EDUKACJA USTAWICZNA DOROSYCH W POLSCE IDEA KSZTACENIA PRZEZ

EDUKACJA USTAWICZNA DOROSŁYCH W POLSCE – IDEA KSZTAŁCENIA PRZEZ CAŁE ŻYCIE Inga Ciastowicz -Tomczak Kierunek: pedagogika Specjalność: pedagogika pracy i zarządzanie zasobami ludzkimi Prezentacja przygotowana pod kierunkiem dr Marii Jolanty Bąk

HISTORIA KSZTAŁCENIA CAŁOŻYCIOWEGO � 17 października 1773 r. – Komisja Edukacji Narodowej – pierwszy w Europie centralny organ władzy oświatowej › powołanie świeckich szkół średnich › uruchomienie seminariów nauczycielskich

EDUKACJA PERMANENTNA � „ogół procesów całożyciowych, prowadzonych we wszelkich możliwych formach organizacyjnoprogramowych i we wszystkich sytuacjach kontaktów międzyludzkich. ” Zygmunt Wiatrowski � „specyficzny sposób przygotowania […] do współczesnego rynku pracy i jego przemian” dotyczący zarówno dokształcania, jak i przekwalifikowania Janina Karney

KSZTAŁCENIE USTAWICZNE JAKO PROCES CAŁOŻYCIOWY � koncepcja formalnego i nieformalnego uczenia się przez całe życie � zespół środków i możliwości uzyskanych w drodze kształcenia � proces kształcenia poprzez naukę i doświadczenie � filozofia twórczego rozwoju człowieka

KSZTAŁCENIE USTAWICZNE JAKO KSZTAŁCENIE POSZKOLNE OSÓB DOROSŁYCH � „proces systematycznego uczenia się następujący po zakończeniu obowiązku szkolnego lub wydłużonej edukacji stacjonarnej i trwający przez cały okres aktywności zawodowej, a często także dłużej, w okresie tak zwanego „trzeciego wieku”” Ryszard Gerlach

FORMY KSZTAŁCENIA USTAWICZNEGO Formy szkolne: › szkoły wszystkich szczebli › studia podyplomowe dokształcające › studia podyplomowe specjalistyczne i kwalifikacyjne � Formy pozaszkolne, organizowane przez : › stowarzyszenia i organizacje społeczne › kluby zainteresowań, spotkania autorskie › uniwersytety powszechne, rolnicze, „trzeciego wieku” › kursy zawodowe kwalifikacyjne i szkolenia przyuczające do zawodu › kursy doskonalące i hobbystyczne �

FUNKCJE POZASZKOLNYCH FORM EDUKACJI � kompensacyjna � adaptacyjna � renowacyjna � rekonstrukcyjna � rekwalifikacyjna � wyrównawcza � kreująca

EDUKACJA PERMANENTNA – NIEROZERWALNIE ZWIĄZANA JEST Z POJĘCIEM ZAWODU Zawód, „to wydzielony w procesie pracy system czynności wymagających od pracownika kwalifikacji zdobywanych w kształceniu w systemie szkolnym lub pozaszkolnym, wywołujący rozwój osobowości zawodowej i potrzebę nieustannego dokształcania się i doskonalenia. […]” Tadeusz Nowacki

DOKSZTAŁCANIE � „proces podwyższania kwalifikacji formalnych, a szczególnie proces teoretycznego dopełnienia kwalifikacji zawodowych, kończących się uzyskaniem odpowiedniego świadectwa, dyplomu lub certyfikatu. ” Zygmunt Wiatrowski

PRZEKWALIFIKOWANIE Najczęstsze przyczyny przekwalifikowania, to: utrata pracy i brak możliwości znalezienia nowej w tym samym zawodzie � obumieranie zawodów i powstawanie nowych � przesiedlenie � zmiana aspiracji zawodowych, statusu społecznego i chęć zwiększenia zarobków � stan zdrowia �

SAMOKSZTAŁCENIE uświadomione i celowe działanie zmierzając do podniesienia kwalifikacji zawodowych � cechuje je duża samokontrola i efektywność � wypływa bezpośrednio z wewnętrznej potrzeby jednostki � przejawia się zarówno w dążeniu człowieka do rozwoju zawodowego, jak również społecznego i osobowościowego �

DOSKONALENIE � bezpośrednio związane z wykonywanym zawodem � celem jest osiągnięcie mistrzostwa w zawodzie � związane ze szczeblowym podnoszeniem kwalifikacji

FUNKCJE DOSKONALENIA ZAWODOWEGO � adaptacyjna � wyrównawcza � renowacyjna � rekonstrukcyjna

LINIA ROZWOJU ZAWODOWEGO CZŁOWIEKA DOROSŁEGO W OKRESIE AKTYWNOŚCI ZAWODOWEJ � przygotowanie zawodowe � adaptacja społeczno – zawodowa � identyfikacja i stabilizacja zawodowa � sukces zawodowy � mistrzostwo w zawodzie

KSZTAŁCENIE BEZINTERESOWNE DOROSŁYCH � może przybrać formę samokształcenia lub mieć charakter zinstytucjonalizowany � dotyczy zainteresowań, upodobań i zdolności � odnosi się do rozwoju osobistego i zaspokajania wewnętrznych potrzeb człowieka

ZNACZENIE EDUKACJI CAŁOŻYCIOWEJ W SKALI MIKRO umożliwia sprawne funkcjonowanie w globalnym społeczeństwie pracy i informacji � wzmacnia wiedzę, umiejętności i kompetencje � wzmaga mobilność na rynku zawodowym, poszerza horyzonty � pozytywnie wpływa na relacje międzyludzkie i społeczne � kreuje tolerancję i niweluje strach przed nieznanym � pobudza do działania i zachęca do zmian � wpływa na poczucie własnej wartości i wzmacnia samoocenę �

ZNACZENIE EDUKACJI CAŁOŻYCIOWEJ W SKALI MAKRO wymusza usprawnianie systemów edukacyjnych i dostosowywanie programów szkolnych do aktualnego zapotrzebowania rynku pracy � wpływa na stały rozwój technologiczny i komfort życia � rozwija instytucje pośrednictwa pracy i doradztwa zawodowego � ma istotny udział w rozwoju gospodarczym i kulturowym społeczeństw �

BIBLIOGRAFIA � J. Karney, Psychopedagogika pracy, Wydawnictwo Akademickie Żak, Warszawa 2007. � T. Nowacki, Zawodoznawstwo, Instytut Technologii Eksploatacji, Radom 1999. � W. Okoń, Nowy słownik pedagogiczny, Wydawnictwo Akademickie Żak, Warszawa 2004. � T. Pilch (red. ), Encyklopedia pedagogiczna XXI wieku, Tom V, Wydawnictwo Akademickie Żak, Warszawa 2009. � E. Podolska-Filipowicz, Zarys Zawodoznawstwa, orientacji i poradnictwa zawodowego, Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Turystyki, Częstochowa 2000. � Z. Wiatrowski, Podstawy pedagogiki pracy, Wydawnictwo Uczelniane Wyższej Szkoły Pedagogicznej, Bydgoszcz 2000.

Dziękuję za uwagę