HOOFDSTUK Analyse Het inkoopmanagementproces Inkoop in Strategisch Perspectief

HOOFDSTUK Analyse Het inkoopmanagementproces Inkoop in Strategisch Perspectief 3 Hoofdstuk 3

Programma § § § Primaire taken en verantwoordelijkheden Professionalisering van inkoop Elementen van het inkoopmanagementproces Inkoopontwikkelingsmodel Enkele praktijkobservaties Inkoop in Strategisch Perspectief Hoofdstuk 3

Primaire taken en verantwoordelijkheden § Hoe kan inkoop worden gestructureerd? § Primaire taken van inkoop § § Verzekeren foutloze en tijdige levering Reduceren van inkoopuitgaven Verminderen van risico’s in toeleveringsketen Bijdragen aan waardecreatie § Inkoop moet duidelijk maken hoe trajecten worden aangepakt § Intranet § Inkoophandboek § Inkoopbeleid § Klantorientatie § Strijdigheid inkooptaken § Inkoopcompetenties Inkoop in Strategisch Perspectief Hoofdstuk 3

Veranderende inkoopagenda Waardecreatie § Omzetgroei door nieuwe producten § Samen met leveranciers verbeteren van klantproposities § Betrekken van leveranciers bij productontwikkeling Inkoopkostenreductie § Leveranciersreductie § Standaardisatie § Global sourcing § Uitbesteden en ‘offshoring’ § Elektronische veilingen § Contractmanagement Waarde Kosten Inkoop in Strategisch Perspectief Risicomanagement § Single vs multiple sourcing § Prestatiegericht contracteren § Maatschappelijk verantwoord inkopen § Auditen en screenen van leveranciers § Supplier Quality Assurance § Fianciële doorlichting van leveranciers § Beschermen van ‘Intellectual Property’ Risico Hoofdstuk 3

Professionalisering van inkoop Uitgangspunten § Klantoriëntatie § Behoefte van klant bekend § Onzekerheid is de leverancier § Inspelen op veranderingen in vraagpatroon § Cross-functionele benadering § Teamwork tussen alle betrokken disciplines § Resultaatgerichtheid § § Gezond commercieel tegenspel tov klanten Verhogen kostenbewustzijn Verbeteren prijs-kwaliteitverhouding Voorstellen van alternatieve oplossingen en leveranciers § Inkoopbeleid moet het ondernemingsbeleid ondersteunen Inkoop in Strategisch Perspectief Hoofdstuk 3

Elementen van het inkoopmanagementproces Inkoop in Strategisch Perspectief Hoofdstuk 3

Elementen van het inkoopmanagementproces § Inkoopmarktonderzoek § Macro-economische factoren § Economische groei, prijsontwikkelingen etc. § Meso-economische factoren § Binnen specifieke bedrijfstak § Micro-economische factoren § Individuele bedrijf: financiële positie leveranciers etc. § Productfactoren § Prijs/kostenopbouw, mate standaardisatie, leveringstijden § Inkoopdoelstellingen, -strategie en –planning § Verantwoordelijkheden verschillen per onderneming § Strategie moet aansluiten op ondernemingsstrategie § Beleid gericht op realiseren concrete doelstellingen § Implementatie Inkoop in Strategisch Perspectief Hoofdstuk 3

Actievelden in inkoop § ‘Make-or-buy’-analyse § Centraal dan wel decentraal inkopen § Sourcingbeleid § Global versus local sourcing § Single versus multiple sourcing § § § Direct vs. indirect inkopen Integratie tussen inkoop en andere functiegebieden Standaardisatie Ontwikkelen inkoopinformatie- en beheersingssystemen Transactiemanagement Inkoop in Strategisch Perspectief Hoofdstuk 3

Implementatie Activiteiten Aspecten § Inkoopkosten-verlaging § Beheersing inkoopgebonden kosten en uitgaven § Opzetten inkoopbesparings-programma’s §Kwaliteitszorg § Betrokkenheid inkoop en leveranciers in vroeg stadium ontwikkeling § Verbetering kwaliteitsprestaties van leveranciers §Operationele inkoop §Ontwikkelen van efficiënte bestelroutines dmv e-procurement oplossingen § Verkorten van interne en logistieke doorlooptijden § Verbeteren leveringsbetrouwbaarheid van leveranciers § Verbeteren factuurafhandeling en betaalbeerheidsstelling §Leveranciers management § Opstellen sourcingbeleid per inkoopartikelgroep § Verbeteren leveranciersprestaties §Interne en externe communicatie §Verbeteren gebruik van bestaande inkoopcontracten ism interne afdelingen § Communiceren van inkoopbeleid richting leveranciers Inkoop in Strategisch Perspectief Hoofdstuk 3

Implementatie § Inkoopkostenverlaging § Begrip en kennis van marktvormen noodzakelijk § Inschatting inkoopvolumes en prijsontwikkeling § Taakstelling kostenreductie § Kwaliteitszorg § Vereenvoudiging van specificaties tbv vermindering logistieke complexiteit § Preventief verminderen kwaliteitsproblemen ingekochte producten en diensten § Doorlichting van en rapportage over leveranciers § Toewerken naar ‘nul fouten’-leveringen Inkoop in Strategisch Perspectief Hoofdstuk 3

