11 Hafta Metin eklemek iin tklayn 1 Cironun

11. Hafta Metin eklemek için tıklayın 1

Cironun Türleri Ciro Yapılan Kişinin Adının Açıkça Belirtilip Belirtilmemesine Göre Ciro, ciro yapılan kişinin adının açıkça belirtilip belirtilmemesine göre tam cirobeyaz ciro şeklinde sınıflandırılmaktadır. Tam Ciro Ciranta, poliçeyi kimin lehine ciro ettiğini belirterek ciro yaparsa, tam ciro söz konusu olur. Örneğin: “Can Camcı’ya ödeyiniz. İmza: Leyla Lüleburgaz”

Cironun Türleri Beyaz Ciro yapılırken, poliçenin kimin lehine ciro edildiği yazılmak zorunda değildir. Örneğin ciro yapan sadece imza atarak dahi geçerli bir ciro yapabilmektedir. Eğer ciroda senedin kimin lehine ciro edildiği belirtilmemişse, beyaz ciro söz konusu olmaktadır. Beyaz ciro geçerlidir. Örneğin: “Ödeyiniz. İmza: Leyla Lüleburgaz” Örneğin: “İmza: Leyla Lüleburgaz”. Poliçenin beyaz ciro ile devredilmesi, poliçeyi hamile yazılı hale getirmemektedir. Ancak beyaz ciro sayesinde poliçe, adeta hamile yazılı bir senetmiş gibi kolaylıkla devredilmiş olur.

Cironun Türleri Beyaz Ciro Poliçeyi beyaz ciro ile elde etmiş olan kişinin sahip olduğu olanaklar şunlardır: Beyaz ciroyu kendi adına doldurabilir, Beyaz ciroyu başka kişi (ciro etmek istediği kişi) adına doldurabilir, Poliçeyi beyaz ciro ile devredebilir, Poliçeyi tam ciro ile devredebilir, Poliçeyi hiçbir şey yazmadan teslim ederek devredebilir.

Cironun Türleri Beyaz Ciro Beyaz ciroda senedin ciro edildiği kişinin adının gösterilmiyor olması, beyaz cironun gerçekten de ciro zincirinde altta yer alan kişi lehine yapılıp yapılmadığı hususunda belirsizlik duyulmasına neden olabilmektedir. Ciro zincirinde beyaz ciroların yer alması halinde ise, ciro zincirinin kesintisiz olup olmadığı, şu karinelere göre belirlenmektedir: Bir beyaz ciroyu, tam ya da beyaz, başka bir ciro takip ederse, takip eden ciroyu imzalayan kimse, poliçeyi beyaz ciro ile elde etmiş kabul edilir (TTK m. 686).

Cironun Türleri Örneğin; Poliçenin arka yüzündeki ciro zinciri şöyle olsun: Can’a ödeyiniz. İmza: Leyla (lehtar) (tam ciro) İmza: Can (beyaz ciro) Ceyda’ya ödeyiniz. İmza: Cemil (tam ciro) Örnekte ilk ciroyu lehtar Leyla, tam ciro yaparak gerçekleştirmiştir. Daha sonra Can, beyaz ciro yapmıştır. Bu beyaz ciroyu, Cemil tarafından ve Ceyda lehine yapılmış olan bir tam ciro takip etmektedir. Can’ın beyaz ciroyu Cemil lehine mi yaptığı hususu, beyaz ciro söz konusu olduğundan anlaşılamamaktadır. Bu durumda, ciro zincirinde kesinti olup olmadığını saptamak için, şu karineden yararlanılmaktadır: Bir beyaz ciroyu, tam ya da beyaz, başka bir ciro takip ederse, takip eden ciroyu imzalayan kimse, poliçeyi beyaz ciro ile elde etmiş kabul edilir. Söz konusu karine uyarınca bir beyaz ciroyu (Can’ın yapmış olduğu ciroyu) bir tam ciro (Cemil’in Ceyda lehine yaptığı ciro) takip ettiğinde, takip eden ciroyu imzalayan kimse (Cemil), poliçeyi üstteki beyaz ciro (Can’ın yapmış olduğu ciro) ile elde etmiş sayılmaktadır. Daha açık bir ifadeyle, örnekte, Can’ın ciroyu Cemil lehine yaptığı, Cemil’in de bu ciro ile elde etmiş olduğu poliçeyi Ceyda’ya ciro ettiği, bu itibarla ciro zincirinde kopukluk bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.

Cironun Türleri Beyaz ciroya ilişkin olarak kabul edilen ikinci karine ise, beyaz cironun ciro zincirinin sonunda bulunduğu hallere ilişkindir. Ciro zincirinde yer alan son ciro beyaz ciro ise, senedi elinde bulunduran hamil, senedi sondaki beyaz ciro ile elde etmiş kabul edilir.

Cironun Türleri Örneğin; Poliçenin arka yüzündeki ciro zinciri şöyle olsun: Can’a ödeyiniz. İmza: Leyla (lehtar) (tam ciro) Cemil’e ödeyiniz. İmza: Can (tam ciro) İmza: Cemil (beyaz ciro) Bu senedi ödemesi için muhataba, Hamil Hasan ibraz etmiş olsun. Hamil Hasan’ın senedi Cemil’den ciro yoluyla mı elde ettiği yoksa başka şekilde mi (örneğin senedi Cemil’in beyaz ciro ile devretmiş olduğu kişiden çalarak mı) ele geçirdiği hususu açık değildir. Bu durumda karine uygulanmaktadır. Karine uyarınca, ciro zincirinde yer alan son ciro (Cemil’in yapmış olduğu ciro) beyaz ciro ise, senedi elinde bulunduran hamil (olayda Hasan), senedi sondaki beyaz ciro (Cemil’in yapmış olduğu beyaz ciro) ile elde etmiş kabul edilir. Bu karine uyarınca örnek olayda ciro zincirinde kopukluk olmadığı ve Hamil Hasan’ın şekli hak sahibi olduğu sonucuna ulaşılmaktadır.

