HOOFDSTUK Analyse Public procurement Inkoop in Strategisch Perspectief

HOOFDSTUK Analyse Public procurement Inkoop in Strategisch Perspectief 6 Hoofdstuk 6

Programma § § § Inkoopbeleid van de overheid Het aanbestedingsrecht Werkingssfeer Aankondiging en aanbestedingsprocedures Het inkoopproces Gevolgen voor de inkooppraktijk Inkoop in Strategisch Perspectief Hoofdstuk 6

Inkoopbeleid van de overheid § Overheid met circa € 50 miljard een van de belangrijkste opdrachtgevers § Europese Commissie streeft naar interne markt zonder handelsbelemmeringen § Overheden dienen een aantal beginsels in acht te nemen: § Non-discriminatie: markt voor iedereen toegankelijk § Gelijkheid: alle bedrijven worden op dezelfde wijze behandeld § Transparantie: publicatie boven drempelbedrag; wijze van aanbesteden, eisen en selectie criteria vooraf bekend § Proportionaliteit: redelijke verhouding tussen aard en omvang van opdracht en de gestelde eisen Inkoop in Strategisch Perspectief Hoofdstuk 6

Inkoopbeleid van de overheid § Kenmerken van het inkoopbeleid § Openbare verantwoordingsplicht § Handelen niet onderworpen aan tucht van de markt § Inrichting financiële huishouding d. m. v. kasstelsel § Prikkel om te besparen ontbreekt § Baten- en lastenstelsel § Inkoopfunctie moet vaak nog ontwikkeld worden § Sinds de Europese aanbestedingsrichtlijnen is de aanbestedingsfunctie ontstaan Inkoop in Strategisch Perspectief Hoofdstuk 6

Het aanbestedingsrecht § Aanbestedingrecht: geheel van § § Internationale (met name Europese) wetgeving Nationale wet- en regelgeving Jurisprudentie Rode draad vormt het EG Verdrag m. b. t de beginselen § Richtlijnen op diverse niveaus § Nederlandse richtlijnen: § Besluit aanbestedingsregels overheidsopdrachten (Boa) § Besluit aanbestedingsregels speciale sectoren (Bass) § Vervanging in 2010 door Aanbestedingswet Inkoop in Strategisch Perspectief Hoofdstuk 6

Het aanbestedingsrecht § Rijksoverheid en lagere overheden dienen zich te houden aan ‘algemene beginselen van behoorlijk bestuur’: § Rechtszekerheidsbeginsel § Beginsel van fair-play § Motiveringsbeginsel § Overige voorschriften: § Agreement on Government Procurement (GPA) van WTO § Ondernemers uit deelnemende landen hebben vrije toegang tot overheidsmarkt bij andere deelnemers § Complex geheel van regelgeving waarvan kennis nodig is. Fouten kunnen leiden tot heraanbestedingen of claims. Inkoop in Strategisch Perspectief Hoofdstuk 6

Werkingssfeer § Personele werkingssfeer § Op wie zijn de richtlijnen van toepassing? § Aanbestedende diensten § Klassieke overheid (Boa) § Nutsbedrijven (Bass) § Aankoopcentrales § Bedrijven die op basis van een vergunning van de overheid werkzaamheden voor de overheid uitvoeren § Materiële werkingssfeer § Welke opdrachten moeten Europees aanbesteed worden? § Overheidsopdrachten § Schriftelijke overeenkomst onder bezwarende titel § Betrekking op de uitvoering van ‘werken’, ‘leveringen’ of ‘diensten’. Inkoop in Strategisch Perspectief Hoofdstuk 6

Werkingssfeer § Raamovereenkomst § Contractvorm waarin aantal voorwaarden is vastgelegd § Maximale looptijd van vier jaar § Uitzonderingen § Geheel buiten Europees regime (uitgesloten opdrachten) § Speciaal regime (onderhandse aanbestedingen) § Europees regime alleen vanaf drempelbedragen § Splitsingsverbod: splitsen van opdracht t. b. v. het ontduiken van voorschriften is niet toegestaan § Uitzondering: percelenregeling Inkoop in Strategisch Perspectief Hoofdstuk 6

Aankondiging § Advertentie om belangstellenden op te roepen in te schrijven op een opdracht § Bevat aard, omvang en specifieke kenmerken van de opdracht § Tender Electronic Daily (TED), Tender. Ned § Typen: § Vooraankondiging tbv verkorten van minimumtermijnen en vroegtijdig informeren. Niet verplicht. § Aankondiging. Verplicht vanaf drempelbedragen. § Aankondiging geplaatste opdracht binnen 48 dagen na gunning. Inkoop in Strategisch Perspectief Hoofdstuk 6

Aanbestedingsprocedures § Voorschriften t. b. v. keuze van juiste leverancier met beste product tegen beste voorwaarden § Openbare procedure: iedereen kan inschrijven § Niet-openbare procedure: gericht op voorselectie § Concurrentiegerichte dialoog: bijzonder complexe opdrachten. Onderzoeken en vaststellen welke oplossingen best voldoen aan functionele specificatie. § Onderhandelingsprocedure met/zonder voorafgaande bekendmaking: Onderhandeling over uitvoeren en kosten mogelijk. Met of zonder voorselectie. § Prijsvraag: verschaffing van plan of ontwerp op basis van selectie door jury. Rechtvaardigingsgrond geldt. Inkoop in Strategisch Perspectief Hoofdstuk 6

Het inkoopproces § Specificeren § Selectiecriteria, uitvoeringseisen, contractuele voorwaarden, gunningscriteria, proportionaliteitsbeginsel. § Non-discriminatiebeginsel: specificaties mogen geen handelsbelemmering vormen. § Selecteren § Selectiecriteria: eisen aan onderneming § Uitsluitingsgronden § Geschiktheidseisen § Absoluut en relatief § Gunningscriteria: beoordeling van offertes Inkoop in Strategisch Perspectief Hoofdstuk 6

Het inkooproces - selecteren § Offerteaanvraag en gunning § Laagste prijs. Standaard producten § Economisch voordeligste aanbieding. Ook andere criteria mogelijk, niet noodzakelijk objectief. § Beoordelingsmethodiek vooraf kenbaar maken. § Op de hoogte stellen van gunning dmv brief onder vermelding van kenmerken en voordelen § Elektronische veiling kan onderdeel zijn van aanbesteding § Motiveringsplicht: selectie moet door feiten kunnen worden gedragen. § Afronding § Verzending aankondiging van gunning aan TED § Opstelling Proces-verbaal (inkoopdossier) Inkoop in Strategisch Perspectief Hoofdstuk 6

Gevolgen voor de inkooppraktijk § Grote weerstand tegen richtlijnen door overheidsinkopers. § Toepassing van richtlijnen vereist helder gestructureerde inkoopprocessen § Managementcultuur in overheidsinstellingen vormt daarbij een probleem § De controle op naleving van richtlijnen is beperkt § Richtlijnen zijn vastgesteld zonder oog voor huidige structuur § De inkoopfunctie zal aanzienlijk moeten worden versterkt. Inkoop in Strategisch Perspectief Hoofdstuk 6