CURRICULUM BERRIAK ETA ARLO KONPETENTZIAK Donostia 2007 ko

CURRICULUM BERRIAK ETA ARLO KONPETENTZIAK Donostia, 2007 ko urriaren 18 a L. H. ko “INGURUNE NATURAL, SOZIAL ETA KULTURALAREN EZAGUERA” ARLOA JUAN MANUEL RODRIGUEZ ZARAUZKO BERRITZEGUNEKO LHko AHOLKULARIA

L. H. ko “INGURUNE NATURAL, SOZIAL ETA KULTURALAREN EZAGUERA” ARLOA

LHko INGURUNE ARLOA INGURUNEA PROZESUAK SUBJEKTUA FAKTOREAK ETA BERE FENOMENOAK JARDUKETAK GERTAERAK BIZITASUNA ETA ALDAKETAK: - GIZA-JARDUERAREN ESZENATOKIA - GIZA-JARDUERAREN ZEHAZTZAILEA - GIZA-JARDUERAREN ONDORIOZ ALDAKETAK ESPERIMENTATZEN DITU

LHko INGURUNE ARLOA INGURUNEAREN BAKARKAKOAK, SUBJEKTIBOAK ETA ESPERIMENTALAK -Eguneroko esperientziaren ondorioa -Ingurua: norberea sentitutako ingurunea -Ingurunea pertsona bakoitzak eraikitako emaitza da OSAGAIAK ESPAZIALAK ETA DENBORAZKOAK. SOZIALAK EZ ESPERIMENTALAK KULTURALAK - Pertsonalak ez diren faktoreak eta gertaerak -Sozialki finkatutako ezaguerak ETA -Ingurune konpartitua: pilatutako esperientzia konpartitua eta kulturalki antolatuta

LHko INGURUNE ARLOA OSAGAI SOZIALEN ETA KULTURALEN EKARPENAK BAKARKAKOA, KONPARTITUAGOA, SUBJEKTIBOA OBJETIBOAGOA ETA ESPERIMENTALA ARRAZIONALAGOA DEN EZAGUERA OSAGAI SOZIALEN ETA KULTURALEN EKARPENAK

LHko INGURUNE ARLOA ITURBURU EPISTEMOLOGIKOA - ERREALITATEA ULERTZEKO ETA AZALTZEKO EKARPENAK - NNZZ, GGZZ, TEKNOLOGIA, EKOLOGIA. . . OINARRI SENDORIK DISZIPLINAK EZ DAGO - ETAPAKO IKASLEGOAREN IDEIA ETA IRUDIKAPEN OROKORREI HURBILAGO ETA FUNTZIONALAGO HELBURUAREN ZERBITZURA

LHko INGURUNE ARLOA ITURBURU OROTASUNA: - IKASLEAREN ESPERIENTZI OROKORRA ERRESPETATU - EKARPEN PARTZIALAK INTEGRATU PSIKOPEDAGOGIKOA GATAZKA KOGNITIBOA: - BERAIEN AURREZAGUERETATIK ABIATU ETA ELEMENTU BERRIEKIN KONTRASTATU, GATAZKA KOGNITIBOA ERABILIZ EZAUGARRI PSIKOEBOLUTIBOAK. ZAILTASUNAK: - KAUSALITATEA - DENBORA ETA ESPAZIOA - ANALISIA: OSOA ETA ZATIAK - OINARRIZKOA ETA AKZESORIOA - KATEGORIZAZIOA - ESPERIENTZIA ZEHATZETATIK ALDENTZEKOAK - PENTSAKERA EGOZENTZIKOA -. . .

LHko INGURUNE ARLOA OINARRIZKO KONPETENTZIEI EKARPENAK KONPETENTZIA EUROPAR PARLAMENTUAREN KONPETENTZIA DEFINIZIOA Testuinguru zehatz batean zeregina gauzatzeko gaitasuna da. “Testuinguruari elkarreraginean egokitzen zaizkion ezagupen, gaitasun eta jarrerak dira. Oinarrizko konpetentziak dira gizakiak bere garapen pertsonalerako, hiritartasunerako, gizarteratze prozesuetarako eta lanerako ezinbestekoak direnak”

LHko INGURUNE ARLOA OINARRIZKO KONPETENTZIEI EKARPENAK - FUNTZIONALTASUNA, PRAKTIKOTASUNA - JAKIN (ezagupenak) EZAUGARRI GARRANTZITSUENAK - EGITURA - EGITEN JAKIN (trebetasunak) - IZAN (jarrerak, balioak. . . ) - TESTUINGURU ZAHATZ BATEAN ERABILTZEKO, APLIKATZEKO

