Regionalny Zarzd Gospodarki Wodnej w Szczecinie Polityka ochrony

Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Szczecinie Polityka ochrony wód w Unii Europejskiej stan jej wdrożenia w Polsce ze szczególnym uwzględnieniem obszaru ujścia Odry Teresa Błaszczak

IDEA WSPÓLNEJ POLITYKI WODNEJ UE POGARSZAJĄCY SIĘ STAN WÓD ZAGROŻENIE POWODZIOWE RÓŻNE MODELE GOSPODAROWANIA WODAMI CHAOS NIESPÓJNE INSTRUMENTY EKOMOMICZNE PROCES ROZSZERZANIA UNII EUROPEJSKIEJ BRAK JEDNOLOTEGO SYSTEMU KLASYFIKACJI I MONITORINGU WÓD BRAK SPÓJNEJ BAZY DANYCH ZINTEGROWANE ZARZADZANIE ZASOBAMI WODNYMI Uspołecznienie procesu podejmowania decyzji Integralne podejście do wód powierzchniowych i podziemnych Uwzględnienie aspektów środowiska naturalnego Podejście zlewniowe

80/778/EEC Zm. 98/83/EC 96/61/EC Dyrektywa w sprawie zintegrowanej ochrony przed zanieczyszczeniami (IPPC) 91/271/EEC Dyrektywa w sprawie oczyszczania ścieków komunalnych Dyrektywa w sprawie osadów ściekowych Dyrektywa w sprawie wody pitnej 76/160/EEC Dyrektywa w sprawie wód przeznaczonych do kąpieli 86/278/EEC 91/676/EEC RAMOWA DYREKTYWA WODNA 2000/60/WE Dyrektywa w sprawie azotanów Dyrektywa w sprawie siedlisk 92/43/EEC Dyrektywa w sprawie ptaków 79/409/EEC Dyrektywa w sprawie dużych katastrof (Seveso) 96/82/EC Dyrektywa w sprawie oceny oddziaływania na środowisko 85/337/EEC Dyrektywa w sprawie środków ochrony roślin 91/414/EEC

IMPLEMENTACJA RDW POLITYKA MIĘDZYREGIONALNA UDZIAŁ SPOŁECZEŃSTWA CELE ŚRODOWISKOWE ELEMENTY POLITYKI WODNEJ UNII EUROPEJSKIEJ INSTRUMENTY EKONOMICZNE CHARAKTERYSTYKA OBSZARÓW DORZECZY MONITORING WÓD PROGRAMY DZIAŁAŃ PLANY GOSPODAROWANIA WODAMI

Zadania planu gospodarowania wodami OPTYMALNE WYKORZYSTANIE ZASOBÓW WODNYCH Rozwiązania instytucjonalne i prawne Koordynacja prac planistycznych Koordynacja pomiędzy zarządcą i użytkownikiem wód Edukacja w zakresie polityki wodnej Rejestracja bieżącego stanu części wód oraz ustalenie działań dla realizacji celów środowiskowych

Podstawowe elementy planu gospodarowania wodami Analiza stanu dorzecza Programy działań Analiza ekonomiczna CELE ŚRODOWISKOWE

CELE ŚRODOWISKOWE (warunki określa art. 4 RDW) OSIĄGNIĘCIE DOBREGO STANU WÓD – 2015 R. wody powierzchniowe dobry stan ekologiczny i chemiczny – dla części wód powierzchniowych naturalnych dobry potencjał ekologiczny i dobry stan chemiczny – dla sztucznych oraz silnie zmienionych części wód wody podziemne dobry ilościowy i chemiczny stan wód obszary chronione

Koszty Korzyści ANALIZA EKONOMICZNA Element procesu podejmowania decyzji Narzędzie racjonalnego osiągania celów środowiskowych

POLITYKA MIEDZYREGIONALNA OBSZARY WSPÓŁPRACY FORMY WSPÓŁPRACY DORZECZA MIEDZYNAROWE KOMISJE DZIAŁANIA KOORDYNACYJNE PROGRAMY BLIŹNIACZE ROZWÓJ NAUKOWO-BADAWCZY PROGRAMY PILOTAŻOWE NOWE TECHNOLOGIE WARSZTATY INTERKALIBRACJA INNE DZIAŁANIA

UDZIAŁ SPOŁECZEŃSTWA AKTYWNY UDZIAŁ SPOŁECZEŃSTWA KONSULTACJE SPOŁECZNE DOSTĘP SPOŁECZEŃSTWA DO INFORMACJI WYMÓG OBLIGATORYJNY RDW ZALECANE

