Kafe Tertulia Euskara Eskolan eta Familian Koldo Mitxelena

Kafe Tertulia Euskara Eskolan eta Familian Koldo Mitxelena LHI, 2010 -04 -05

Aurkibidea 1. Zer egingo dugu? 2. Zer lortuko dugu? 3. Nola jokatuko dugu? 4. Mintzagaiak 1. ¿Qué vamos a hacer? 2. ¿Para qué? 3. ¿Cómo lo haremos? 4. Temas de conversación

Saioaren garapena Zer ? Noiz / Cuándo Qué? Aurkezpena 17: 00 – 17: 15 Presentacion Solasaldiak. 17: 15 – 18: 15 4 na solas txanda 1. Tertulias: 4 turnos de diálogo 2. 3. 4. Bateratzeko saioa Balorazioa Iradokizunak 17: 15 17: 30 17: 45 18: 00 18: 18 – 18: 30 Puesta en común Valoración y sugerencias

1. Zer egingo dugu? q “Euskara Eskolan eta Familian” gaiari buruz. . . q. Hitz egin, trukatu iritziak q. Konpartitu ideiak, gogoetak, kezkak. . . q Dinamika partehartzailea baliatuz: Kafe. Tertulia (World-Kafea) izeneko teknika • Tratar el tema “el euskara en la escuela y en casa” • Hablar, intercambiar opiniones • Compartir ideas, reflexiones, preocupaciones. . . • Utilizando una dinámica participativa: la técnica World Café (Café-tertulia)

2. Zer lortu nahi dugu? q Gaiari buruz Hezkuntza Komunitateko Partaideek dugun ikuspuntua ezagutu eta konpartitu q Iritziak trukatzeko eta konpartitzeko gune bat sortu • Conocer la opinion de miembros de la comunidad escolar sobre este tema, compartirla • Crear un espacio para intrecambiar y compartir opiniones

3. Nola jokatuko dugu? Metodologia 4 mintzagai (mahai banatan: 4 gai, 4 mahai) 4 solas-txanda (15’koak) Solaskide bakoitzak 4 mahaitan jardun behar du (“biraka” ibiliko da) . Solas-txanda bat bukatutakoan altxatu eta hurrengo mahaira joan. Norberak ibilbidea markatua du. Ikus orriak Solas-mahai bakoitzean gidari bat (beti mahai berean) eta beste 3/4 solaskide q En cada mesa habrá un/a dinamizador/a (no cambiará de mese) y 3 o 4 contertulios q 4 temas de conversación (1 por mesa) 4 turnos de diálogo (de 15’) Cada persona participará en las cuatro mesas de dialogo (“Rotará”) Cuando termine el turno se dirigirá a otra mesa. Según el itinerario que se le ha dado al inicio

3. Nola jokatuko dugu? Mahai gidariak gaia plazaratu eta eztabaida antolatu du Metodologia La persona dinamizadora presentará el tema y organizará el debate q Mintzagai bakoitzak Con cada tema se plantean hainbat galdera edo varias cuestiones o preguntas, para facilitar la participación y etzbabaidagai ditu, iritzi el intercambio de opiniones trukea bideratzen laguntzeko q Solas-txandaren bukaeran Al final del turno cada nork bere iritzia (ekarpena, participante escribirá su ondorioa. . . ) idatziz jasoko du opinión (conclusión, aportación. . . )

Solasaldien garapena Solas-txanda bakoitzak bost une: 5 pasos en cada turno de conversación: • Zein hizkuntzatan aritu erabaki • Decidir en qué lengua • Mintzagaia aurkeztu, aztergaiak irakurri • Presentar el tema, leer las cuestiones a tratar • Solasaldi antolatua: mahakide guztiek txandaka hitz egingo dugu • Conversación pautada, los participantes hablaremos por turno • Solasaldi irekia • Conversación abierta • Bukaeran, ideiakondorioak post-it batean idatzi eta taulara eraman hablaremos • Al final, escribir en un post-it las ideas/conclusiones y ponerlas en el panel

Mahai gidariaren eginkizuna El Dinamizador • Mahai berean egongo da denbora guztian. • Solasaldia gidatuko du: • Gaia kokatu • Aurreko txandetan hitz egindakoaren laburpena egingo du • Solasalditxoaren une ezberdinak markatuko ditu • Denon parte hartzea sustatuko ditu • Hitz txandak errespetaraziko ditu • Bukaeran, bateratze-saioan, bere mahaian hitz egindakoa laburtuko digu • Estará siempre en la misma mesa (no rotará) • Dirigirá el dialogo: • Situará el tema • Resumirá a los participantes las aportaciones que se han hecho en los turnos anteriores • Marcára los distintos momentos del turno de diálogo: conversación pautada, turno libre. . . • Fomentará la participación de todos/as • Hará respetar los turnos de palabra • En la puesta en común, al final, nos resumirá lo hablado en su mesa

