IZEN SINTAGMA 20201123 1 1 DEFINIZIOA Izena ardatza










- Slides: 10
IZEN SINTAGMA 2020/11/23 1
1. DEFINIZIOA Izena ardatza duen hitz multzoa. Perpaus bakunak agerian edo isilean dituen bi zatietako bat. 2020/11/23 2
2. IZEN SINTAGMAREN OSAERA ARDATZA: • IZENA (berezia/ arrunta; biziduna/bizigabea; zenbakarria/ zenbakaitza; bakuna/eratorria/elkartua) • IZENORDAINA: Izenaren ordez jartzen dena: – Pertsona izenordainak (arruntak/ indartuak) – Izenordain zehaztugabeak (galdetzaileak / galdetzaileetatik eratorriak) – Bihurkariak (izenordain indartua + burua) – Elkarkariak: elkar eta bata bestea. 2020/11/23 3
2. IZEN SINTAGMAREN OSAERA DETERMINATZAILEAK: Izen Sintagma osatzeko eta zehazteko hitzak Determinatzaile motak: – Mugatzaileak: • Artikuluak: -a, -ak, -ok • Erakusleak: hau, hori, hura. . . 2020/11/23 4
2. IZEN SINTAGMAREN OSAERA – Zenbatzaileak: kopurua adierazteko hitzak. • Zehaztuak, kopuru zehatza ematen dutenak: – – – 2020/11/23 Kardinalak: bat, bi, hiru. . . Ordinalak: 1. , 2. etab. . . Zatikiak: ½, 2/3. . . Ehunekoak: %1, . . . Banatzaileak: bana, bina, . . . 5
2. IZEN SINTAGMAREN OSAERA • Zehaztugabeak, kopuru zehatza ematen ez dutenak: asko, gutxi, zenbait, batzuk. . . • Orokorrak: orokortasuna, osotasuna adierazteko erabiltzen direnak: dena, guzti, oso, 2020/11/23 6
2. IZEN SINTAGMAREN OSAERA – Determinatzaile zehaztugabeak: ez dute ISa mugatzen, ez zehazten. Bi talde: • ZER eta bere eratorriak: EDOZER, ZERNAHI. . . • ZEIN eta bere eratorriak: EDOZEIN, ZEINAHI. . . 2020/11/23 7
2. IZEN SINTAGMAREN OSAERA ADJEKTIBOA: Izenari buruzko informazioa ematen duen hitz edo hitz multzoa da. Nolakoa den esaten duena. Hiru mota daude: – Izenondoa: Izenaren eskuinean agertzen da. Ez du genero gramatikalik bereizten. • Intentsitate gradu desberdinak eman daitezke: – Graduatzaile askeak: oso, anitz, aski. . . – Graduatzaile atxikiak: -ago, -egi, -en. . . 2020/11/23 8
2. IZEN SINTAGMAREN OSAERA – Izenlaguna: Izenaren ezkerrean agertzen da ia beti. Bi eratara ager daiteke: • -EN jabego genitiboari dagokion atzizkiaren bidez • -KO leku-denborazko genitiboari dagokion atzizkiaren bidez. 2020/11/23 9
2. IZEN SINTAGMAREN OSAERA – APOSIZIOA: Izena zehazteko, nolakoa den esateko edota berari buruzko informazioa emateko beste IS bat da. Bi mota: • Ez murrizgarriak: Izenari buruzko informazioa ematen du, koma artean. “Parisek, Frantziako hiriburuak, kale ederrak ditu” • Murrizgarriak: Izena zehaztu eta mugatu egiten du eta jarraian agertzen da. “Paris Frantziako hiriburuak kale ederrak ditu” 2020/11/23 10