PROCES IMPLEMENTACJI Ramowa Dyrektywa Wodna 2000/60/WE Edukacja i dialog społeczny Kontrola Egzekucja Instrumenty ekonomiczne Transpozycja przepisów SYSTEM ORGANIZACYJNO-PRAWNY W POLSCE PRAWO WODNE PRAWO OCHRONY ŚRODOWISKA Ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzeniu ścieków Inne akty prawne

KRAJ I DORZECZA MIĘDZYNARODOWE Poziomy planowania DORZECZE Podstawowa jednostka planowania REGION WODNY Organ odpowiedzialny: Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej ZLEWNIA CZĘŚĆ WÓD (Water body) Jarft Obszary dorzeczy w Polsce Wisły • Odry i obszary dorzeczy obejmujące części dorzeczy międzynarodowych: • • • Dniestru Dunaju Jarft Łaby Niemna Pregoły Świeżej Ucker Świeża Pregoła Niemen Ucker Odra Wisła Łaba Dunaj Dniestr

Główne regiony wodne i regionalne zarządy gospodarki wodnej w Polsce in region wodny Dolnej Odry ec region wodny z c RZGW Gdańsk i Przymorza Zachodniego Sz Dolnej Wisły Organ odpowiedzialny: Dyrektor RZGW W G Z R region wodny RZGW Poznań Warty region wodny RZGW Warszawa Środkowej Wisły region wodny RZGW Wrocław Środkowej Odry region wodny Górnej Odry RZGW Gliwice region wodny Małej Wisły region wodny RZGW Górnej Wisły Kraków

Zasięg międzynarodowego obszaru dorzecza Odry

Kluczowe działania w celu sporządzenia planów gospodarowania wodami Wykonawcy działań – MŚ (KZGW), RZGW do 2004 r - wykonanie charakterystyki obszarów dorzeczy • Podział obszaru dorzecza na kategorie wód powierzchniowych • typologia wód powierzchniowych z podziałem na kategorie wód • Ustalenie warunków referencyjnych odpowiednich dla poszczególnych typów wód powierzchniowych • Podział obszaru dorzecza na jednolite części wód powierzchniowych i podziemnych • Identyfikacja znaczących presji i ocena oddziaływań na obszarze dorzeczy • Analizę ekonomiczną korzystania z wody w celu ustalenia stopnia zwrotu kosztów usług wodnych w obszarze dorzecza • Rejestr obszarów chronionych

Części wód podziemnych w regionie wodnym Dolnej Odry i Przymorza zachodniego

Mapa typologii jezior w regionie wodnym Dolnej Odry i Przymorza Zachodniego Typ jeziora Kod RW DOi. PZ Jezioro o niskiej zawartości wapnia, stratyfikowane 1 a 3 Jezioro o niskiej zawartości wapnia, niestratyfikowane 1 b 3 Jezioro o wysokiej zawartości wapnia, o małym wypływie zlewni, stratyfikowane 2 a 18 Jezioro o wysokiej zawartości wapnia, o małym wypływie zlewni, niestratyfikowane 2 b 6 Jezioro o wysokiej zawartości wapnia, o dużym wypływie zlewni, stratyfikowane 3 a 28 Jezioro o wysokiej zawartości wapnia, o dużym wypływie zlewni, niestratyfikowane 3 b 49 Jezioro przymorskie, pod wpływem wód słonych 4 3 Jezioro o wysokiej zawartości wapnia, o małym wypływie zlewni, stratyfikowane 5 a 1 Jezioro o wysokiej zawartości wapnia, o dużym wypływie zlewni, niestratyfikowane 6 b 1 Łącznie 112 LCh®

Mapa topologii rzecznej w regionie wodnym Dolnej Odry i Przymorza Zachodniego Kod RW DOi. PZ Typ nieokreślony 0 34 Potok nizinny lessowo-gliniasty 16 26 Potok nizinny piaszczysty 17 138 Potok nizinny żwirowy 18 23 Rzeka nizinna gliniasta 19 18 Rzeka nizinna żwirowa 20 11 Wielka rzeka nizinna 21 3 Rzeka przyujściowa pod wpływem wód słonych 22 7 Potok lub strumień na obszarze będącym pod wpływem procesów torfotwórczych 23 46 24 10 25 6 Typ cieków piaszczysto- Mała i średnia rzeka na obszarze będącym pod wpływem procesów torfotwórczych Ciek łączący jeziora Łącznie 322 LCh®