LHko INGURUNE ARLOA OINARRIZKO KONPETENTZIEI EKARPENAK KONPETENTZIAK GAITASUNAK (GAITASUNAK) (AHALMENAK) “ TESTUINGURU ZEHATZ BATEAN ZEREGINA GAUZATZEKO GAITASUNA ” “UNE ZEHATZ BATEAN ZERBAIT EGITEKO AHALMENA”

LHko INGURUNE ARLOA OINARRIZKO KONPETENTZIEI EKARPENAK KONPETENTZIA OROKORRAK -IKASTEN ETA PENTSATZEN IKASI - KOMUNIKATZEN IKASI - ELKARREKIN BIZITZEN IKASI - PERTSONA BEZALA GARATZEN IKASI - EGITEN ETA EKITEN IKASI - ARDURAZ BIZITZEN IKASI OINARRIZKO KONPETENTZIAK - IKASTEN ET PENTSATZEN IKASI - KONPETENTZIA MATEMATIKOA - KULTURA ZIENTIFIKOAN, TEKNOLOGIKOAN ETA OSASUNARENEAN KONPETENTZIA - KOMUNIKATZEKO KONPETENTENTZIA - INFORMAZIOA TRATATZEKO ETA KONPETENTZIA DIGITALA - KONPETENTZIA SOZIAL ETA HIRITARRA - KULTURA HUMANISTIKOAN ETA ARTISTIKOAN KONPETENTZIA - AUTONOMIA ETA INIZIATIBA PERTSONALERAKO KONPETENTZIA

LHko INGURUNE ARLOA OINARRIZKO KONPETENTZIEI EKARPENAK HURBILAK (familia, lagunak, lankideak. . . ) -ARDURAK -BIZIKIDETZARAKO ARAUAK -. . . HARREMANAK KONPETENTZIA SOZIAL ETA HIRITARRA -GATAZKEN EBAZPENA URRUNAGOAK (auzoa, herria, erkidegoa, estatua, EB. . . ) -ANTOLAKUNTZA, FUNTZIOAK. . . -PARTE HARTZEA -DEMOKRAZIAREN PRINTZIPIOAK -. . . -GIZARTEAREN EZAUGARRIAK ERREALITATE -KULTURA ANIZTASUNA SOZIALAREN -DENBORAN ZEHAR GERTATUTAKO ALDAKETAK ULERMENA -. . .

LHko INGURUNE ARLOA OINARRIZKO KONPETENTZIEI EKARPENAK -JARDUERAK, ALDAKETAK. . . -BALIABIDE NATURALEN ERABILPEN ARDURATSUA GIZAKIEN ERAGINA MUNDUAN KULTURA ZIENTIFIKOAN, TEKNOLOGIKOAN ETA OSASUNARENEAN KONPETENTZIA -NATURA ANIZTASUNAREN MANTENIMENDUA -KONTSUMO ARRAZIONALA -BAKARKAKO ETA GIZA-TALDEAREN OSASUNAREN BABESA -ABESTASUNAREN BANAKETA JUSTUA -ELKARTASUN OROKORRA ETA GENERAZIOEN ARTEKOA -. . . -PROBLEMAK DIFINITU MUNDU FISIKOA INTERPRETATZEKO METODOAREN EZAUGARRIAK -HIPOTESIAK/USTEAK EGIN -IKERKETA SINPLEAK DISEINATU ETA EGIN -EMAITZAK ANALIZATU ETA KOMUNIKATU -. . .

LHko INGURUNE ARLOA OINARRIZKO KONPETENTZIEI EKARPENAK -IRAKURRI ETA IDATZI -TESTU DESBERDINEN TRATAERA: DESKRIPZIOAK, NARRAZIOAK, ELKARRIZKETAK, ARGUDIOZKOAK, AGINDUZKOAK. . . KOMUNIKATZEKO KONPETENTZIA -DEBATEAK ETA ELKARRIZKETAK EGITEA -ERAKUNDEEKIN ERABILTZEN DEN HIZKUNTZA -BERARIAZKO HIZTEGIA -. . .

