Polska Platforma Technologiczna Odlewnictwa Doc dr in Jerzy

Polska Platforma Technologiczna Odlewnictwa Doc. dr inż. Jerzy Tybulczuk

Idea platform technologicznych W 2003 roku Rada Unii Europejskiej przedstawiła ideę tworzenia Platform Technologicznych, grupujących najważniejsze przedsiębiorstwa przemysłowe i instytucje odpowiedzialne za rozwój technologicznych w poszczególnych sektorach gospodarki. „Platformy Technologiczne – od definicji do wdrożenia wspólnego programu badawczego”

Cele platform technologicznych ü Platformy technologiczne są jednym z elementów przestrzeni badawczorozwojowej UE. ü Koordynacja wykorzystania środków Unii Europejskiej ü Opracowanie i wdrożenie wizji rozwoju oraz Strategicznego Programu Badań, uwzględniającego dalekosiężne potrzeby sektora i użytkowników jego wyrobów. ü Wiodąca rola w platformach przypada przemysłowi

Polska Platforma Technologiczna Odlewnictwa powstała w listopadzie w 2006 r Strategiczny Program Badań Opracowany w grudniu 2006 • Program określa kierunki rozwoju odlewnictwa w obszarach: Surowców Energii Środowiska Produktów • Wskazuje na problemy, których rozwiązanie leży w interesie producentów i użytkowników odlewów

Strategiczny Program Badań Polskiej Platformy Technologicznej Odlewnictwa 1. 2. 3. Bieżąca analiza poziomu i stanu odlewnictwa oraz wymagań i oczekiwań odbiorców odlewów Systematyczne monitorowanie trendów i tendencji rozwoju nauki i technologii Zastosowanie wspomagania komputerowego w zakresie przygotowania i realizacji produkcji np. : - symulacje rozkładu naprężeń, - przygotowanie technologii, - wykonywanie modeli i oprzyrządowania, - projektowania i modernizacji odlewni, - szybkie wykonywanie prototypów,

4. Opracowanie, adaptacja i wdrażanie nowoczesnych technologii: • nowoczesnych wysokowydajnych maszyn i linii formierskich, • produkcji zgodnie z zasadą „near net shape”, • nowoczesnych technik topienia i odlewania, • nowoczesnej techniki obróbki pozapiecowej stopów w stanie ciekłym oraz obróbki cieplnej, • opracowanie bądź adaptacja i wdrożenia nowej generacji spoiw, • opracowanie bądź adaptacja nowoczesnych programów wspomagania komputerowego technologii odlewniczych

4. Opracowanie, adaptacja i wdrażanie nowoczesnych technologii c. d. : • technologii modeli zgazowanych „lost foam” i „replicast”, • automatyzacja i robotyzacja najcięższych prac, • szczególnie oczyszczanie i obróbka wykańczająca, • systemów regeneracji mas oraz recyclingu, • materiałów odpadowych.

5. Opracowanie, adaptacja i wdrażanie nowoczesnych tworzyw: • stopy aluminium i magnezu, • kompozytów – materiałów różniących się znacznie właściwościami od materiałów osnowy, • żeliwa sferoidalnego ferrytycznego do pracy w obniżonych temperaturach (elektrownie wiatrowe), • żeliwa odpornego na ścieranie typu Ni-Hard , • żeliwa odpornego na korozję i wysoką temperaturę typu Ni-Resist i podobnych, • żeliwa ADI – Rm do 1600 MPa w połączeniu z dobrą plastycznością i zwiększoną odpornością na ścieranie.

6. Opracowanie, adaptacja i transfer nowoczesnych technik przygotowania i sterowania produkcją. 7. Wprowadzenie nowoczesnych metod zarządzania

Logo PPTO

Utworzenie Polskiej Platformy Technologicznej Odlewnictwa Podpisanie Porozumienia o utworzeniu Polskiej Platformy Technologicznej Odlewnictwa nastąpiło w lipcu 2006 roku w Krakowie na rozszerzonym posiedzeniu Centrum Polskiego Odlewnictwa (Odlewnicza Izba Gospodarcza, Instytut Odlewnictwa, Stowarzyszenie Technicznego Odlewników Polskich) z udziałem przedstawicieli przemysłu odlewniczego.

