Actieplan 4 0 Werk maken van werk in

Actieplan 4. 0 Werk maken van werk in zorg en welzijn ADVIESVRAGEN AAN VLOR 28/11/2018 Goedgekeurd door de Vlaamse Regering op 19 oktober 2018 Lon Holtzer, Vlaams zorgambassadeur 1

Overzicht • Inleiding • Instroom – Jongeren die via het regulier onderwijs een opleiding volgen – Arbeidsmarktpotentieel – Zij-instromers via carrièreswitch – Wegwerken van drempels – Actieve arbeidsmigratie – Regionale werkgroepen • Retentie van arbeidskrachten – – Zorg- en arbeidsorganisatie Loopbaanspreiding en loopbaanbegeleiding Onvrijwillig deeltijdse arbeid Subsidiariteitsbeginsel • Onderwijs – CVO opleiding voor persoonlijk assistentie – Generieker maken van opleidingen met het oog op grotere inzetbaarheid – Beroepenstructuur verzorgenden/zorgkundigen • Verpleegkunde – Bacheloropleiding 4 e jaar – HBO 5: stand van zaken • Besluit: adviesvragen aan de VLOR (11) 2

Verdeling sectoren volgens tewerkstellingsprognose (20162022) en aandeel 55 -plussers (2016) (Vlaams Gewest) 4. 0% Prognose jaarlijkse tewerkstellingsgroei (2016 -2022) Landbouw Overige marktdiensten Gezondheidszorg & Maatschap. diensten 3. 0% Bouw 2. 0% Energie 1. 0% 8. 0% 10. 0% 12. 0% 14. 0% 16. 0% 18. 0% 20. 0% Handel & Horeca 0. 0% Industrie: verbruiksgoederen Vervoer & Communicatie Industrie: intermediaire goederen -1. 0% Krediet & Verzekeringen Overheid & Onderwijs Industrie: uitrustingsgoederen Elk jaar 46. 000 nieuwe werknemers nodig tot 2026 -2. 0% % 55 -plussers (2016) Bron: RSZ & DIBISS, HERMREG (Bewerking Steunpunt Werk) Bron: VERSO

Centrale doelstelling als ambassadeur Kwaliteit van zorg voor patiënten in de toekomst • Studenten zijn toekomstig potentieel • Hen opleiden tot deskundige zorgverleners is opdracht voor – Student/leerling zelf – (Hoge)school / universiteit – Én werkveld ! Student Kwaliteit van zorg voor patiënt Werkveld Kwaliteit (Hoge)school Kwantiteit 4

Actieplan 4. 0: maatregelen op veel domeinen • Rekening houden met specifieke kenmerken van zorg- en welzijn – Strikte regelgeving qua beroepsprofielen (QUID: beroepskwalificaties) – Diplomagedreven sector (QUID: beleid rond competenties) – Duur van opleidingen (van 1 jaar tot 4 jaar ifv. knelpuntberoepen) – Veel stage in de opleidingen – Normeringen in zorg en welzijn toe aan actualisering – Grote inzet van vrijwilligers (niet onbeperkt uitbreidbaar) – Veel volcontinu diensten met een te volgen arbeidswetgeving – Toenemende groei (o. a. van private initiatieven) – Onevenredig gespreid loonbeleid – Complexiteit in de sector en de maatschappij neemt toe 5

Instroom stimuleren • Uit regulier onderwijs – 20 % van de jongeren van 14 jaar motiveren voor een positieve keuze in het studiedomein Maatschappij en Welzijn. • Is nu 14% • Campagne in 2019 daarop ‘proberen’ te richten (get-in rooms? ) TIPS? • Via arbeidsmarktpotentieel (gezamenlijke inspanning) – Social Profit is 14, 4 % van de werkgelegenheid – 14, 4 % van arbeidsmarktreserve = 52. 732 potentiële arbeidskrachten – 14, 4 % van de werkzoekenden = 30. 625 potentiële arbeidskrachten 6

Instroom stimuleren • Zij-instroom via carrièreswitch: 2 e carrière in de zorg – Doelpubliek: iedereen (met uitzondering van werkzoekenden, want die worden begeleid door de VDAB) • Hoog en laaggeschoold • Binnen én buiten de sector • Beroepsactief of niet – Idee: 1 e jaar volledige ondersteuning – dan zorgkundige • Aan de slag als zorgkundige maar indien stage werktijd invullen als stage • Of indien ambitie verpleegkunde is: halftime werken, betaald als zorgkundige, waarbij de werktijd (gedeeltelijk) kan tellen als stage. • Gecoördineerd pilootproject opzetten voor 100 kandidaten • Vertrekkend vanuit bestaande financiële middelen maar anders ingezet 7

Instroom stimuleren • Middelen – Te bespreken met de partners – Maar o. a. uit fondsen risicogroepen, sociale maribel, en het intersectoraal fonds voor de gezondheidszorgdiensten – Tijdskrediet voor het volgen van een opleiding tot een knelpuntberoep (via arbeidsdeal uitgebreid tot 48 maanden) – Nagaan of er nog andere middelen zijn…. • Relatie met arbeidsdeal • Zal nog veel onderhandeling vragen! 8