Solaskideentzako aholkuak. Consejos para participantes • “Beldurrik gabe” hitz egin: “ez moztu”. Denon iritzia da garrantzitsu • Hitz egiten duzunean: • Aurretik esandakoa aintzat hartu • Ez errepikatu, berretsi bai, agian. • Zabaldu, garatu. Beste hainbat ñabardura gehitu • Bestelako ekarpenak egin • Entzule zarenean: • Txanda errespetatu • Benetan entzun. . . • Ulertzeko ahalegina eginez, Enpatiaz. • Zure iritzia osatzeko aberasgarria suertako zaizulakoan • Habla “sin miedo”: “no te cortes”. Interesa la opinión de todos/as • Cuando hables: • Ten en cuenta lo que ya han dicho: • No repitas. Reafirmar si • Amplia, desarrolla, propón matices • Haz aportaciones diferentes • Cuando escuches: • Respeta los turnos de palabra • Escucha, de verdad: • Haciendo un esfuerzo por entender, empatizando • Pensando en que puede resultarte enriquecedor para conformar tu opinión

Mintzagaiak eta galderak 1. Umeak euskalduntzeko ahalegina egiten ari gara? Zergatik eta zertarako? 2. Eskolan gehiago egin dezakegu? Zer eta nola? 3. Etxean nola joka dezakegu? Zer eta nola? 4. Aisialdian eta kultur kontsumoan gehiago egin dezakegu? Zer eta nola? 1. ¿Por qué y para qué estamos intentando euskaldunizar a los niños/as? 2. ¿Podemos hacer más en la escuela? ¿Qué y cómo? 3. ¿Podemos hacer más en la casa? ¿Qué y cómo? 4. ¿Podemos hacer más en el ocio y en el consumo cultural? ¿Qué y cómo?

Euskararen erabilera sustatzeko asmoa Zergatik? ¨ Erabilerak => Gaitasuna (jaboia ez, zapatak. Kotxe-gidaria) ¨ Gaitasun nahikoa bermatzeko behar ditugu: Erabilera-egoera. . . asko, ¨ askotarikoak, ¨ gero eta konplxuagoak ¨

Hizkuntzaren erabilera fenomeno konplexua Markoa: Erabileran eragiten duten faktoreak, 3 ardatz: ¨ ¨ ¨ Arrue: Sozializazio-prozesuaren eragina da nagusi Faktore mikro-sozialen garrantzia: ¨ ¨ Pertsona eta talde erreferenteak Harreman sarretako hizkuntza arauak eta ohiturak Hizkuntzarekiko gizarte pertzepzioa Egoera soziolinguistikoarekiko gizarte pertzepzioa Þ Hautemateak Þ Usteak Þ Jokabideak Gaztetxoen pertzepzioa: gizarte-inguru gurbilean ez da gehiegi erabiltzen (dakitenek ere. . . ) Erronka esanguratsua: ¨ ¨ Pertsonalak Mikorosozialak makrosizoalak Belaunaldi berriak badute abagunea Ezin “umezurtz” utzi. Bestelako egoerak posible direla hautemateko eta bestelako jokabideen adibideak / erreferentziak izateko aukerak Sozializazioan eragiten dugunok bateratsu ibiltzea komenigarri

Prospektiba eta perspektiba: amaierako eskema

Erabilera helburu, zergatik/zertarako? Zentzua, hizlariaren proposamena (1) Neska-mutil guztiak elebiduntzea hezkuntza-helburu desiragarria: Aberastasun pertsonala Aukera berdintasuna (2 Hekin gizarte-integraziorako bide gehiago) Gizarte kohesioa: Bertako 2 H Gainerako H-etarako oinarria Abantaila kognitiboak? Ondare komun zabalagoa Denon H eskubideak bermatzeko bidea Guztiak elebiduntzeko. . . Erabiltzeko egoera asko eta askotarikoak bermatu behar eskolan eta eskolaz kanpo (Erabilera => Gaitasuna) Erabiltzeko ohitura eta joera garatu behar

Erabilera helburu, zergatik/zertarako? Zentzua, hizlariaren proposamena (2) Belaunaldi berrien abagunea eta erronka: Euskara (ere) hizkuntza komuna Abagunea Gazte gehienak (ia guztiak) “elebidun”; gutxienez hartzaile Haien harreman sareak euskaraz izatea denontzat onuragarri, bereziki gaitasun gutxien dutenentzako Erronka Trebatzeko esparru gisa Sozializazio-eremu guztiak guztion esku Egungo hizkuntza-arauek eta -ohiturek bestela jokatzera eramaten gaituzte Hizkuntzen gizarte-erabilerarako bestelako jokabideak garatu behar Bereziki euskal elebidunentzako eta elebidun orekatuentzako. Haien jokabidea (asertiboa, barne-hartzailea eta proaktiboa) baita gakoa Erreferentziak faltan Arrazoiak argi? ? ? Laguntzeko moduak Erreferentziak-ereduak eskaintzea. Zentzua: Zergatiak konpartitu. Bestela jokatzeko arrazoiak ikustarazi: http: //www. youtube. com/watch? v=2 l. Xh 2 n 0 a. Pyw&feature=player_embedded http: //sustatu. com/1263210965 Uste ustelak (adeitasun eza. . . ) deuseztatzen lagundu. “Normal” ikus dezaten