Cel i zadania PPTO Celem strategicznym jest zrównoważony rozwój polskiego przemysłu odlewniczego. Zadania podstawowe: ü Przygotowanie długoterminowej wizji rozwoju, oraz Strategicznego Programu Badań dla sektora odlewniczego w Polsce, w tym 7 RP w powiązaniu z odbiorcami i użytkownikami odlewów oraz łańcuchem dostawców dla przemysłu odlewniczego. ü Integrowanie producentów odlewów w Polsce wokół idei zrównoważonego rozwoju przemysłu odlewniczego oraz kreowanie wspólnych, przedkonkurencyjnych przedsięwzięć b-r, prowadzących do realizacji SPB (Strategicznego Programu Badań) ukierunkowanych na międzynarodową konkurencyjność polskiego odlewnictwa.

Zadania c. d. : ü Upowszechnianie i promowanie Strategicznego Programu Badań PPTO, w tym Foresightu Technologicznego Odlewnictwa Polskiego celem uzyskania jego społecznej akceptacji i pozyskania środków publicznych dla współfinansowania projektów badawczych i wdrożeń. ü Współpraca międzynarodowa w szczególności z CAEF i WFO

Lista uczestników PPTO • ASMET" S. A. • Huttenes-Albertus Polska Sp. z o. o. • KOM-ODLEW" • "KRÓLMET" • KZO "ZREMB" S. A. • MULTISERW-MOREK • Odlewnie Polskie S. A. • Odlewnia "Tarnów" Sp. z o. o. • OŻ "Bolimów" • Odlewnia "SILUM" sp. z o. o. • OŻi. MN "Spomel" Sp. Pracy • OŻ Bydgoszcz • "PEDMO" S. A. • Politechnika Częstochowska Wydz. Inżynierii

Lista uczestników PPTO • AS-POLSKA Sp. z o. o. • EBCC POLAND S. A. • Ferro-Term Sp. z o. o. • "FUGO-ODLEW" sp. z o. o. • Inst. Technologii Eksploatacji • KFP "Białogon" S. A. • Metalpol - Węgierska Górka Sp. z o. o. • "METALODLEW" S. A. • "OŻ "Śrem" S. A. • Politechnika Śląska Inst. Mater. Inżyn. i Biomedycznych • Politechnika Łódzka • "POMET" S. A. • ALUKAL S. C.

Lista uczestników PPTO • Fka Sam. Osob. S. A • Huta Małapanew Sp. z o. o. • PIO SPECODLEW • POLCAST" A. Drotlew, A. Piekarski Sp. J. • PTPO "SILSTOP" • WCS "KOMETAL" Sp. z o. o. • Volkswagen Poznań • "ZETKAMA" S. A. • ZWM Odlewnia "SOWINEX • Zd Metalurgiczny "WSK-Rzeszów" • Zd Odlewniczo-Metalowy LIS-ODLEW • Zdy Górn-Metalowe "Zębiec” • Instytut Odlewnictwa • Stowarzyszenie Techniczne Odlewników Polskich • Odlewnicza Izba Gospodarcza

Organy zarządzające PPTO Podczas Zebrania Ogólnego zostaje wybrany Komitet Sterujący: - wytycza strategię i kierunki działania Platformy, - zatwierdza plany działania Platformy oraz nadzoruje ich realizację, - prowadzi działalność promocyjną na rzecz Platformy, - podejmuje decyzje o przyjęciu i wykluczeniu Członków PTTO. Koordynator: - Porozumienie Centrum Polskiego Odlewnictwa (Stowarzyszenie Techniczne Odlewników Polskich, Odlewnicza Izba Gospodarcza, Instytut Odlewnictwa w Krakowie) Sekretariat: - Z ramienia CPO koordynator - Instytutu Odlewnictwa

