NAZIONALISMOA Zer da Noiz XVIII mende bukaeran sortu

NAZIONALISMOA Zer da? Noiz XVIII. mende bukaeran sortu Non Nagusiki Katalunean eta Euskal Herrian. Ideologi politikoa berria. Burgesiak asmatu zuen.

Zergatik sortzen da nazionalismoa? Ideologi desberdina dutenek elkar bizi direnean agertzen da. Leku batetik bestera mugitzen direnak ez dituzte bertako ideologia: ohiturak, kultura, historia. . errespetatzen. Beraz, bertako lurraldekoak beren ideak defendatu nahi dituzte gal ez ditzaten. INDEPENDENTZIA lortu Helburua AUTOGOBERNUA

EUSKAL NAZIONALISMOA Non - Bizkaia - Araba - Gipuzkoa - Nafarroa - Lapurdi - Zuberoa - Nafarro behera

NAZIONALISMOAREN ARRAZOI NAGUSIAK 1. FORUEN DESAGERPENA Euskal Herriko pribilegioak: - Ez zuten militarrak izan behar. “Milira” ez joateko aukera. - Gerran ez parte hartzeko eskubidea. - Zergak EH gobernuen esku. Espainia ez bezalakoa. Importazio/ Esportazio zergak ez ordaindu. LIBERALISMOA - Estatu liberalarekin foruak arriskuan jarri. LIBERAL HELBURUAK: - Foruak indargabetu. - Pribilegioak kendu nahia.

1. Gerra Karlista 1833 Gerrar hasiera 1839 Gerra amaiera Kartisten eta Liberalen akordioa. ABRAZO DE VERGARA Liberalek foruak errespetatuko zituztela hitzeman zuten. «”Confirmación de los Fueros”»

3. Gerra Karlista 1872 Gerra hasiera 1876 Gerra amaiera Gertakizun garrantzitsua CANOVAS DEL CASTILLO FORUAK KENDU

2. INDUSTRALIZAZIOA Industria ( batez ere nekazaritza eta abeltzaintza) jarduera nagusiak bihurtu ziren. Honezkero landa guneetako herritarrak hirietara joan ziren. Alde handia: Herriak utsik geratu eta hiriak jendez bete. Nora Espainiako hiri industrial garrantsitzuenak (Madril, Katalunea eta Euskal Herria) hazkunde nabarmena izan zuten. Espainiako leku guztetatik mugitu ziren zonalde hauetara.

KONTZERTU EKONOMIKOA Osasun baldintzak hobetu Lehen seme asko edukitzen zituzten baina osasun kontuetan atzeratuta zeudenez laister hiltzen ziren. (Gaixotasunak, gosea. . ) Zer gertatzen da osasuna hobetzean? Seme kopuru bera izaten jarraitzen zuten baina osasunak gutxiago hiltzea eragin zuen. Ondorioa: Familia handiagoak. Arazoa Famlia kide gehiago direnez diru sarre handiagoak behar dira aurrera ateratzeko. Zer gertaten da? Lana berdina dute, soldatak berdin mantentzen dira(ez dizkiete igo). Beraz, egoera larriagotu egin zen. Irtenbidea MIGRAZIOA

INMIGRAZIOA Zergatik Lan bila. Helburua: Bizi maila hobetzea: - Soldata handiagoak. - Segurtasuna. Nora Lan gehien zegoen tokietarara, hau da, Industrial guneetara. - Euskal Herria - Madril - Katalunea

INMIGRAZIOAREN ARAZOA Biztanleria bikoiztu egin zen emigratu duten tokietan. Honek ekartzen du leku berean lurralde ezberdinetako pentsonak bizitzea. Bakoiza bere pentsamoldearekin ( politiko, kultural, ideologiko. . . ) Zer gertatzen de Euskal Herrian? Inmigranteak EH-ra etortzen direnean bertakoek beldur dira bere ohiturak galdu zitezkeen. Erantzuna Haserre daude industralizazioak ekarri duen egoerarekin. Haien ustez Euskal Herriarem bereizitasun nagusia bere esentzia da, besteengadik desberditzen dituena.

