ZER DA Zelula pareta landare zelulen mintz plasmatikoaren

ZER DA? - Zelula pareta landare zelulen mintz plasmatikoaren kanpo aldean dagoen egitura da. - Landareen egitura eta ezaugarri funtzional asko pareta horren baldintzapean daude.

Zelula pareta hiru polisakaridoz osatuta dago: - ZELULOSA - HEMIZELULOSA - PEKTINA *Zenbait glukoproteina, monosakarido eta gatz mineralak ere agertzen dira.

ZELULOSA Glukosa molekulez osatutako polisakaridoa da. Naturan ugaria dena.

HEMIZELULOSA Masa molekular handiko heteropolisakaridoak dira.

PEKTINA Malgutasun handiko heteropolisakaridoa da.

-Molekula guzti horiek, matriz hidratatu batean daude. - Matrizeak sustantzia disolbagarri eta txikiak (ura, karbono dioxidoa eta oxigenoa) pareta zeharka daitezen ahalbidetzen du baina molekula handiek ez. - Beraz, landareen zelulan metabolismoan parte hartzen duten sustantziak molekula txikiak dira.

Zelula-pareta bata bestearen gainean jarritako geruzaz osatuta dagoenez: - Erdiko xafla: pektinaz osatuta dago, eratzen den lehena eta bi zelulakumeak bereizten dituena. - Pareta primarioa: zelulosaz osatuta dago eta lodiera aldakorrekoa da. - Pareta sekundarioa: gehiago haziko ez diren zelulek jariatzen dute pareta. Lodia eta trinkoa. Zelulosaz osatutakoa.

PLASMODESMOA - Zelula pareta, plasmodesmo izeneko hoditxo mehez zeharkatuta dago. - Hauek zelulen arteko komunikazioa ahalbidetzen dute. - Plasmodesmoari esker, zitoplasmak jarraitasuna du zelula batetik bestera; beraz, sustantzien zirkulazioa bizkorragoa da. - Punteadurak dira zelula paretan agertzen diren etenune txikiak. Etenuneotatik luzatzen dira plasmodesmoak.

Landareen zelula-paretaren funtzioak - Paretaren funtzio garrantzitsuena egituraketa da. - Zelulari forma ematen dion geruza zurruna da. - Zelula trakzio mekanikoetatik babesten du. - Zelula paretak alboko zelulen paretari lotuta dago eta guztiek batera sendotasuna ematen diote landareen organoei. Karkasa edo armazoia eratzen dute.

Hanpadura-presioari dagokionez: Ingurunea zitoplasmarekiko hipotonikoa denean gertatzen da: - Ura zelularen bakuolotan sartzen da osmosi bidez. - Leherketa osmotikoa ekiditea. - Bolumena handitzen da. - Presioa dago paretaren gainean. Hazkundea: ehunak luzatu presioa dela eta. Mugimenduak : (estomen irekiera eta itxiera kontrolatu)

ALDAKETAK Zelula pareta, ehunen beharrizanen arabera alda edo egokitu daiteke. Epidermisean edo xileman jasaten dituzten aldakuntzen kasua da.

EPIDERMISA Epidermisa eratzen duten zelulen paretaren kanpoaldean kutina izeneko sustantzia bat dago eta honen gainean argizari geruza bat. Multzo horri kutikula deritzo. Kutikulak babesa ematen dio organoari

XILEMA Ehun hau zelula paretaren aldakuntza prozesu garrantzitsu baten emaitza da. Lignina gehitzen zaio paretaren egiturari. Hodi sendo eta trenkada gabekoa eratzen da. Hodi horretan barrena sustraiak zurgaturiko ura eta ioiak ibiliko dira.

ESKERRIK ASKO