Instroom stimuleren • Drempels wegwerken om in een zorgberoep te stappen – Onderzoek naar zorgopvattingen van zorgvragers en aangepaste zorgmodellen ontwikkelen (QUID: toeleiding mensen met migratieachtergrond) • Vb. 1 ouder gezin en werken in volcontinu diensten? • Vb. zorg voor mensen van andere origine: vraagt dit andere zorg? • Actieve arbeidsmigratie – Mogelijkheid onderzoeken (!) of arbeidsmigratie van zorgverleners mogelijk is uit landen waar overtallen zijn. – Quid: reacties in de pers! (QUID: taalonderricht ? ) 9

Instroom stimuleren • Initialiseren van de regionale werkgroepen – Grotere verschillen tussen de provincies – Wie zijn de key-spelers? – Krachtige kerngroep (met o. a. VDAB, VIVO, Zorgambassadeur) – Lokale vertaling van beleid en stimuleren van samenwerking 10

Retentie van arbeidskrachten in zorg en welzijn • Natuurlijk verloop (exclusief de 55 -plussers) = 8, 5 % ! • Innovatieve arbeidsorganisatie en werkbaar werk – Project IAO in ouderenzorg • Loopbaanspreiding en loopbaanbegeleiding – Netwerk van kansen creëren voor medewerkers, over de eigen organisatie heen – Uit te werken met werkgevers- en werknemersorganisaties 11

Retentie van arbeidskrachten in zorg en welzijn • Onvrijwillig deeltijdse arbeid – Social profit: 60, 3% werkt deeltijds (Vlaanderen: 34%) • Deels bewust • Deels onvrijwillig • Veel vraag naar mogelijkheden om fulltime te werken – Aanpak • • • Inzetbaarheid vergroten in complementaire zorg/welzijnsorganisaties Poolen van arbeidskrachten (in overleg met federaal) Personeelskaders herevalueren in functie van aantal en samenstelling Werken op schaalgrootte van de organisaties Lerarenplatform: nagaan of idee ook werkbaar is binnen zorg en welzijn 12

Retentie van arbeidskrachten in zorg en welzijn • Subsidiariteitsbeginsel – Elk talent meenemen – Verder doordrijven van functie- en taakdifferentiatie – Ingewikkelde materie omwille van financieringscomponent – Eerstelijnszones als casus om problematiek te bestuderen – Quid: financiële consequenties van subsidiariteit. • Technologie ter ondersteuning van de zorg – Zowel voor de zorgvrager als voor de zorgverlener 13

Onderwijs • CVO opleiding voor persoonlijke assistenten als good practice • Generieker maken van opleidingen met het oog op grotere inzetbaarheid – Implementeren van het advies van de SAR en de VLOR • Beroepenstructuur verzorgenden / zorgkundigen – Verder uit te klaren! – Nagaan wat effect is op onderwijs 14

Toekomstscenario over organisaties heen 15

VLOR-advies en link naar Actieplan 4. 0 • VISIE = LIJM ! • Generalistische basis en dan bouwen aan specialistische competenties • Snelle heroriëntatie (Peter Principle): – Quid: Ingangsexamen GK – biomedische wetenschappen - MLT – Quid: verlies van studenten in HBO 5 verpleegkunde (+/- 500/jaar) – Quid: overaanbod aan vroedvrouwen / psychologen / Logopedisten • Geen kansen ontnemen maar ook geen Peter Principle • Rol CVO’s ! 16

Verpleegkunde • Verpleegkunde: bacheloropleiding 4 e jaar – Verdere implementatie van de white paper – Creëren van een overlegorgaan tussen werkveld en onderwijs en studenten • HBO 5 – Standpunt Vlaamse Regering: Teamverpleegkundige (niveau 5) met duidelijke differentiatie t. o. v. Zorgkundige (niveau 4) en Algemeen Verpleegkundige (niveau 6) – Dossier zit in een impasse gezien WUG vereist dat alle verpleegkundigen voldoen aan de Europese richtlijn. 17

Besluit: adviesvragen aan VLOR 1. Beroepsprofielen en beroepskwalificaties: hoe futureproof maken? 2. Diploma’s en competentie gericht werken? 3. Tips voor benadering van 14 -jarigen ifv. zorg en welzijn? 4. 2 e carrière: werktijd invullen als stage? 5. Toeleiding mensen met migratie-achtergrond? 6. Benadering jongeren/zij-instromers met migratie-achtergrond? 7. Taalonderricht? 18

Besluit: adviesvragen aan VLOR 8. Subsidiariteitbeginsel: zorg versus verpleegkunde? • • • Zorg (ADL en IDAL) versus verpleegkunde (Klinisch redeneren) Mensen optillen tot aan max van hun kunnen maar zonder PP Opdracht CLB’s 9. Beroepenstructuur verzorgenden – zorgkundigen? • Zorg in nieuwe matrix secundair onderwijs 10. Opdracht van de CVO’s in het zorg- en welzijnslandschap? 11. Verpleegkunde evoluties: • • Quid: Bacheloropleiding: adviescomité Quid: snelle oplossing HBO 5 verpleegkunde + inkanteling in hogescholen 19

Hartelijke dank voor uw aandacht – feedback is welkom Eleonora (Lon) Holtzer Zorgambassadeur GSM: 0486 09 85 85 lon. holtzer@wvg. vlaanderen. be lon@ikgaervoor. be http: //www. twitter. com/zorgambassadeur Facebook: facebook. com/zorgjob http: //be. linkedin. com/in/lonholtzer www. ikgaervoor. be 20