Zergatik da berezia Euskal Herria ? Bestelakoak Hizkuntza Euskera - Hizkuntzik zaharrena eta besteekin konparatuz guztiz desberdina. - Euskaldunok solik hitz egin eta ulertu. Euskaldun sentimendua Kultura - Eukalduna izateaz arro egotea. Ohiturak - Lurraldea nahiz bertakoak maitatzea. Arraza Bizi modua Historia

EUSKAL NAZIONALISMOAREN HELBURUAK FORU DEFENTSA Modernismotik urrundu eta tradizionalismoari eutsiz foruak oso-osorik berreskuratu nahi zituzten. IDENTITATEA MANTENDU Espainiatik banandu nahi ziren. Independentzia lortzea beraien identitatea ez galtzeko.

SABINO ARANA Euskal abertzaletasunaren bultzaile nagusia - Euskal nazionalizmoaren aita. - Ikuspegi foruzale tradizionala. - Lege Zaharrera bueltatu nahi. - Katolikoa eta Euskal Herri Maitatzailea: “Euskadi hoberena eta desberdina”

SABINO ARANA Euskadi hitzaren sortzailea Ikurrinaren asmatzailea Euskal Herria bere osotasunean maitatzen zuenez gero gaur egun ezagutzen ditugun Euskaldun berezitasunen sortzailea izan zen: ikurrina, Euskadi hitza eta geroago sortuko den partidu politikoa (EAJ). Oinarriak: Euskal arrazaren garbitasuna, independentziaren bitartez Euskararen garbizalekeria eta abertzaletasuna

Euzko Alderdi Jertazalea (EAJ) 1895 Hasierako urteak Sortu Sabino Aranaren ideologia jarraituz eta Espainiaren kontrako adierazpena gisa Hedapen txikia izan zuen, lehenengo Bizkaian eman zen solik eta geroagoa zabalduz joan. Burgesia txiki eta tradizionalak bultzatu zuten baina irekitze prozesua zela medio burgesia modernoagoa eta industrialagora hurbuldu ziren indar gehiago izateko. Hauek kapitala (dirua) zuten -eta.

EAJ-ren Eginkizunak 1903 Zuzendatitza: Gobernuari presionatu Baseak: Independentzia bultzatu Nahiz eta Sabino Arana hil arren bere anaia bere ideak defendatzen zituenez indarrean jarraitu zuen. Bigarren honekin etorri zen EAj-ren gorakada: lehen biltzarra egin, Euzko Gaztedi eta batzokiak sortzea, foruak berrezartzeko ideia, diru sarrerak handitu. . . 1916 Izena aldatu zenean Euskal Komunio Nazionalista (partidu autonomista) hauteskundeak irabaztea lortu zuten. ,

EUSKAL NAZIONALISMOAn oinarritzen diren hitzak SABINO ARANAREN ESANAK “La raza euskeriana es sustancialmente distinta de la raza española (lo cual no lo decimos solo nosotros, sino todos los etnólogos), y el concepto étnico no es jurídico, sino físico y natural, como relativo a la raza: de suerte que etnográficamente, los euskerianos no pueden ser españoles aunque quieran, pues para ser españoles tendrían que dejar de ser euskerianos”

(1893 -1895) BIZKAITAR EGUNKARIAREN 31º BERRIA "Para ser patriota, es preciso amar la libertad de la Patria. Para amar la libertad de la Patria es preciso odiar a muerte a quien la esclaviza. " SABINO ARANAREN HITZAK “El bizkaino es digno, a veces con exceso, y si cae en la indigencia, es capaz de dejarse morir de hambre antes de pedir limosna; el español es bajo hasta el colmo, y aunque se encuentre sano, prefiere vivir a cuenta del prójimo antes que trabajar. ”