Członkowie Komitetu Sterującego PPTO - 4 przedstawicieli producentów odlewów - 4 przedstawicieli jednostek naukowych i stowarzyszeń - 4 przedstawicieli dostawców i producentów maszyn i urządzeń

Zadania szczegółowe: opracowanie programu badań strategicznych dla krajowego odlewnictwa, opracowanie wizji rozwoju sektora odlewniczego w Polsce, integracja kluczowych partnerów przemysłowych i badawczych, formułowanie postulatów odlewnictwa polskiego odnośnie do polityki innowacyjnej w powiązaniu z głównymi odbiorcami, zainicjowanie działań na rzecz ustanowienia programu wieloletniego, inicjowanie wspólnych projektów badawczo-rozwojowych o charakterze przedkonkurencyjnym, tworzenie konsorcjów dla wspólnej realizacji projektów finansowanych w ramach Funduszy Strukturalnych, Sektorowy Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka i 7 PR, działania na rzecz racjonalnego, ustawicznego kształcenia kadr dla odlewnictwa.

Zespoły Robocze PPTO • Zespół 1: Bezpieczne, czyste, oszczędne i niskonakładowe technologie • Zespół 2: Racjonalne wykorzystanie energii w procesach odlewniczych • Zespół 3: Racjonalna gospodarka surowcami i odpadami • Zespół 4: Innowacyjne wyroby atrakcyjne dla użytkowników • Zespół 5: Kwalifikowane kadry dla przemysłu odlewniczego

Strategiczny Program Badań Polskiej Platformy Technologicznej Odlewnictwa

Strategiczny Program Badań Obszar badawczy: 1. Nowoczesne odlewy , odlewy zintegrowane konwersja komponentów metalowych w aspekcie technicznym i ekonomicznym 2. Bezpieczne, technologie czyste, oszczędne i niskonakładowe 3. Racjonalna gospodarka surowcami i mediami oraz ochrona środowiska 4. Kadra odlewnicza

Obszar badawczy 1: Nowoczesne odlewy , odlewy zintegrowane konwersja komponentów metalowych w aspekcie technicznym i ekonomicznym: Kierunki badawcze: q Prognozowanie wielkości i struktury asortymentowej zużycia odlewów z uwzględnieniem obecnych i przyszłych potrzeb odbiorców i użytkowników q Opracowanie nowych konstrukcji w ścisłej współpracy z użytkownikami/odbiorcami odlewów z zastosowaniem technik RPS z perspektywą wdrożenia do roku 2030 q Opracowanie katalogowych właściwości tworzyw odlewniczych i ich popularyzacja wśród konstruktorów i użytkowników

q Prognozowanie wielkości i struktury asortymentowej zużycia odlewów z uwzględnieniem obecnych i przyszłych potrzeb odbiorców i użytkowników. Problemy badawcze: - Ilościowa i asortymentowa prognoza zużycia wyrobów odlewniczych w kraju oraz regionach objętych eksportem, w średniej (do roku 2015) i w długiej (do roku 2030) perspektywie czasowej. - Obecne i przyszłe potrzeby odbiorców i użytkowników odlewów w kraju oraz odbiorców zagranicznych w zakresie właściwości technologicznych, użytkowych, ekologicznych i parametrów ekonomicznych.

Obszar badawczy 2: Bezpieczne, czyste, oszczędne i niskonakładowe technologie Kierunki badawcze: q Zwiększenie elastyczności i wielofunkcyjności linii produkcyjnych z wykorzystaniem nowoczesnych systemów wspomagania komputerowego z zachowaniem wymogów ochrony środowiska q Rozwój procesów metalurgicznych ukierunkowany na poprawę jakości wyrobów i obniżenie kosztów produkcji q Zintegrowane zarządzanie produkcją i doskonalenie technologii z wykorzystaniem wspomagania informatycznego, automatyzacji procesów, systemów monitoringu oraz symulacji i modelowania q Ograniczenie wielkości strat metalu oraz opracowanie metod dla wzrostu uzysku metalu