Implementatie § Operationele inkoop § Controle op interne bestelaanvragen § Wijze van indienen § E-procurement versnelt en vereenvoudigt het proces § Optimaliseren van bestellingen en bestelgroottes § Volumefactor economisch aanwenden § Automatische bestelling en voorraadbeheer § Rekening houden met kwantum- en betalingskortingen § Verbeteren van prestaties van leveranciers § Buffercapaciteit in voorraden sterk verminderd § Tijdige levering is kritisch geworden § Op basis van leveranciers beoordelingssystemen verbeteren § Leidt tot verlaging van werkkapitaal Inkoop in Strategisch Perspectief Hoofdstuk 3

Implementatie § Leveranciersmanagement Systematisch verbeteren en op peil houden van relaties Terreinen van samenwerking aangeven Achterblijvende leveranciers aanpakken Welke relaties intensiveren, op gelijk niveau houden dan wel beëindigen? § Langdurige samenwerking of periodieke concurrentiestelling § § § Interne en externe communicatie § Duidelijk maken van inkoopbeleid § Intern: spelregels mbt procurement governance § Extern: hoe de onderneming te positioneren als een aantrekkelijke klant § Controle en evaluatie § Vergelijking resultaten en oorspronkelijke plannen § Rapportage op basis van beperkt aantal prestatie indicatoren Inkoop in Strategisch Perspectief Hoofdstuk 3

Inkoopontwikkelingsmodel § Factoren die ontwikkelsnelheid bepalen § Bedrijfscontext § Volwassenheid van de industrie en concurrentie § Strategie van onderneming § Explicietere strategiën leiden tot duidelijkere rol inkoop § Systeemontwikkeling § Moderne ICT systemen zijn drijvende factoren § Verlagen transactiekosten en verhogen efficiency § Betrokkenheid van het topmanagement § Leiderschap § Vermogen van inkoopmanager een coherente, strategische visie te ontwikkelen Inkoop in Strategisch Perspectief Hoofdstuk 3

Inkoopontwikkelingsmodel Inkoop in Strategisch Perspectief Hoofdstuk 3

Inkoopontwikkelingsmodel, 6 stadia 1. Transactieoriëntatie § § § § Tijdige beschikbaarheid van materialen Inkoopmanager geen lid van managementteam Rapportage aan productie- of logistiek manager Gedecentraliseerd Geen kennis en overzicht van inkopen Reactieve houding Beoordeling op operationele taak § § § Proactieve, commerciële houding Laagste prijs Onafhankelijk van andere afdelingen Beoordeling inkoopafdeling primair op besparingen Rapportage van resultaten en targets aan directie 2. Commerciële oriëntatie Inkoop in Strategisch Perspectief Hoofdstuk 3

Inkoopontwikkelingsmodel, 6 stadia 3. Gecoördineerde inkoop § § § Inkoop van belangrijke artikelgroepen gecoördineerd onder verschillende productievestigingen Beleid geformaliseerd en intern afgestemd Centraal-decentrale organisatie Standaardisatie en formalisatie inkoopprocessen Geschoolde medewerkers Sterk functionele oriëntatie § § § § Total cost of ownership Cross-functionele inkoopteams Segmentatie van leveranciers Procesoriëntatie ipv functionele oriëntatie Erkenning strategisch belang Integratie van informatiesystemen Brede bedrijfskundige oriëntatie van inkoopprofessionals § 4. Interne integratie Inkoop in Strategisch Perspectief Hoofdstuk 3

Inkoopontwikkelingsmodel, 6 stadia 5. Externe integratie: supply chain management § § § § Zo veel mogelijk uitbesteding aan specialisten Betrekking van leveranciers bij procesverbeteringen Specialisten van leveranciers betrokken bij productontwikkeling Aantal leveranciers sterk gereduceerd Cross-functionele teams met wereldwijde verantwoordelijkheid Koppeling informatiesystemen aan die van leveranciers Resultaatgericht, coachend management Ontwikkelen kostenmodellen strategische inkoopitems § Leveranciers versterken waardepropositie en concurrentiepositie van onderneming Integratie inkoopstrategie en ondernemingsstrategie Strategiebijeenkomsten directie en leveranciers Gain- and risk sharing Multi level communicatiestruktuur Inkoopverantwoordelijkheid verankerd op topmanagement niveau 6. Waardecreatie centraal § § § Inkoop in Strategisch Perspectief Hoofdstuk 3

Enkele praktijkobservaties § Systematische benadering ontbreekt vaak § § § Inkoop heeft vaak te weinig inbreng Slecht afgebakende bevoegdheden Duidelijke taakstellingen ontbreken Inkoopresultaten niet systematisch gerapporteerd Weinig systematisch inkoopmarktonderzoek § Initiatieven voor verbetering § § Inkoopautomatisering Wil tot verbetering van inkoop neemt toe Integratie met andere functiegebieden Meer bevoegdheden naar inkoop Inkoop in Strategisch Perspectief Hoofdstuk 3