USTA RETC ORYANTASYON KURSU Eiticiler Damla Dilara EK

USTA ÖĞRETİCİ ORYANTASYON KURSU Eğiticiler: Damla Dilara ÇİÇEK - Mdr. Yrd. Nebi KIRMIZIGÜL - Mdr. Yrd.

NELER ÖĞRENECEĞİZ? � Eğitim/öğretimde temel kavramlar � Öğretimde Öğreticinin rolü, alanlar ve öğreticinin beden dili � Yaygın eğitim � Yetişkin eğitiminde uygun program, içerik ve materyal kullanımı � Yetişkin eğitiminde ölçme-değerlendirme

NELER ÖĞRENECEĞİZ? � Mevzuat ve sistem uygulamaları � Usta öğreticinin tanımı görev ve sorumlulukları � Kurumsal iletişim, temsil ve protokol kuralları � Görevin gerektirdiği mevzuat � Etik

EĞİTİM-ÖĞRETİMDE TEMEL KAVRAMLAR

EĞİTİM: � Dewey; yaşantının ta kendisidir. � J. J. Rousseu; doğaya göre insan yetiştirme sanatıdır. � En yaygın tanımında ise; Bireyin davranışlarında kendi yaşantısı yoluyla kasıtlı olarak istendik yönde değişiklik meydana getirme sürecidir.

ÖĞRETİM � Kişiyi belli bir yeterliliğe ulaştırmak için verilecek bilgiyi; öğrenmeyi kolaylaştıracak etkinlikler düzenleyerek, araç gereçleri sağlama ve öğrenmede yol gösterme işidir. � Planlı ve programlı bir faaliyettir.

ÖĞRENME-ÖĞRETME Öğrenme; kalıcı izli davranıştır. � Kendiliğinden ve yönlendirilmiş olarak ikiye ayrılır. Öğretme ise öğrenmeyi yönlendirme yani kılavuzlama işidir.

STRATEJİ-YÖNTEM-TEKNİK � Strateji; Dersin hedeflerine ulaşmasını sağlayan; yöntem, teknik ve araç-gereçlerin belirlenmesine yön veren yaklaşımdır. � Yöntem; Öğrenciyi ; belli öğretme teknikleri ve araçları kullanarak hedeflere ulaştırmak için izlenen yoldur. � Teknik; Öğretim yöntemini gerçekleştirmede izlenen yoldur.

Strateji Yöntem Teknik

ÖĞRETMENİN STRATEJİ SEÇİMİNİ ETKİLEYEN ETMENLER Konunun Hedef- davranışları İçerik Öğretmenin kişiliği Zaman Maliyet Öğrenci grubunun büyüklüğü Öğretim ortamının uygunluğu

BİLİM � Sürekli sorgula etkinliği, � İnsanın yaşadığı çevreyi, evreni anlama ve açıklama çabasıdır. � Araştırma bulgularına dayanarak, neden sonuç niteliğinde ilişkiler bulmaya çalışan, olay ve olguları yöntemlere dayalı olarak çözümleyip genellemelere ulaşmaya çalışan sistematik bilgiler bütünüdür.

ÖĞRERTİMDE ÖĞRETİCİNİN ROLÜ-ALANLAR ÖĞRETİCİNİN BEDEN DİLİ

ÖĞRETİCİ � Öğretici; öğrenme aracıdır. Özellikleri; � Açık görüşlü ve objektif olma � Bireylerin beklenti ve görüşlerini dikkate alma, � Bilimsel yöntemleri araştırma � Bireysel farklılıklara dikkat etme � Yenilik ve değişimleri takip edip kendini yenileme � Toplumsal değişimleri anlayıp yorumlayabilme � Eğitim teknolojisini kullanabilme � Araştırmacı yapıya sahip olma � Yüksek başarı beklentisine sahip olma

Başarılı bir öğretici; � � � � Sabırlı davranır, olaylar karşısında dayanıklıdır ve duygularını kontrol altında tutar. Farklı inanç, görüş ve gruplara saygılı ve uzlaştırıcıdır. Kılık kıyafetine, temizlik ve düzene özen gösterir. Kendini geliştirmeye ve eleştirmeye açıktır. Kişisel sorunlarıyla sınıfı ve okulu meşgul etmez. Öğrencileri güdüleyici özelliklere sahiptir. Başarıya odaklanmıştır, öğrenciden yüksek başarı beklentisi içinde, destekleyicidir. Düşünce ve davranışlarıyla bireyler için modeldir.

