4 MONETARNOKREDITNA MULTIPLIKACIJA Monetarni multiplikator Meri odnos primarnog

4. MONETARNO-KREDITNA MULTIPLIKACIJA

Monetarni multiplikator • Meri odnos primarnog i ukupnog novca • Predstavlja odnos količine novca i primarnog novca Novčana masa= monetarni multiplikator x primarni novac M= m x B m=M/B tj.

Monetarni multiplikator • Umnožavanje novca zavisi od: – stopa rezerve likvidnosti – obavezne rezerve – odnosa gotovog novca prema depozitima Kreditni potencijal banaka = finansijski potencijal – rezerve Finansijski potencijal = kapital banke + depoziti + nedopozitni izvori + krediti Investicioni potencijal = raspoloživi deo finansijskog potencijala

Monetarni multiplikator Proces kreiranja i povlačenja M se može definisati kao rezultat: ü K - kreiranja novca putem plasmana monetarnih institucija; ü N - prelivanja novca u nemonetarne depozite monetarnih institucija; ü F - kreiranja/povlačenja novca putem deviznih transakcija

Monetarni multiplikator Primarna emisija se može definisati preko ponašanja subjekata u pogledu držanja B § (R) Rezerve banaka kod CB, § (G) gotov novac u opticaju § (MC) depozitni potencijal nemonetarnih subjekata kod CB i § (NC) nemonetarne obaveze kod CB

Monetarni multiplikator - zbir tri posebna multiplikatora: – kreditnog, – prelivanja novca u nemonetarne obaveze monetarnih institucija i – deviznih transakcija monetarnih institucija m=mk-mn+mf (pozitivan je i ima vrednost m>1, )

Faktori promene monetarnog multiplikatora Učesnici finansijskog tržišta – – CB utiče na m i ukupni proces kreiranja novca Poslovne banke (stepen korišćenja kreditnog potencijala) Domaći nemonetarni subjekti (tražnja novca) Mere nosioca fiskalne politike (visina budžetskih sredstava)

KREDITNI POTENCIJAL BANAKA I KREDITNI MULTIPLIKATOR • Kreditni potencijal banke: maksimalni iznos plasmana u okvirima racionalne politike likvidnosti • Faktori kojim je definisan (4) • Kreditni multiplikator izražava jedinicu kredita na jedinicu primarnog novca

MULTIPLIKACIJA NOVCA I MONETARNA POLITIKA • Sa stanovišta monetarne politike ukupne promene B mogu se klasifikovati u dve široke grupe: – egzogene ili diskrecione – direktno determinisane odlukama CB, – endogene ili nediskrecione – određene odlukama privrednog i sektora banaka • Tri tipa mp: – – – Neutralna Ekspanzivna Restriktivna