Talk-stick El talk-stick es un objeto que da a la persona que lo tiene el derecho de hablar, y que debe ir pasando a todas las personas en la mesa. Cualquiera que toma el talk-stick es el único que tiene el poder para hablar en ese momento. No es necesario utilizarlo todo el tiempo, pero en casos donde el tema ocasiona respuestas “apasionadas”, puede ser una forma muy efectiva para asegurar que todos tengan la oportunidad de contribuir.

Zer egin?

Hizkuntza-egoera aberatsak eskaini eta sustatu Input aberatsa eta askotarikoa bermatu: ¨ Asko hitz egin ¨ Gauza askotarako ¨ Ahalik eta aberatsen Hitz egiteko abaguneak eskaini (familian), ¨ Entzun ¨ Interesa erakutsi ¨ Gehiagi/hoteto adieraz dezaten laguntzeko galdera (irekiak) egin ¨ Trabatzen badira bukatzen/osatzen lagundu

Erabilera egoera anitz eskaini Euskaraz aritzeko egoerak eskaini/erraztu/ eskura jarri asko, askotarikoak eta gero eta konplexuagoak erakargarriak ¨ Etxekoen artean ¨ Jardun pertsonalean (kultur kontsumoan): irakurketa, musika, ikus-entzunezkoak, digitalak (bideojokoak, informatikoak, internetekoak. . . ) ¨ Orduz eta eskolaz kanpoko jarduera antolatuetan ¨ Auzo/herri giroan, antolatu gabeko aisian (elkartzeko abaguneak) ¨ Kultur ekitaldietan ¨ Familiaren aisialdiko irteeretan ¨. . .

Eredua eman: erreferentziak eskaini. Hiztunak garen aldetik (1) Normaltasunez eta naturaltasunez erabili: Euskaraz jardun inguruko euskaldunekin (eta bidean daudenekin) etxean, auzoan, herrian ¨ Jarduera pertsonaletan ere baliatu (irakurketak, hedabideak, kultur ekitaldiak. . . ) ¨ Jokabide natural, asertibo, proaktibo eta barne-hartzailearen erreferentzia eskaini ¨ Natural-asertiboa: ¨ Proaktiboa ¨ ¨ Ezezagunekin eta Zerbitzu publikoetan: 1. hitza, 1. erantzuna (Badakitelakoan) Euskaldunekin, “eutsi” besteak erdaraz ari badira ere Elebidun pasiboekin, euskaraz jardun (patxadaz). Komunikazio asimetrikoa naturaltasunez eraman Barne-hartzailea ¨ erdal elebidunekin, ikasten ari direnekin: § euskaraz jardun (patxadaz: egokituz, birformulatuz. . . ), § baloratu: zoriondu, eskertu. . . § erantzuteko denbora eman, ez moztu. . . § Erantzuten edo erantzuna osatzen lagundu (beharrezkoa bada)

Eredua eman: erreferentziak eskaini. Hezitzaileak garen aldetik (2) Gogobizitasuna erakutsi eta konpartitu ¨ Gozagarri suertatzen zaiguna konpartitu ¨ Disfrutatzeko jarduerak proposatu (elkarrekin edo elkarren ondoan) Hautemate baikorrak eraikitzen lagundu ¨ Aurrerabideak ikusteko/bizitzeko abaguneak probestu (kutur kontsumoan, zinea, etxeko softwarea, jarduera aitzindariak. . . ) ¨ Erabilpen normalizatuko bizipenak erraztu: “irteerak”. . . ¨ Bizipen atseginak: egoera/jarduera ludikoak, gozagarriak, kitzikagarriak. . . Hizkuntzarekiko lotura/identifikazioa sustatu

Ñabardurak profilaren arabera: Euskal elebidunak eta orekatuak: adi izan, ardura geureganatu ¨ Jokabide asertiboa, barneartzailea eta laguntzailea ¨ Komunikazio asimetrikora ohitu. Eutsi. Erdal elebidunak: ¨ Ausartu ¨ Insistitu Bidean ¨ Uneak bilatu (etxean) ¨ Parte hartzen hasi, ausartu (bietan aritu, laguntza eskatu), gero ta gehiagotan