Başarılı bir öğretici; � � � Bireylere karşı güler yüzlü, hoşgörülü ve sevecendir. Bireylere karşı güvenilir, dürüst, objektif, sırdaş ve dosttur. Sınıfta yapıcı ve eğitsel bir disiplin oluşturur. Liderlik özelliklerine sahiptir. Öğrencileri, velileri, çevresini etkilemede başarılıdır. Arabuluculuk, hakemlik, temsilcilik özelliklerine sahiptir. Cesaretlendirici ve destekleyicidir. Sevecen, anlayışlı ve esprilidir. Sorunlardan yakınmak yerine çözüm bulmak için çaba harcar. Verdiği çalışmaları takip ve kontrol eder. Eğitim bilimlerinin temel kavramlarını tanır ve öğrenmeyi kolaylaştırır. İyi bir gözlemcidir, kendini sürekli yenileme gayreti içindedir.

Öğretimde Alanlar;

İletişim ve Beden Dili;

YAYGIN EĞİTİM

Yaygın Eğitim; Örgün eğitim sistemine hiç girmemiş, bu sistemin herhangi bir basamağından ayrılmış olan ya da örgün eğitime devam edip bir meslek kazanmak isteyen bireylere, kendi ilgi ve gereksinimleri doğrultusunda verilen eğitimdir. � � � Okullarda yeterli eğitimi alamamış, ya da sonradan ihtiyaç hasıl olmuş yeterliliklerin verildiği eğitimdir Planlıdır, programlıdır Zaman bellidir Usta öğreticileri vardır Yaş grupları değişkendir Sonunda bir sertifika verilir

Yaygın Eğitim Kurumlarından bazıları: � Halk Eğitim Merkezleri , � Hizmet İçi Eğitim, � Kurslar (YGS , KPSS vb. ), � Çıraklık Okulları, � Pratik Kız Sanat Okulları, Olgunlaşma Enstitüleri, � Mesleki Eğitim Merkezi, � Uzaktan Eğitim

Halk Eğitimi Merkezi İşleyişi � Usta Öğretici başvuru ve sıralamalı; � Görev almaya hak kazananların iş ve işlemleri; � Kurs açma iş ve işlemleri;

YETİŞKİN EĞİTİMİ

Yetişkin ve Yetişkinin özellikleri Yetişkin; en geniş tanımı ile büyümüş kişi demektir. Bireyin ulaştığı bilgi birikimi, bunu sürdürdüğü sürece devamlılık göstermektedir. Bu nedenle yetişkin eğitimi bir gerekliliktir. Fiziksel ve psikolojik gelişimi ölçmek zordur.

Yetişkin ve Yetişkinin özellikleri Yetişkin; � Çok miktarda deneyime sahip, � Yerleşmiş alışkanlıklara sahip, � Otoriteye karşı refleks geliştirmiş, � Verilecek karar ve çözülecek sorunlara sahip, � Öğrenen bir kişi olmak dışında sorumluluklara sahip, � Öğrenme ilgili kuvvetli istek oluşturabilen gururlu kişilerdir.