Obszar badawczy 3: Racjonalna gospodarka surowcami i mediami oraz ochrona środowiska Kierunki badawcze: q Opracowanie technologii ukierunkowanej na oszczędność materiałów i energii w procesie topienia i wytwarzania form i rdzeni q Optymalizacja doboru materiałów wsadowych w aspekcie technicznym i ekonomicznym q Efektywne wykorzystanie energii w procesach metalurgicznych q Ograniczenie zanieczyszczenia środowiska

q Oszczędność materiałów i energii w procesie topienia i wytwarzania form i rdzeni Problemy badawcze: • Analiza i wybór najlepszych technologii (BAT) zapewniających oszczędność energii i ochrony środowiska)

q Optymalizacja doboru materiałów wsadowych w aspekcie technicznym i ekonomicznym Problemy badawcze: - Utylizacja złomu stalowego ocynkowanego - Zmniejszenie zużycia surówki - Zmniejszenie zużycie koksu - Zmniejszenie zużycia energii

q Efektywne wykorzystanie energii i innych surowców w procesach metalurgicznych Problemy badawcze: - Zmniejszanie zużycia energii w procesach metalurgicznych poprzez wykorzystanie wspomagania komputerowego w zakresie logistyki, intensyfikacji i integracji faz procesu technologicznego. - Technologie i urządzenia do odzysku energii spalin z procesów metalurgicznych oraz do energetycznego wykorzystania odpadowych gazów technologicznych - Zintegrowany system zarządzania gospodarka wodną w odlewniach

q Ograniczenie zanieczyszczenie środowiska Problemy badawcze: - Monitoring emisji substancji szkodliwych w odlewnictwie - Ograniczenie migracji związków alkaicznych, chloru i Nox z surowców do produktów w procesie wytapiania - Monitorowanie i eliminacja zagrożeń występujących wykorzystywaniu odpadów w procesach odlewniczych przy - Ograniczenie emisji gazów cieplarnianych - Model identyfikacji i oceny wagi uwarunkowań środowiskowych w procesach opracowywania i weryfikacji strategii rozwoju zakładów odlewniczych

Obszar badawczy 4: Kadra odlewnicza Kierunki badawcze: q kształcenie i pozyskiwanie wysoko kwalifikowanej kadry odlewniczej ze szczególnym uwzględnieniem operatorów maszyn i urządzeń q tworzenie optymalnych warunków pracy w odlewniach q zarządzanie zasobami ludzkimi w odlewniach q pracochłonność w strukturze kosztów produkcji odlewów

q Kształcenie i pozyskiwanie wysoko kwalifikowanej kadry odlewniczej ze szczególnym uwzględnieniem operatorów maszyn i urządzeń Problemy badawcze: - analiza potrzeb kadrowych krajowego przemysłu odlewniczego z uwzględnieniem struktury zawodowej i specjalizacji - opracowanie systemu i metod współpracy wyższych uczelni i odlewni w zakresie kształcenia kadr - organizacja kształcenia techników i kwalifikowanych pracowników fizycznych (operator maszyn i urządzeń) oraz problem europasów - nowoczesne techniki doskonalenia kształcenia ustawicznego i doskonalenia zawodowego - tworzenie i upowszechnianie internetowych baz wiedzy dla potrzeb kształcenia specjalistów odlewnictwa - opracowanie systemu i zasad zarządzania „opartych na wiedzy” w odlewniach - promocja sektora odlewniczego jako atrakcyjnego miejsca zatrudnienia

q Tworzenie w odlewniach optymalnych warunków pracy Problemy badawcze: - rozwój i standaryzacja zintegrowanych systemów zarządzania w odlewniach - bezpieczeństwo i higiena pracy w odlewniach

q Pracochłonność w strukturze kosztów produkcji odlewów Problemy badawcze: - zmniejszenie udziału zwiększających się kosztów bezpośredniej siły roboczej poprzez automatyzację procesów technologicznych prowadzących do wzrostu wydajności, - przeniesienie rezerw siły roboczej w kierunku przyrostu wartości dodanej w tym obróbki mechanicznej odlewów

Dziękuję za uwagę