu tworzą zdrewniałe, szyszeczkowate owocostany wykorzystywane jako dekoracje. Drewno olszy czarnej na powietrzu zabarwia się na jaskrawo-pomarańczowy kolor, jest odporne na gnicie i może być używane do budowy konstrukcji wodnych. Kora i liście są wykorzystywane w garbarstwie oraz do produkcji preparatów leczniczych stosowanych przy oparzeniach.

Lipa szerokolistna (Tilia platyphyllos) Drzewo z rodziny lipowatych. Występuje w Europie Środkowej i Południowej, w Polsce głównie na południu. Dorasta do 40 m wysokości, korona szeroka do 20 m, stożkowa lub kopulasta. Obwód pnia do kilku metrów. Kora ciemna, mniej spękana iż u lipy drobnolistnej. Liście duże (7 -12 cm) barwy zielonej, matowe, miękko owłosione, w kształcie serca, większe niż u lipy drobnolistnej. Kwiaty żółtawozielone, po 3 -5 zebrane w zwisające baldachy, z długą szypułką i podsadką, o słodkawym zapachu. Kwitnie w czerwcu, najwcześniej z wszystkich lip. Owocem jest kulisty orzeszek (do 1 cm) o twardej łupinie z 5 żeberkami. Drzewo bardzo miododajne, mrozoodporne, wrażliwe na zasolenie gleby i zanieczyszczenie powietrza, polecane do dużych parków, zadrzewień krajobrazowych, przydrożnych i wiejskich. Rośnie szybko, może żyć 500 -800 (1000) lat. Drewno używa się w rzeźbiarstwie (ołtarz Wita Stwosza). Kwiaty są surowcem zielarskim.

Dąb bezszypułkowy (Quercus petraea) Musze zdobyć jakies zdjęcie W Polsce występują trzy rodzime gatunki dębów: dąb bezszypułkowy, szypułkowy i omszony. Dąb bezszypułkowy rośnie na siedliskach uboższych i bardziej suchych, kwitnie około dwa tygodnie później niż dąb szypułkowy. Jest jednym z najbardziej długowiecznych drzew liściastych w Europie. Osiąga wiek ok. 400 -600 (800) lat. Liście są regularnie klapowane, nasada zwykle klinowata, ogonki długie do 2, 5 cm, nerwy boczne dochodzą do końców klap. Owocem jest orzech nazywany żołędziem. Dojrzały żołądź jest owalny, zwykle jednolicie ciemnobrunatny. Rośnie bezpośrednio na gałęzi – bez szypułki. Jest jednym z najczęściej preferowanych surowców drzewnych rodzimego pochodzenia; wykorzystywanym m. in. do produkcji mebli, statków, jachtów, beczek, pras do odciskania serów.