LHko INGURUNE ARLOA OINARRIZKO KONPETENTZIEI EKARPENAK -INFORMAZIOAREN BILAKETA, ANTOLAKETA, ANALISIA, SINTESIA, KOMUNIKAZIOA. . . -INFERENTZIAK ETA DEDUKZIOAK EGITEA INFORMAZIOA TRATATZEKO KONPETENTZIA ETA KONPETENTZIA DIGITALA -KOMUNIKAZIO-INGURUEN ZABALKUNTZA -KODE, FORMATU ETA HIZKUNTZA DESBERDINEKIN LAN EGIN: MAPAK, GRAFIKOAK, IRUDIAK, ITURBURU HISTORIKOAK, ERREALITATEAREN BEHAKETA. . . -ORDENAGAILUAREN OINARRIZKO ERABILPENA: - TESTU PROZESADOREAREN ERABILERA - BILAKETA GIDATUA INTERNETEAN -. . .

LHko INGURUNE ARLOA OINARRIZKO KONPETENTZIEI EKARPENAK -IKASTEKO ETA INFORMAZIOA ANTOLATZEKO, MEMORIZATZEKO ETA BERRESKURATZEKO TEKNIKAK: - LABURPENAK - ESKEMAK IKASTEN ETA PENTSATZEN IKASTEKO KONPETENTZIA - MAPA MENTALAK -. . . -IKASITAKOARI BURUZKO HAUSNARKETA AHOZKO ETA IDATZIZKO KOMUNIKAZIOA -IKASKETA KOOPERATIBOA -. . .

LHko INGURUNE ARLOA OINARRIZKO KONPETENTZIEI EKARPENAK -AGERPEN KULTURALAK ETA BERAIEN ANIZTASUNAREN BALORAPENA KULTURA HUMANISTIKOAN ETA ARTISTIKOAN KONPETENTZIA -KULTUR ONDAREA EZAGUTU ETA GOZATU -GIZONOK, EMAKUMEOK ETA BESTE HERRIEK ETA KULTUREK ELKARREKIN ETA DENBORAN ZEHAR EGIN DITUGUN EKARPENEN ONDORIOTZAT HISTORIA EZAGUTZEA -. . .

LHko INGURUNE ARLOA OINARRIZKO KONPETENTZIEI EKARPENAK AUTONOMIA ETA INIZIATIBA PERTSONALERAKO KONPETENTZIA -PLANIFIKATU ETA ERABAKIAK HARTU: ESKOLA EREMUAN , AISIA JARDUERETAN. . . -AKATSAK, HUTSAK, OKERRAK, ERROREAK. . . LANDU AUTONOMIA ETA AUTOESTIMA BULTZATUZ -. . .

LHko INGURUNE ARLOA OINARRIZKO KONPETENTZIEI EKARPENAK -MAPAK -ESKALAK KONPETENTZIA MATEMATIKOA -GRAFIKOAK -NEURRI DESBERDINEKIN KALKULUAK -PROBLEMA SINPLEAK -. . .

LHko INGURUNE ARLOA H E L B U R U A K “KONPETENTZIETAN” DEFINITUTA EGITURA: ZER – NOLA - ZERTARAKO “La enseñanza de Conocimiento del medio natural, social y cultural en esta etapa tendrá como finalidad el logro de las siguientes competencias”: 2. Participar en actividades de grupo adoptando un comportamiento responsable, cooperativo, solidario y constructivo, aplicando los principios básicos del funcionamiento democrático, y valorando las aportaciones propias y ajenas en función de objetivos comunes, para contribuir solidariamente a la comunidad sin discriminaciones de ningún tipo (género, razas, culturas, religión. . . ). 8. Identificar, plantearse y resolver interrogantes y problemas relacionados con elementos significativos del entorno, utilizando estrategias de búsqueda y tratamiento de la información, formulación de conjeturas y puesta a prueba de las mismas con el fin de explorar soluciones alternativas y reflexionar sobre el propio proceso de aprendizaje.

LHko INGURUNE ARLOA E D U K I A K HELBURU OROKORRAK -AUTONOMIA -PARTE HARTZEA -INGURUAREN INTERPRETAZIOA EDUKIAK -INGURUAN JARDUN AUKERATZEKO -AZTERTU, IKERTU, ARAKATU. . . IRIZPIDEAK -IRTENBIDEAK BILATU -NORBERE GARAPENERAKO JARRERAK ETA BALIOAK OINARRIZKO KONPETENTZIEN GARAPENA -INFORMAZIOA ULERTZEKO ETA INTERPRETATZEKO TRESNAK -. . .