Cironun Türleri Yapılış Amacına Göre Ciro, yapılış amacına göre, temlik cirosu, tahsil cirosu ve rehin cirosu olarak sınıflandırılmaktadır. Ciro yapılmasında amaç, senetten doğan tüm hakların devredilmesi ise temlik cirosu söz konusudur. Eğer ciro yapılarak, poliçe bedelinin bir başkası tarafından tahsili için yetki verilmesi amaçlanıyorsa, tahsil cirosu yapılmaktadır. Ciro, poliçe üzerinde rehin kurulması amacıyla yapılıyorsa, rehin cirosu söz konusu olmaktadır.

Cironun Türleri Yapılış Amacına Göre Temlik Cirosu Temlik cirosu, senetten doğan tüm hakların devredildiği ciro türünü ifade etmektedir. Eğer cironun tahsil ya da rehin cirosu olduğu hususu açıkça belirtilmemişse, bu cironun kural olarak temlik cirosu olduğu kabul edilmektedir. Temlik cirosunun üç işlevi vardır: temlik işlevi, teşhis işlevi ve teminat işlevi.

Cironun Türleri Yapılış Amacına Göre Temlik Cirosu Temlik İşlevi Temlik cirosu ile birlikte poliçeden doğan bütün haklar devredilmektedir (TTK m. 684. 1). Poliçeyi temlik cirosu ile elde etmiş olan hamil, poliçeyi dilerse temlik, dilerse tahsil, dilerse rehin cirosu ile yeniden ciro edebilmektedir.

Cironun Türleri Yapılış Amacına Göre Temlik Cirosu Teşhis İşlevi: Emre yazılı bir poliçeyi elinde bulunduran kişinin şeklen hak sahibi olup olmadığı hususu, ciro zinciri incelenerek teşhis edilmektedir (TTK m. 686). Şekli Hak Sahipliği Kavramı: Emre yazılı bir poliçeyi elinde bulunduran kimse, hakkı, müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşılıyorsa, şekli hak sahibi sayılmaktadır (TTK m. 686/I). Müteselsil ve birbirine bağlı ciro kavramı; ilk ciroyu lehtarın yapmış olduğu ve lehtardan son cirantaya kadar bütün cirantaların cirolarının kesintisiz şekilde birbirini izlediği, düzgün bir ciro zincirini ifade etmektedir. Her ciro, bir önceki ciro şerhinde kendisi ciro yapılan kişi olarak gösterilmiş kimse tarafından yapılmış ve imzalanmış ise, ciro zincirinin kesintisiz olduğu anlaşılmaktadır.

Cironun Türleri Yapılış Amacına Göre Temlik Cirosu Teşhis İşlevi Şekli Hak Sahipliği Kavramı: … Buna göre; düzgün bir ciro zinciri sonucunda poliçeyi elde etmiş olduğu anlaşılan kişi, şeklen hak sahibi sayılmaktadır. Herhangi bir surette hamilin elinden çıkmış bulunan bir poliçeyi, şeklen hak sahibi olarak görülen kimseden iyiniyetle devralan kişiler korunmaktadır. Düzgün bir ciro zincirinden hak sahibi olduğu anlaşılan kişiden senedi elde etmiş olan yeni hamil, ancak poliçeyi kötüniyetle elde etmişse ya da elde etmesinde ağır bir kusuru bulunuyorsa o poliçeyi geri vermekle yükümlü tutulabilmektedir (TTK m. 686/II).

Cironun Türleri Yapılış Amacına Göre Temlik Cirosu Teminat İşlevi Cirantalar, poliçenin kabul edilmemesinden, ödenmemesinden ve ödeneceğinin şüpheli hal almasından sorumludurlar. Muhatap senedi kabul etmez ya da ödemezse veya senedin ödeneceği şüpheli hal almışsa, hamil, müracaat hakkı kapsamında, senette imzası olan herkese müracaat edebilir ve müracaat ettiği kişiden poliçe bedelini ödemesini talep edebilmektedir. Bu kapsamda hamil, senette imzası bulunduğu için cirantalara da müracaat edebilir.

Cironun Türleri Yapılış Amacına Göre Temlik Cirosu Teminat İşlevi Cirantalar, söz konusu sorumluluklarını, iki şekilde ortadan kaldırabilirler: Ciranta senet üzerine açık bir şekilde sorumsuzluk kaydı ekleyerek kaldırabilir. Örneğin: “Ödenmemeden sorumlu değilim”, “Kabul edilmemeden sorumlu değilim” gibi. Ciranta, yeni bir ciroyu yasaklayabilir. Ciranta tarafından konmuş ciro yasağına aykırı şekilde poliçe ciro edilirse, bu devir geçerli olur; ancak ciro yasağını koymuş olan ciranta, bu yasağa rağmen poliçeyi devralmış kişilere karşı müracaat hakkı kapsamında sorumlu olmaz (TTK m. 685/II).