Welzijn Nieuwe Stijl in de wijk We kunnen

Welzijn Nieuwe Stijl (in de wijk) “ We kunnen de golven niet stoppen, maar we kunnen wel leren surfen” Oldambt, 3 september 2013 Lies Korevaar

Overzicht • Doelen en uitgangspunten van de Wmo • Uitwerking WNS in de Wijk • Vooruitblik training door Jaap Bruijn & Charlotte Wekker

Decentralisaties • Participatiewet (voorheen WWNV) • Decentralisatie jeugdzorg • Passend onderwijs • Transitie en Transformatie AWBZ naar Wmo Lectoraat Rehabilitatie

Doelstelling van de Wmo Het doel van de wet is MEEDOEN: jong, oud, gehandicapt, niet gehandicapt; de samenleving is van iedereen Wmo is participatiewet en geen zorgwet Gemeente heeft compensatieplicht Lectoraat Rehabilitatie

Paradigmawisseling • Niét meer zórgen voor mensen, maar uitgaan van eigen kracht • Niet meer de overheid verantwoordelijk, maar de burger zelf! • Andere manier van kijken en handelen

Dit houdt in: • Meer tijd voor een eerste gesprek (‘keukentafelgesprek’) • Vraagverheldering: wat wil de burger en waarom? • Verkennen van mogelijke oplossingen • Gericht op eigen regie en zelfredzaamheid • Inzet sociaal netwerk en vrijwilligers

Wmo transformatie vraagt andere competenties van alle betrokkenen (professionals, gemeenten, vrijwilligers, burgers/cliënten, sociaal netwerk/mantelzorgers)

Beoogde werkwijze: 8 bakens van WNS • Vraaggericht werken - de vraag van de burger staat centraal, niet het aanbod. de vraag achter de vraag niet alleen individueel, ook collectief • Direct erop af - actief die burgers benaderen die geen ondersteuning willen of niet weten hoe zij dit moeten organiseren • Eigen kracht - uitgangspunt zijn de eigen mogelijkheden van de burger ondersteuning loopt op van licht naar zwaar: faciliteren, ondersteunen, interveniëren, beschermen eerst mogelijkheden van eigen netwerk, informele zorg gebruiken, dan pas formele zorg door professionals

Bakens WNS (vervolg) • Collectief versus individueel - eerst mogelijkheden van collectieve welzijnsarrangementen inzetten, dan pas individuele voorzieningen • Informele zorg versus formele zorg - verbeteren van de samenwerking tussen formele en informele zorg • Ruimte professional - professionals beschikken over de juiste kennis en vaardigheden - (waaronder outreachend werken) professionals zijn ondernemend professionals krijgen ruimte, hun competenties zijn richtinggevend voor de uitvoering

Bakens WNS (vervolg) • Resultaatgericht - welk probleem los je op? gemeenten formuleren opdrachten in termen van prestatie en zo mogelijk van resultaat • Integraal werken - integrale samenhangende aanpak van de problemen van de burger - uitvoerende organisaties werken samen aan gezamenlijke probleemoplossing gemeenten maken in hun beleid en uitbesteding samenhangende aanpak mogelijk

WNS in de Wijk: interdisciplinaire samenwerking

Individueel niveau Jongen 17 jaar • • Antilliaanse afkomst Licht verstandelijke beperking Bipolaire stoornis Geen startkwalificatie Werkeloos Schulden Dreigende uithuisplaatsing 7 verschillende hulpverleners betrokken

Gezinsniveau Vader, moeder, oma, twee kinderen, kleinkind • • Vader werkeloos Moeder diabetes en slecht ter been Oma dementerend Zoon LVG en bipolair Dochter tienermoeder Burenruzie Huurachterstand 12 verschillende disciplines over de vloer

Wijkniveau Samenstelling wijk • • Multicultureel Weinig sociale samenhang Vergrijzing Ontgroening Hoge werkeloosheid Relatief veel ‘kwetsbare’ burgers/gezinnen Overlast: 4 -5 ‘probleemgezinnen’ 25 organisaties actief

Generalist of Specialist? Duizendpoot of Genie?

T-shaped professional • Monodisciplinair I • Multidisciplinair III • Interdisciplinair TTT

T-shaped competenties 1 I = Eigen vakinhoudelijke competenties -- = Interdisciplinaire samenwerking: betekent dat je niet alleen vanuit je eigen referentiekader naar de situatie kijkt, maar je ook verplaatst in het referentiekader van de ander en wat jij kan bijdragen aan het oplossen van een probleem dat de ander ervaart

I - competenties Inzetten eigen specialisme: • Uitgaan en ondersteuning van eigen kracht, eigen regie van burgers (met beperkingen); • Ondersteuning sociaal netwerk / mantelzorgers; • Ondersteuning vrijwilligers; • Inzetten professionele ondersteuning

-- competenties O. a. : • Communicatieve vaardigheden • Dialoog - multiloog • Samenwerking: integratief denken & overbruggen van leemtes • Creatief denken (out of the box-denken) • Basiskennis van andere referentiekaders • Integreren van eigen vakkennis in andermans werkgebied • Interdisciplinaire consultatie Richten op creëren van meerwaarde voor iedere discipline

Visie • • • Eén hulpverlener in één gezin met één plan. Eigen kracht en samenkracht Midden in de wijk Ontkokering Versterking maatschappelijke basisvoorzieningen • Generalist in het gezin, specialist in het team • Nieuw coöperatief organisatorisch verband

Participatiewet Wmo Sociaal Domein: Lokale wijkteams Awbz Jeugdzorg

Coördinatie & regie AMW / SJD Wijkagent Opbouw werk Wijkteam Woningbouw Sociaal netwerk Vrijwilligers Jeugdzorg / CJG Teamleider Huisarts / Wijkverpl. Sociale Dienst / W+I GGz / VGz Gemeente

Coördinatie & regie Opbouw werk AMW / SJD Sociaal netwerk Wijkagent Woningbouw Wijkteam Jeugdzorg / CJG Vrijwilligers Huisarts / Wijkverpl. GGz / VGz Gemeente Sociale Dienst / W+I

Kenmerken goed functionerende teams • Het hebben van duidelijke doelen en het onderling eens zijn over deze doelen • Het hebben van goede kennis van (en het respect voor) de bijdrage en de rol van andere disciplines, zonder vooroordelen • Het beschikken over vaardigheden in communicatie, samenwerking, overleg en conflicthantering • Een complementaire samenstelling van het team naar disciplines en rollen • Effectief leiderschap en vergadermanagement, waarbij openheid en zelfreflectie wordt gestimuleerd • Het werken met gezamenlijke bronnen en dossiers, die het delen van kennis bevorderen (Mc. Pherson, Headrick & Moss, 2001)

HARTELIJK DANK VOOR UW AANDACHT Lies Korevaar e. l. korevaar@pl. hanze. nl

Vooruitblik training medewerkers Oude Ambt Jaap Bruijn & Charlotte Wekker

Academie voor Sociale Studies

Academie voor Sociale Studies

Thema’s • • • T-shaped professional Regie bij de burger Samenwerken met informeel netwerk Aansluiten bij behoeften en talenten Samenwerken in frontlinieteams