LHko INGURUNE ARLOA E D U K I A K R) K OA - OREKA K UZ ESP T P TA - HIRURAK BATERA LANDU ZE RAN E T O N KO AK B EN D O ZI N (I Z NATURA-KULTURA NATURA BIZIA-INERTEA PERTSONA-GIZARTEA K RA TE INGURUNE FISIKOA-SOZIALA NORTASUN PERTSONALA GIZARTERATZEA ETA BIZIKIDETZA OSASUNA PROZEDURAZKOAK IKASKETA PROZESOARI BURUZKO HAUSNARKETA INFORMAZIOAREN EKOIZPENA ETA KOMUNIKAZIOA INFORMAZIOAREN BILAKETA, JASOKETA ANTOLAKETA INGURUGIROA BEHAKETA JARRERAZKOAK N A IO AZ A EH

LHko INGURUNE ARLOA E D U K I A K -EZ DIRA TEMARIO BAT ANTOLAKETA: MULTZOKA -ERLAZIONATU BEHAR DIRA -ZIKLOKA SEKUENTZIATUTA LOGSE-arekin LOE-arekin 2. - INGURUNE FISIKOA ETA GIZA EKINTZA 1. - INGURUNEA ETA BERE KONTSERBAZIOA 3. - BIZIDUNAK 2. - BIZIDUNEN ANIZTASUNA 1. - GIZAKIA ETA OSASUNA 3. - OSASUNA ETA NORBERE GARAPENA 4. - INGURUNE SOZIALA 6. - INFORMAZIOA, KOMUNIKAZIOA ETA GARRAIOBIDEAK 4. - PERTSONAK, KULTURAK ETA GIZA-ANTOLAKUNTZA 7. - ALDAKETA HISTORIKOAK ETA EGUNEROKO BIZITZA 5. - ALDAKETAK DENBORAN ZEHAR 5. - LANA, ENERGIA, MAKINAK 6. - MATERIA ETA ENERGIA 7. - OBJEKTUAK, MAKINAK ETA TEKNOLOGIAK 8. - LURRA ETA GURE GARAIA

LHko INGURUNE ARLOA E D U K I A K 1 go ZIKLOA 2. ZIKLOA entorno 3. ZIKLOA Bloque 1. El entorno y su conservación Bloque 1. El conservación y su Sensibilidad y respeto por la conservación de los elementos naturales del entorno. Elementos básicos del medio físico: el aire y el agua y la tierra. Uso responsable del agua en la vida cotidiana. Realización de sencillas experiencias que sirvan para crear interés en la realización de trabajos de conservación del medio ambiente. Orientación de elementos del medio físico en relación con el sol. Percepción y descripción de algunos elementos y fenómenos naturales: la luna, las estrellas y el sol, el día y la noche. Observación de algunos fenómenos atmosféricos y primeras formas de representación. Exploración e inicio de sencillos trabajos sobre algún ecosistema concreto, acuático o terrestre. Observación y percepción de algunos elementos naturales y humanos del entorno. Observación y descripción de distintos tipos de paisaje: interacción de naturaleza (clima, relieve, suelo…) y seres humanos. Valoración positiva de la diversidad y riqueza de los paisajes de la localidad, comarca y Euskal Herria. Nuestro entorno natural: clima, flora y fauna de la localidad, la comarca, el Territorio Histórico y Euskal Herria. Formas de relieve y accidentes geográficos. Localización de los más relevantes en el entorno próximo y en Euskal Herria. Identificación y clasificación elemental de rocas. Variables meteorológicas: temperatura, humedad, viento, precipitaciones. Uso de aparatos meteorológicos e iniciación a los registros y representaciones gráficas del tiempo atmosférico. La atmósfera. Actuaciones para evitar su contaminación. El ciclo del agua. Observación y comprobación de los estados físicos del agua. Valoración del agua como un bien escaso y uso racional de la misma. Relaciones entre los elementos de los ecosistemas, factores de deterioro y regeneración. Realización de trabajos de campo en equipo. Orientación en el espacio: los puntos cardinales. Uso de planos del barrio o de la localidad. Movimientos de la tierra y fases de la luna. Las estaciones del año. Disfrute, respeto, defensa y mejora del medio ambiente. Elaboración y aplicación de propuestas. Bloque 1. El entorno y su conservación Valoración de la diversidad y riqueza de los paisajes de Euskal Herria y de España e interés por conocer paisajes de otros lugares. Conservación y recuperación de paisajes. Elaboración de propuestas. Nuestro entorno natural: relieve, flora y fauna de Euskal Herria y España El planeta Tierra: océanos, mares y continentes. Recursos naturales y protección del medio ambiente. El universo. El sistema solar. Percepción y representación a escala de espacios conocidos. Localización e interpretación en diferentes representaciones (mapas, planos, fotografías aéreas y otros medios tecnológicos) de elementos relevantes de geografía física y política de Euskal Herria, de España, de Europa y del mundo. Combinación de elementos climatológicos. Diferencia entre tiempo y clima. Lectura e interpretación del tiempo atmosférico en distintas representaciones. Aparatos de medida y su uso. Características del clima del lugar en que se vive y de los principales climas. Influencia en el paisaje y en la actividad humana. Acción humana y cambio climático. Climas de Euskal Herria. Variedad climática de España. El suelo. Componentes. Ordenación y usos. Identificación y clasificación de rocas y minerales. Utilidad para el ser humano. El agua en la naturaleza, su contaminación y derroche. Actuaciones para su protección y aprovechamiento. Características, estados y usos del agua. Los seres humanos como componentes del medio ambiente y su capacidad de interactuar con la naturaleza. Valoración de las transformaciones humanas: urbanización, industrialización, vías de comunicación, extracción de materiales… Realización de trabajos de campo en equipo.

