Grafieken in de natuurkunde Ga verder Dias worden

Grafieken in de natuurkunde Ga verder

Dia’s worden stap voor stap automatisch ingevuld Pas als rechtsonder Ga verder verschijnt, klik dan voor de volgende dia

Met grafieken kun je VERBANDEN duidelijk laten zien Bijvoorbeeld: Wat gebeurt er met het volume als de temperatuur stijgt? Ga verder

Of: Wat gebeurt er met de Trillingstijd van een slinger Als ik de lengte van het touwtje verander? Ga verder

Of: Wat gebeurt er met de hoogte van een paddenstoel Als de tijd verstrijkt Ga verder

Wat is een grafiek ? Je kent verschillende soorten DIAGRAMMEN In de natuurkunde gebruiken we meestal dat lijndiagram. Ga verder

Je gaat nu leren hoe je zelf grafieken maakt…. . Ga verder

1 Niet te klein Op een ruitjespapier Teken je twee assen Van ongeveer 10 cm Ga verder

2 Wat komt waar? Ga verder

Oorzaak: Je verandert de temperatuur T Gevolg: Daardoor verandert het volume V Ga verder

Oorzaak: Je verandert de lengte Gevolg: l van je touwtje Daardoor verandert de trillingstijd T Ga verder

Oorzaak: De tijd t verstrijkt Gevolg: Daardoor verandert de hoogte h Ga verder

Mathijs zaait boontjes. Als de plantjes boven de grond komen begint hij de dagen te tellen, en elke twee dagen meet hij de lengte. Die gegevens zet hij in een tabel. Dit is zijn tabel: Neem deze tabel over t (dag) l (cm) 2 4 6 8 10 12 14 14 23 27, 5 30 32 33, 5 34, 5 Ga verder

2 Dat komt daar! Eerst de oorzaak: Dan het gevolg: Denk erom: Bij elke as hoort een grootheid, MET zijn eenheid !! Ga verder

3 Handige getallen Regel 1: gebruik je ruimte Gebruik minstens de helft van elke as Ga verder

3 Handige getallen Regel 2: simpele getallen per hokje Zo wordt het te moeilijk om tussenliggende getallen netjes op hun plaats te krijgen Ga verder

3 Handige getallen Regel 2: simpele getallen per hokje Met getallen zoals hiernaast gaat dat veel makkelijker Ga verder

3 Handige getallen Regel 3: stapgrootte per hokje gelijk Dus NIET zó !! Ga verder

3 Handige getallen Voor Mathijs komt dat er dus zó uit te zien: t (dag) l (cm) 2 14 4 23 6 27, 5 8 30 10 32 12 33, 5 14 34, 5 < Je ziet, er hoeft niet per se bij elk hokje een getal. Soms wordt dat zo overzichtelijker Ga verder

4 Getallenparen plaatsen Mathijs moet nu de getallenparen uit zijn tabel in zijn diagram gaan zetten. Bij natuurkunde moeten we er dan rekening mee houden dat die gegevens nooit helemaal precies kunnen zijn. We maken namelijk altijd meetfoutjes. We gebruiken daarom liever kruisjes dan puntjes: puntjes zijn nogal precies…. . Ga verder

4 Getallenparen plaatsen t (dag) l (cm) 2 14 Ga verder

4 Getallenparen plaatsen t (dag) l (cm) 2 14 4 23 6 27, 5 8 30 10 32 12 33, 5 14 34, 5 Ga verder

5 Grafiek tekenen Verbind je meetpunten met een lijn In de natuur zijn er niet veel dingen die met plotselinge stapjes gaan Ga verder

5 Grafiek tekenen Verbind je meetpunten met een lijn Ook niet zo: Ga verder

5 Grafiek tekenen Verbind je meetpunten met een lijn Zó dus : Ga verder

6 Aflezen: interpoleren Uit de grafiek kun je nu tussenliggende waarden aflezen. Bijv. de lengte na 3 dagen. Dat noem je INTERPOLEREN Ga verder

6 Aflezen: extra poleren Dangrafiek moet kun je eerst Uit de je ook je grafiek Waarden buiten zo mogelijk jelogisch meetgebied en zo vloeiend mogelijk aflezen. Dat doe je met een stippellijntje verlengen. Bijv. de lengte na 18 dagen Dat noem je EXTRAPOLEREN Ga verder

Aflezen: extra poleren 6 Oplettertje: Lees dus altijd goed héél de opdracht voordat je getallen kiest op de assen van je diagram Misschien gaat je tabel tot 20 uur……. . …. maar moet je aflezen bij 25 uur : Ga verder

7 Belangrijke extraatjes Er zijn nog wel wat dingen om op te letten. Ga verder

7 Belangrijke extraatjes Teken Moet je je EXTRAPOLEREN grafiek niet voorbij je eerste Gebruik endan laatste stippellijntjes………. meetpunten. Ga verder

7 Belangrijke extraatjes Niet elke grafiek gaat per se “door de NUL” Ga dus zelf geen meetpunten zitten “verzinnen”. Doe dit alleen als je zéker wéét dat bij oorzaak 0 het gevolg ook 0 moet zijn Ga verder

7 Belangrijke extraatjes Een grafiek hoeft niet per se precies midden door alle meetpunten. Want metingen zijn nooit helemaal nauwkeurig Kies een logische lijn: Ga verder

7 Belangrijke extraatjes Teken je lijn NIET Door “gekke” meetpunten : Zo’n meetwaarde Kiesgekke een logische lijn: noem je een “UITBIJTER” Ga verder

7 Belangrijke extraatjes Gebruik zo min mogelijk “scheurlijnen” : Een “scheurlijn” is een vouwtje in een as, waardoor je een onbelangrijk stuk van je diagram kunt overslaan, Ga verder

7 Belangrijke extraatjes Wanneer wél “scheurlijnen” ? Bijvoorbeeld, luchtdruk in millibar: Erger is: Je kunt de kleine variaties in luchtdruk rond de 1000 mbar niet eens fatsoenlijk aflezen !! Ga verder

7 Belangrijke extraatjes Wanneer wél “scheurlijnen” ? Bijvoorbeeld, luchtdruk in millibar: Met een scheurlijn in de y-as kan dat wél !! Ga verder

7 Belangrijke extraatjes Als de kleine getallen nét zo belangrijk zijn als de grote kan het ook nog anders Elke stap is dan 10 keer zo groot als de vorige Dat heet een LOGARITMISCHE SCHAAL Ga verder

7 Belangrijke extraatjes LOGARITMISCHE SCHAAL Bijvoorbeeld bij geluid …. Klik zodra je het antwoord weet Met een gewone schaal zou zo’n grafiek 1000 x zo breed worden Ga verder

7 Belangrijke extraatjes NEGATIEVE ASSEN Kan natuurlijk ook Bij natuurkunde zul je deze niet zo vaak zien Ga verder

Zo, dat was het wel zo’n beetje The END