Yetişkin Eğitiminin Temel Özellikleri; Yetişkin eğitimin hedef grubuna, herhangi bir örgün eğitim kurumunun tam zamanlı programlarına devam eden belli yaş grubundaki çocuk ve gençler dışında kalan herkes girmektedir. � Yetişkin eğitimi hedef grupları belli, amaçları düzenli, planlı bir eğitimdir. � Yetişkin eğitimi, amaçlanan eğitimin içeriği ne olursa olsun, düzenlenirken ve uygulanırken, yetişkinlerin bireysel özelliklerinin dikkate alındığı, kuralların esnek tutulduğu bir eğitimdir. � Yetişkin eğitimi programlarının içeriğini bireyin ve toplumun ihtiyaçları belirler. Yetişkinlerin öğrenme ihtiyacı duydukları her konu yetişkin eğitiminin kapsamına girer. �

Yetişkin Eğitim Programları; Tamamlama eğitimi: Okul eğitimine denklik sağlayan okuma yazma programları, yetişkinlere sunulan açık eğitim programları, dışarıdan bitirme programları bu başlık altında ele alınabilir. Bu programlar örgün eğitimin eksikliklerini tamamlamaya ve diploma kazanmaya yöneliktir. � Mesleki ve teknik yeterlilik için eğitim: Yetişkinlerin yeni bir meslek edinmelerine, sahip oldukları meslekteki niteliklerini geliştirmelerine ve mesleki yenilikleri izlemelerine olanak sağlayan eğitimdir. � Daha iyi sağlık, refah ve aile hayatı için eğitim: Toplumsal yaşamın niteliğini yükseltmeye dönük programlardır. Sağlık eğitimi, ana-baba eğitimi, beslenme eğitimi, nüfus planlaması eğitimi gibi. �

Yetişkin Eğitim Programları; Yurttaşlık eğitimi -siyasal ve toplumsal yeterlilik için eğitim: Bireyin içinde yaşadığı toplumun siyasal yönetimine katılmasını, aktif bir yurttaşlık bilinci ve demokratik bir anlayış geliştirmesini amaçlayan programlardır. � Öz-doyum için eğitim (kendini gerçekleştirme): Bireylerin öğrenmekten mutlu oldukları, doyum sağladıkları programlardır. Mesleki bir amaç gütmeyen sanat, spor içerikli programlardır. �

Yetişkinlerin Öğrenme Engelleri Ø Korku (örn; eleştirilmek, gülünç olma, aşağılanma) içsel etken Ø Güven (örn; özgüven eksikliği, sosyal açıdan yetersiz olma) Ø Deneyim (örn; önceki deneyimler (örgün vs), öğrenilmiş çaresizlik ve isteksizlik) Ø Zaman( örn; ev sorumlulukları, çocuklar, çalışma koşulları) Ø Mekan (örn; ışık, temizlik, ısınma) dışsal 31

Yetişkinler için en başarılı öğrenme yolları 10% OKUMA 20% DUYMA 30% GÖRME 50% DUYMA VE GÖRME 70% SÖYLEME 90% YAPMA Yapma+ …. 32

Yetişkin eğitimi ortamlarında iletişimi olumsuz etkileyen durumlar; Ø Kursiyerlerin adlarını öğrenememek Ø Kursiyerlerin dikkatini çekmek için tahtaya, masaya ya da derslikteki herhangi bir objeye vurmak Ø Kursiyerle uygun göz teması süresini kullanmayarak, duvara, ders notlarına v. s ye bakmak (göz teması önemli) Ø Derslikte, kursiyerlerin eğitici ve birbirleri iletişimini kısıtlayıcı bir oturma düzeninin olması (sözlü ve sözsüz iletişimde mimiklerin önemi) 33

Ø Cep telefonunun sesinin açık kalması (araştırmalarda en büyük iletişim engeli, saygısızlık olarak algılanıyor, iletişime devam şevkini kırıyor) Ø Kursiyerlerin eğitici tarafından yargılandığını ya da yıkıcı eleştiriye maruz kalabileceklerini hissetmeleri (terk nedeni) Ø Kursiyerlerin deneyimlerine saygı duyulmadığını hissetmeleri 34

