MOTVASYON SPORDA MOTVASYON KURAMLARI YKLEMLEME KURAMI Weiner 1972

MOTİVASYON

SPORDA MOTİVASYON KURAMLARI

YÜKLEMLEME KURAMI (Weiner 1972) Bu kurama göre insanlar olayları kendi bilişsel algılarına dayanarak açıklamaya, tanımlamaya ve tahmin etmeye çalışırlar. Bu modelin 3 boyutu vardır.

1. Kontrol Odağı 1 a)İçsel belirleyiciler • Çaba • Yetenek 1 b)Dışsal belirleyiciler • İşin zorluğu • şans

2. Nedenin Değişmezliği 2 a) Kişinin yeteneğine ilişkin inancı 2 b) İşin zorluğu

3. Kontrol Edebilirlik Performansın nedeninin kişi tarafından kontrol edilip edilmediğini ölçer.

Değişmezlik Değişmez Değişir k. o içsel k. o dışsal yetenek İşin zorluğu çaba şans Başarı Performans sonuçları Başarısızlık İçsel nedenle yüklemleme Gurur duyma Dışsal nedenle yüklemleme Gurur duymama Utanç azalır. Utanç

BİLiŞSEL DEĞERLENDİRME KURAMI Temel ilke sporcunun yeterli olduğunda kendine başa çıkmayı başardığı ve içsel motivasyonun maksimum olduğudur. Sporcu becerilerini diğer sporcuların becerileri ile karşılaştırır. Yüksek yeterlilik standardı saptarsa içsel motivasyon artar. Düşük yeterlilik standardı saptarsa içsel motivasyon azalır.

KARŞILAŞTIRMA YAPAR Yüksek yeterlilik Düşük yeterlilik Artan içsel motivasyon Azalan içsel motivasyon

DECL &RYAN İki fonksiyonel parçadan söz eder 1. Kontrol edilen durum 2. Bilgilendirilen durum

KONTROL EDİLEN DURUM Sebebiyet verilen durumla ilgilidir. ÖRN: Spora katılımı istenen çocuğun annesi tarafından spora başlatılması. Burada etkinlik yada durum başkasınca kontrol ediliyorsa dışsal kontrol odağından söz edebiliriz bu da neden sonucu kendinde bulmayı paralel olarak içsel motivasyonu azaltır.

BİLGİLENDİRİLEN DURUM Bu duruma etkinlikteki başarısı doğrultusunda bireyin yeterlik düzeyini saptamasını örnek verebiliriz. Sporcunun antrenör ve diğer kişilerden gelen bilgilerle kendini nasıl değerlendirdiğidir.

YETERLİK MOTİVASYON KURAMI (White&Harter) Bu kuramcılar bireylerin kendi sosyal ve fiziki çevrelerindeki etkinlikleri sonucunda içsel olarak motive olduklarını ileri sürmektedir.

Sosyal ve fiziksel çevreden (Ebeveyn, kulüp, antrenör) aldığı dönütler olumlu ise içsel motivasyon artar. olumsuz ise azalır. Horn & Arkadaşları fiziksel yeterliliği algılamada yaş ve bilginin önemli olduğunu Savunurlar. Küçük yaştakiler için oyunun etkileri ve yetişkin dönütleri önemlidir. İleri yaşlardakiler için yeterlik algısı ve yeterliğin kaynağına ait bilgiler önemlidir. Yeterlikle ilgili farkındalık geliştirme 10 -13 yaş aralığındadır.

BAŞARI MOTİVASYON KURAMI Bazı sporcular gerekli eforu harcayarak iddialaşabilecekleri sporları seçerken bazıları daha düşük iddialaşmayı gerektiren görevleri seçerler(Daha az efor daha az ısrar).

Nicholls teorisinde başarıya yönelim önemlidir • Ego yönelimi(1. olmayı istemek), • Görev yönelim(İyi derece yaparak kendini aşma) • Sosyal kabule yönelim (tavsiye ile başlayıp sonra bırakama)