RAUNARSKE MREE ta je raunarska mreza Grupa raunara

RAČUNARSKE MREŽE

Šta je računarska mreza? � Grupa računara koja je povezana na način da ljudi mogu da dele podatke i opremu. � Računari mogu biti povezani u istoj prostoriji, u istoj zgradi, u gradu ili širom sveta.

Koliko je velika mreža? � Mreža može biti bilo koje veličine. � Može da se sastoji od samo dva računara ili od miliona računara. � Najveća mreža na svetu je Internet, na koju su povezani milioni računara.

Računarske mreže - PODELA � Prema površini koju pokriva mreža � Prema odnosu medju čvorovima (računarima)… � Prema načinu povezivanja računara u mreži ( topologiji )

Prema površini koju pokriva mreža � WAN (Wide Area Network): – globalne, medunarodne, nacionalne, regionalne – mreža koja pokriva šire geografsko područje (država, svet) � MAN (Metropolien Area Network): – gradske računarske mreže � LAN (Local Area Network): – lokalne računarske mreže – pokrivaju uže geografsko područje (jedna ili više zgrada) � PAN (Personal Area Network): – omogucava komunikaciju između raznih računarskih uredaja, uključujući, na primer, i mobilne telefone, PDA (Personal Digital Assistent) i sl, koji pripadaju jednoj osobi

Vrste mreža –LAN arhitekture Peer-to-peer 1. ◦ ◦ ◦ Veza istih računara Svaki od računara ima svoj skup datoteka Svaki može da deli datoteke sa drugim računarima u mreži Svaki računar može da pristupi drugim resursima na mreži (štampačima, skenerima. . . ) Oko 10 računara Nalaze se u domovima ili malim preduzećima

2. ◦ ◦ Klijent-server Više od 10 računara Operativni sistemi koji se koriste na serverima su specijalno dizajnirani za servere. Na serverima se najviše koriste Linux, Solaris i Free. BSD operativni sistemi koji su razvijeni po uzoru na operativni sistem UNIKS. Koriste se i serveri iz Microsoft Windows porodice: Windows NT, Windows 2000, Server 2003. Nalazi se u velikim preduzećima (gde god postoje velike količine informacija) Klijent je računar koji koristi resurse mreže. Server (snaga mreže) je računar koji sadrži resurse i stavlja ih na raspolaganje klijentima (file server, database server, aplication server, web server, mail server, print server, FTP server, backup server, game server. . . )

TOPOLOGIJA računarskih mreža ( fizičko povezivanje čvorova ) � Zvezdasta topologija (star) � Prstenasta topologija (ring) � Topologija magistrale (bus) � Hibridna topologija

ZVEZDASTA TOPOLOGIJA �Centralni čvor (hub ili switch) na koji su povezani svi drugi čvorovi PREDNOSTI : lako dodavanje novih čvorova NEDOSTATAK : u slucaju kvara na centralnom čvoru čitava mreža ne funkcionise

PRSTENASTA TOPOLOGIJA �Svaki čvor je povezan sa dva susedna čvora tako da veze čine kruznu konfiguraciju PREDNOSTI : manja kompleksnost NEDOSTATAK : teško dodavanje novih čvorova (mora da se prekine rad mreže), kvar na nekom čvoru dovodi do prekida rada cele mreže.

TOPOLOGIJA MAGISTRALE �Svi čvorovi su vezani pojedinačno na magistralu preko koje se obavlja komunikacija PREDNOSTI : lako dodavanje ili uklanjanje čvorova NEDOSTATAK : mreža prestaje da radi jedino u slucaju prekida na magistrali

HIBRIDNA TOPOLOGIJA � Kombinacija pomenutih topologija npr. topologije magistrale i zvezdaste topologije

Kako računari medjusobno komuniciraju u mreži? � Povezani su različitim kablovima, telefonskim vezama, satelitima, radio talasima. . . � NIC (mrežna kartica)- uredjaj unutar svakog računara koji omogućava vezu sa mrežom (ili uključite kabl u NIC karticu ili ona emituje signal kod bežičnih mreža) � Softver koji omogućava računaru komunikaciju � Protokoli – skup pravila koja pomažu računarima da razumeju jedni druge (regulišu slanje i primanje podataka)

RAZMENA PODATAKA U MREŽI � Po osnovu tehnologije koja se upotrebljava za prenos podataka imamo Ethernet mrežu (kablovi) i bežičnu mrežu (Wireless Network). � Podaci se dele na mestu predaje i pakuju u PAKETE koji sadrže: adresu odredišta, posiljaoca, oznaku tipa podataka, same podatke i identifikator paketa � Paketi NEZAVISNO putuju kroz mrežu (različiti putevi) � Po pristizanju svih paketa, raspakuju se i sastavljaju podaci koji su poslati

PROTOKOLI � Da bi razliciti računari mogli da komuniciraju, uspostavljen je STANDARD za komunikaciju � Komunikacioni protokoli obezbeduju sintaksna i semanticka pravila komuniciranja � Oni sadrže detalje o: ◦ formatima poruka i ◦ pravilima kojih se moraju pridržavati ucesnici u komunikaciji da bi mogli razmenjivati poruke � Složeni sistemi za prenos podataka ne koriste samo jedan protokol, vec citav skup protokola koji medusobno saraduju � Ovi skupovi protokola nazivaju se paketi (familije) protokola

� � � 1. 2. Komunikacioni sistemi dele se na standarne slojeve sa potpuno definisanim funkcijama koje izvršavaju protokoli tog sloja Time je omogućeno da, ◦ protokoli na datom sloju budu manje kompleksni, i ◦ da izmene protokola na jednom sloju ne uticu na promene protokola na ostalim slojevima Postoji više modela za podelu komunikacionog sistema na slojeve, a najpoznatiji su: sedmoslojni ISO OSI (International Standards Organization – Open System Interconnection) referentni model i petoslojni TCP/IP referentni model

ZAŠTITA MREŽE � Svaki korisnik mora da ima otvoren radni nalog � Otvaranje radnog naloga vrsi administrator mreže � Korisnik dobija svoje korisničko ime (username) i lozinku (password) � Firewall – “zaštitni zid” koji postavlja administrator (softver koji sprečava prijem virusa)

Računarske mreže - CILJEVI � Zajedničko korišćenje hardvera (diskova, štampaca, modema…) � Zajedničko korišćenje softvera � Zajedničko korišćenje podataka u datotekama � Razmena podataka medju korisnicima � Komunikacija medju korisnicima � Zajednički rad korisnika na nekim poslovima …

Zaključak �Povezivanje računara �Arhitekturara mreža (klijent-server ili peer-to-peer) �Podela mreža (LAN, WAN, MAN, PAN) �Topologija mreže (Zvezda, Prsten, Magistrala, Hibridna) �Prenos podataka (Ethernet-kablovima ili Wirelessbežično) �Protokoli (sedmoslojni ISO OSI ili petoslojni TCP/IP)