Mapa wód przejściowych i przybrzeżnych w regionie wodnym Dolnej Odry i Przymorza Zachodniego Typ wód przejściowych Kod RW DOi. PZ Lagunowy z substratem mułowym i piaszczystym TWI 2 Ujściowy z substratem piaszczystym TWV 2 Łącznie 4 Typ wód przybrzeżnych Kod RW DOi. PZ Otwarte wybrzeże z klifami i substratem piaszczystym CWII 2 Otwarte wybrzeże z substratem piaszczystym z brzegiem wydmowym CWIII 3 Łącznie 5 LCh®

Mapa jezior i sztucznych zbiorników w regionie wodnym Dolnej Odry i Przymorza Zachodniego Osobno wyznaczono natomiast sztuczne części wód w postaci zbiorników wodnych. W obszarze Dorzecza Odry wyróżniono 42 sztuczne zbiorniki wodne w tym w Regionie Wodnym Dolnej Odry i Przymorza Zachodniego za sztuczne uznano 4 zbiorniki: - zbiornik Rosnowo na rzece Radwi - zbiornik Hajka na rzece Radwi - zbiornik Rejowice na rzece Redze - zbiornik Buszowo na rzece Ścieniawicy LCh®

Mapa wstępnego podziału cieków na naturalne, sztuczne i silnie zmienione w regionie wodnym Dolnej Odry i Przymorza Zachodniego Rodzaj części wód Region Wodny DOi. PZ Liczba części wód Udział procentowy Naturalne 285 88, 5% Sztuczne 33 10, 2% Silnie zmienione 4 1, 3% 322 100% Łącznie LCh®

Mapa ryzyka nie uzyskania dobrego stanu wód rzek w regionie wodnym Dolnej Odry i Przymorza Zachodniego Rodzaj części wód Region Wodny DOi. PZ Liczba części wód Udział procentowy niezagrożone 190 59, 0% potencjalnie zagrożone 87 27, 0% zagrożone 45 14, 0% Łącznie 322 100% LCh®

Mapa ryzyka nie uzyskania dobrego stanu wód jezior w regionie wodnym Dolnej Odry i Przymorza Zachodniego Region Wodny DOi. PZ Rodzaj części wód Liczba części wód Udział procentowy niezagrożone 22 19, 6% potencjalnie zagrożone 74 66, 1% zagrożone 16 14, 3% Łącznie 112 100% LCh®

Mapa ryzyka nie uzyskania dobrego stanu wód przejściowych i przybrzeżnych w regionie wodnym Dolnej Odry i Przymorza Zachodniego Przejściowe części wód Region Wodny DOi. PZ Liczba części wód Udział procentowy niezagrożone 0 0% potencjalnie zagrożone 4 100% zagrożone 0 0% Łącznie 4 100% Przybrzeżne części wód Region Wodny DOi. PZ Liczba części wód Udział procentowy niezagrożone 0 0% potencjalnie zagrożone 5 100% zagrożone 0 0% Łącznie 5 100% LCh®

Wstępna ocena stanu ilościowego i chemicznego części wód podziemnych w Regionie Wodnym Dolnej Odry i Przymorza Zachodniego

Ciągłość biologiczna rzek Programy budowy przepławek Rolnictwo Wdrażanie dobrych praktyk rolniczych PROGRAMY DZIAŁAŃ Przykłady programów już działających Zmiany hydromorfologiczne Programy małej retencji Gospodarka komunalna Krajowy program oczyszczania ścieków komunalnych

Harmonogram dalszych działań koniecznych do wdrożenia polityki wodnej UE • Do końca 2006 r. – sporządzenie programów monitoringu wód • Do końca 2009 r. - określenie programów działań na obszarach dorzeczy dla osiągnięcia celów środowiskowych w ekonomicznie efektywny sposób • Do końca 2009 r. – sporządzenie i opublikowanie planów gospodarowania wodami w dorzeczach dla wszystkich obszarów dorzeczy • Do 2010 r. - wdrożenie zasady zwrotu kosztów usług wodnych – polityka opłat za wodę zwiększająca równowagę zasobów wodnych • Do 2012 r. realizacja programów działań służących osiąganiu celów środowiskowych określonych RDW • Do 2015 r. - wdrożenie i wykonanie programów działań oraz osiągnięcie celów środowiskowych

Dziękuję za uwagę W prezentacji wykorzystano slajdy z prezentacji wykonanych w ramach: -twiningowego projektu polsko-francuskiego „Wdrażanie Ramowej Dyrektywy Wodnej – kontynuacja” realizowanego przy współudziale RZGW Szczecin -- informacji o stanie wdrażania RDW w zakresie wód powierzchniowych i podziemnych wykonanej przez pracowników RZGW Szczecin Teresa Błaszczak RZGW Szczecin www. rzgw. szczecin. pl