Yetişkinlerle İyi İletişim Kurmak İçin Ne Yapmalıyız? Ø Kursiyerlerinizin kendilerini rahat hissetmesini sağlayacak güvenilir bir eğitim ortamı oluşturun. Ø Güvenilir bir eğitim ortamında, yıkıcı eleştiriler, yargılamalar, beden dili ile bile olsa yetişkini suçlayıcı davranışlar bulunamaz. (Mobbing çalışması) Ø Kendiniz sağlıklı iletişim kurduğunuz gibi, diğer kursiyerlerin de birbiri ile olumlu tutumlarla iletişim kurması için liderlik edin. 35

Ø Cesaret verici el işaretleri kullanın. Örneğin bir kişiye açık el, avuç içi yukarı dönük bir biçimde işaret edin. 36

YETİŞKİN EĞİTİMDE UYGUN PROGRAM, İÇERİK VE MATERYAL KULLANIMI

NEDEN MATERYAL? Eğitimde materyal kullanımının amaçları arasında öğrenmeyi kolaylaştırma ve öğrenmenin kalıcılığını sağlama bulunmaktadır. Alana çıkmadan önce deneme yapma imkânı verir. Örgün eğitimde materyaller; okul öncesinde ve 1. sınıfta daha çok oyuncaklar olarak karşımıza çıkmaktadır. Platon’a göre oyuncağını kendi seçen ve o oyuncakla oyununu kuran çocuğun hangi mesleğe yatkın olduğu bile anlaşılabilir. 38

Yetişkin Eğitiminde Materyallere Yönelik Sorunlar Ø Materyale hiç ulaşamamak Ø Materyalin yetişkinlere uygun içerikte olmaması (İng. de Brownlar, oturma ergonomik açıdan) Ø Materyallerin yetişkinlerin günlük hayatlarındaki rollerini ya da görevlerini desteklememesi (Parti vb. ) Ø Materyallerin görsellerinin yetişkin eğitimini desteklememesi 39

Yetişkinlik Dönemlerinin Materyal Seçimine Etkisi Hangi dönemde hangi materyal Görme Yetisi: 20 -25 yaşları arasında en yüksek düzeydedir, 40 -45 yaşlarında birden bire düşebilir, dolayısıyla; işitsel destekli araç ve materyaller kullanılmalı İşitme Yetisi: Yaşın ilerlemesine bağlı olarak işitme gücünde azalma olabilir, dolayısıyla; ses tonu iyi ayarlanmalı, dudak mimikleri anlaşılacak şekilde konuşulmalı görsel destekli araç ve materyaller kullanılmalı. Bu destek araçları sağlıklı işitemeyen birey için tasarlanmalı Hafıza Yetisi: özellikle 45 yaşından sonra hafızada bir zayıflama görülebilir, dolayısıyla; öğrenme hızını ayarlama ve motivasyon yeterli tekrar 40

Ø Ses ve görüntü kalitesi Ø Eğitim içeriklerinin güncel olması Ø Belgelendirme yapabilmesi Ø Konu, konuşma metinleri ve görsellerin yetişkinlere uygun hazırlanması Ø Eğitime sağlıklı erişim sağlayabilmek için teknik donanımın güçlü olması 41

Eğiticinin sunum yaptığı ya da ders anlattığı bir eğitim etkinliğinde pedagojik tavır, tutum ve yargılardan uzak durması gerekmektedir. 42

Yaşamsal durumların materyal olarak kullanılması 1 - Eğitim aracı olarak hayatın kendisinden örneklerin kullanılması ile öğrenmenin tamamlanması Ø Yetişkin bu konularda kendi örneklerini paylaşmaya çok gönüllü olacaktır. Engelli aileleri 2 - İnsanın kendisini dışarıdan görmesini (ayna) sağlayacak etkinliklerle öğrenmenin tamamlanması Tiyatro, halk oyunları, konserler vb Ø Rol modeli kişiler Ø 43