LHko INGURUNE ARLOA EBALUAZIO IRIZPIDEAK - EBALUAZIO PROZESUA GIDATZEKO ERABILI BEHAR DIRA - ARLOKO HELBURUEI ETA KONPETENTZIEI LOTUTA - ZIKLOKA SEKUENTZIATUTA - EGITURA: ZER – NOLA -ADIERAZLEAK DITUZTE: - BEHATU ETA NEURTU DAITEZKEN KONDUKTAK ZEHAZTEN DITUZTE -LORPEN MAILARI BURUZKO DATUAK EMATEN DITUZTE 8. Identificar fuentes de energía comunes del Planeta y procedimientos y máquinas para obtenerla, poniendo ejemplos de usos prácticos de la energía, valorando el uso responsable y proponiendo medidas de ahorro. · Sabe identificar las fuentes de energía más comunes (viento, sol, combustibles, etc) y conoce el uso de esas energías en nuestra vida cotidiana. · Describe transformaciones simples de energía (la combustión en un motor para mover un coche, la energía eléctrica para que funcione una lámpara, etc. ). · Valora el uso responsable de las distintas energías. · Aporta ideas sobre el ahorro de energía en el centro, la casa y la comunidad. Reconoce el calor como transferencia de energía en procesos físicos observables.

LHko INGURUNE ARLOA KONPETENTZIEZ LAN EGITEAK, ZER SUPOSATZEN DU? GAUR EGUN KONPETENTZIEN ALDERDI ASKO DAGOENEKO LANTZEN ARI ZARETE - FUNTZIONALTASUNA: “jakite”-tik “egiten jakite”ra. - ERREALITATEAREN KONPLEXUTASUNARI EKIN (OROKORTASUNA – GLOBALIZAZIOA - TESTUINGURUA), KONPETENTZIEN ELEMENTUAK INTEGRATUZ (EZAGUPENAK –TREBETASUNAK - JARRERAK) - TUTORITZA ETA ORIENTAZIOA - IRAKASKUNTZA PERTSONALIZATUTA: ANIZTASUNAREN TRATAERA - IKASKETAK ERREGULATZEKO ETA ORIENTATZEKO EBALUAZIOA - Beste hitz batzuk: - konstruktibismoa - bizitzarako ezagupenak - hausnarketa - formala-informala elkartu: koordinazioa (irakasleak, gurasoak. . . ) - pertsona-ereduak - problemen ebazpena - praktika gidatua -. . . - ikerketa – aurkikuntza HEZKUNTZAREN ARAZOEI AURRE EGITEKO ETA HOBETZEKO BESTE AUKERA

LHko INGURUNE ARLOA GLOBALIZAZIOA IKASKETA KOOPERATIBOA PROZEDURAK FINKATU METODOLOGIA AURREZAGUERETATIK ABIATU TIKak ERABILI ERREALITATETIK ABIATU: - IRTEERAK, BISITAK. . . - BEHAKETA ZUZENA - ESPERIMENTAZIOA - IKERKETAK -. . . ESPAZIOA ETA DENBORA LANTZEKO JARDUERAK