Yaşam Boyu Öğrenme Pedagoji Andragoji Öğrenme İhtiyacı Zaman > Sorumluluk Zaman Sorumluluk Öğreticinin Rolü Bilgi Sağlama Bilgiye Yönlendirme Deneyimler Ön-Bilgi Yaşam Öğrenme Amacı Belirlenir Belirler Kalıcı Öğrenme Kısa Süreli Uzun Süreli 44

YETİŞKİN EĞİTİMDE ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME

Kazandırmak istediğimiz davranışı ne kadar kazandırabildik sorusuna verdiğimiz cevap, ölçme; başarılı olup olmadığına verdiğimiz cevap ise değerlendirmedir. İki türlü yapılmaktadır; � Sonuç odaklı : eğitim-öğretim sonunda yapılan ve başarılı olup, olmadığına karar verilen ölçmedeğerlendirme işlemidir. � Süreç odaklı : eğitim öğretimin ilk gününden son gününe kadar elde edilen veriler sonucunda yapılan ölçme-değerlendirme işlemidir.

Dereceli Puanlama Ölçeği

Ölçme- Değerlendirme İş ve İşlemleri: � Bireylerin modüllerde öğrenecekleri kazanımlar belirlenir, � Uygun ölçme aracı hazırlanarak ölçümler yapılır, � Yapılan notlandırma e-yaygın otomasyon sistemine girilir, � Ölçme aracı 2 adet not fişi(onaylı, imzalı, mühürlü) ve yapılan evrak yada performans işleri kuruma teslim edilir, bir adet not fişi de eğiticinin kendisinde kalır.

Not fişi:

MEVZUAT VE SİSTEM UYGULAMALARI

� Hayat Boyu Öğrenme Kurumları Yönetmeliği � E-Yayın otomasyon sistemi

USTA ÖĞRETİCİNİN TANIMI, GÖREVİ VE SORUMLULUKLARI

Usta Öğretici; � Ek ders ücreti karşılığı görev alan eğitmendir. � Bir usta öğretici sigortalı çalışmıyorsa haftada 40 saat; � Emekli usta öğretici haftada 30 saat; � Sigortalı herhangi bir yerde çalışan usta öğretici 10 saat ek ders karşılığı görev alır. � Bir eğitim öğretim yılı içerisinde 11 ay görev yapabilir.

Görev ve Sorumlulukları: � � � � Kurs saatinde görevinin başında olmak, Kurs yapamayacağı durumlarda önce bağlı olduğu halk eğitimi merkezine, daha sonra da göreve gittiği kuruma bildirmek, Ayda bir kere ders defterini ilgili müdür yardımcısına imzalatmak, Etkinlik, toplantı vb. halk eğitimi merkezi müdürlüğünce düzenlenen faaliyetlere katılmak, İzin alacağı zamanı, en az iki gün önceden kurum yetkililerine bildirmek ve dilekçelendirmek, Sağlık raporlarını en az iki gün içinde kurum yetkililerine iletmek, Kurum yetkililerinin verdiği diğer görevleri yerine getirmek ile sorumludur.

KURUMSAL İLETİŞİM, TEMSİL VE PROTOKOL KURALLARI

DEVLET PROTOKOLÜ VE KİŞİLER ARASI İLETİŞİM Sosyal yaşamda toplum içerisinde saygınlık kazanmak arzusunda olan bir insanın; İMAJI, Kıyafetiyle NEZAKETİ, Davranışlarıyla BİLGİSİ, Konuşmasıyla GÖRGÜSÜ, Yemesi ve içmesiyle Ortaya çıkacaktır. 56

Protokolün Uygulandığı Yerler • Yöneticilerin Makam Odaları • Resmi Otomobiller • Toplantılar • Törenler • Resmi Davet ve Ziyaretler Bunların dışında protokol üyeleri ile günlük hayatta karşılaştığınızda eğer görev halinde iseniz protokol kuralları geçerlidir. Ancak görev halinde değilseniz asgari nezaket kuralları geçerlidir. 57

Görgü ve Nezaket Kuralları TANIŞMA VE TANIŞTIRMA • Tanışma işi ilk karşılaşıldığında ya da mekana girildiğinde hemen yapılmalıdır. • Bir yere girildiğinde önce adımızı ve soyadımızı söyleyerek kendimizi tanıtmalıyız. • Kendimizden üst birine (ve eşine) ise adımızı soyadımızı söyledikten sonra unvan ve görevimizi söylemeliyiz. 58

Görgü ve Nezaket Kuralları MAKAMDA DAVRANIŞ • Çağrılmadan ve randevu alınmadan makama gidilmez. Makama girildiğinde üstünüz otur demeden oturulmaz ve size gösterilen koltuğa oturulur. Üstünüz size elini uzatmadan siz elinizi uzatmayınız. • İlk kez gidilen bir makam ya da genel amirlerin olduğu bir makam ise ( Valilik, bakanlık birimleri vb. ) kendinizi tanıtmanız gerekir. Makama girerken mutlaka ajanda ve kalemle girilmelidir. • Üst veya eş düzey birisi sizin makamınıza geldiğinde makamda oturulmamalı. İzin istenerek Misafir koltuğunda oturmalı. 59

Görgü ve Nezaket Kuralları MAKAMDA DAVRANIŞ • Sizin makamınıza gelen üstünüzü oda kapısında değil bina kapısında karşılayınız ve kapıda uğurlayınız. • Sizin makamınıza bir üstünüz geldiğinde öncelikle hal hatır sorun ikramda bulunun ancak ısrar etmeyin. • Makamda sadece üstünüz ile ilgilenin, oda teşrifatı, televizyon, kamera görüntüsü, masa üzerindekiler ile ilgilenmeyin. • Makam çıkışında sekreter ya da kapıdaki görevlilere de teşekkür etmeyi unutmayın. 60

Görgü ve Nezaket Kuralları TELEFON ADABI • Telefonda arayan kişi her zaman için kendisini tanıtmak ile sorumludur. Hiç kimse sizi sesinizden tanımak durumunda değildir. Cep telefonu bile olsa numaranız silinmiş ya da görülmüyor olabilir. Telefon ile bir yeri aradığınızda kendinizi tanıttıktan sonra kimi aradığınızı ya da niçin aradığınızı söyleyiniz. • Telefon da karşınızdakinin doğru kişi olmadığını anladığınızda özür dileyerek yanlışlık olduğunu belirtiniz. • Telefonda aradığınız kişinin doğru kişi olduğuna emin olduğunuzda müsait olup olmadığını sorun müsait değilse sonra aramak üzere telefonu kapatınız. 61

GÖREVİN GEREKTİRDİĞİ MEVZUAT

Sorumluluk Alanımıza Giren Mevzuatlar: � 657 sayılı Devlet Memurları kanunu, � 1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu, � 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, � 10 Temmuz 2018 tarihli 30474 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi (1 Nolu) � İlgili yönetmelik, yönerge ve genelgelerdir.

Etik: Etik sözcüğü, Yunanca “karakter” anlamına gelen “ethos” sözcüğünden türetilmiştir. Etik: İnsanların kurduğu bireysel ve toplumsal ilişkilerin temelini oluşturan değerleri, normları, kuralları, doğru-yanlış ya da iyi kötü gibi ahlaksal açıdan araştıran bir felsefe disiplinidir.

Yönetimde Etik İlkeler: � � � � � Adalet Eşitlik Dürüstlük ve doğruluk Tarafsızlık Sorumluluk İnsan hakları Hümanizm Bağlılık Hukukun üstünlüğü Açıklık

Sevgi Saygı Hoşgörü Güzelliklerle alın…. Bizi dinlediğiniz ve buraya emek verdiğiniz için teşekkür ederiz….