NSG geluidhindermiddag 14 maart 2007 Geluidisolatie eengezinswoningen Geluid

NSG geluidhindermiddag 14 maart 2007 Geluidisolatie eengezinswoningen Geluid van installaties ir. W. G. M. Beentjes Lichtveld Buis & Partners BV Raadgevende ingenieurs geluidbeheersing, bouwfysica, akoestiek, brandveiligheid arbo, milieu en ruimtelijke ordening Kelvinbaan 40 Nieuwegein Postbus 1475 3430 BL Nieuwegein T: +31 (0)30 231 13 77 F: +31 (0)30 234 17 54 E: lbp@lbp. nl I: www. lbp. nl

Inhoud n Geluidisolatie eengezinswoningen n geluideisen n nieuwbouwconstructies n massief n ankerloos n Installatiegeluid binnen de woning n GIW ISSO 2007 nieuwe eisen n consequenties voor installaties en/of woningindeling n sanitair n CV, warmtepomp n ventilatie n Conclusies

Geluidisolatie Eisen eengezinswoningen en woongebouwen n Europese grootheden NEN 5077: 2006 n Bouwbesluit 2003 n Verblijfsgebied n Iluk 0 d. B n Ico +5 d. B n Duurzaam Bouwen n Iluk +5 d. B n Ico +10 d. B n Niet verblijfsgebied n n Iluk -5 d. B Ico 0 d. B Bouwbesluit 2008(? ) Dn. TAk 52 d. B Ln. TA 54 d. B Dn. TAk 57 d. B Ln. TA 49 d. B Dn. TAk 47 d. B Ln. TA 59 d. B n Verblijfsruimten binnen woning n Ico en Iluk -20 d. B Dn. TAk 32 d. B en Ln. TA 79 d. B

Geluideisen en hinder n NEN 1070: 1999 n klassesysteem in 5 stappen van 5 d. B n alle geluidaspecten op een gelijk niveau van hinder n elk aspect kwaliteitscijfer (k) n waarden van 1 tot 5 n 5 : slechtste en 1 : beste n geluidklasse alle aspecten (GK) (I tot V) n GK is hoogste waarde van alle k’s n elke stap 5 d. B elke klasse: halvering aantal gehinderden n Bouwbesluit 2003 en GIW-ISSO 2007: klasse 3 n hinderpercentage 25 % n bij rekening houden met elkaar, in het algemeen geen hinder

Geluidisolatie eengezinswoningen NPR 5070 Realisatie Iluk 0 d. B en Ico +5 d. B n Woningscheiding > 525 kg/m² n Bg vloer 250 kg/m² flexibel n Ico +12 d. B n Binnenspouwblad n HSB of steenachtig flexibel n Kamerscheidende wand n metal stud of massief flexibel MASSIEF

Geluidisolatie eengezinswoningen Realisatie Iluk 0 d. B en Ico +5 d. B Conform NPR 5070: 2005 n WSW > 575 kg/m² n bg vloer star 350 kg/m² n ribcassette vloer n met 70 mm dekvloer n kanaalplaatvloer n Ico +7 d. B n geen steenachtige vloerafwerking Ico +10 d. B n bg vloer flexibel beter Ico +14 d. B MASSIEF

Geluidisolatie eengezinswoningen Realisatie Iluk +5 d. B en Ico +10 d. B MASSIEF n WSW 650 kg/m² (280 mm beton of 300 mm kz zwaar) n flexibele aansluiting n bg vloer of (star met verend opgelegde dekvloer) n Binnenspouwblad n Binnenwand n massa verdiepingsvloer 600 kg/m² n dak n minerale wol kap + minerale wol barrière n massief : massa 500 kg/m² n FOUTEN bij massief bouwen n scheuren door in beton (tot Iluk = -6 d. B) n star in plaats van flexibel (Iluk = -1 tot ca -3 d. B)

Geluidisolatie eengezinswoningen Realisatie Iluk 0 d. B en Ico +5 d. B ANKERLOOS n Bijna altijd goed n met en zonder akoestisch oplegmateriaal bij bg vloer n standaard gevelconstructies over het algemeen goed, behalve bij : n geluidlekken bij plaatmateriaal over bouwmuur heen n geen onderbroken kozijnen bij bouwmuur n geluidlekken bij aansluitingen kozijn op binnenspouwblad n praktijk soms weerbarstig maar meestal: n Iluk gemiddeld n Ico gemiddeld +5 d. B op bg +14 d. B op bg 1 e verd. Iluk = +9 d. B 1 e verd Ico = +19 d. B

Fouten: Slechte aansluiting kozijn over bouwmuur

Koppeling over ankerloze bouwmuur heen: Iluk = +1 d. B

Ankerloos problemen uit GIW-praktijk: KZ 120 - 60 - 120 vs Beton 140 - 80 -140 n Beide projecten klachten n KZ : gewone huis- tuin- en keukengeluid op begane grond n BE : luide muziek en schuivende stoelen gehele woning n Beide bewoners dienden klachten in bij GIW n Constructie n kalkzandsteen 120 - 60 - 120 mm n gestort beton 140 - 80 - 140 mm n Meetresultaat

Ankerloos praktijk: KZ 120 - 60 - 120 en Beton 140 - 80 -140

Oorzaak : specie in spouw bij vullen kelkvoegen kanaalplaat Reparatie: specie uit spouw verwijderen

Ankerloos: Problematiek voorbeelden n KZ 120 -60 -120 n veel specie (vullen kelkvoeg) in de spouw gevallen + afval speciebaarden n met holle boor, 6, 5 m lang, vanuit voor- en achtergevel: spouw leeg geboord n meting na afloop ankerloos waardig n Beton 140 - 80 -140 mm n hogere dan normale geluidniveaus in buurwoning (KARAOKE) n geen Iluk = +10 d. B tegen opgewassen n muziekgeluid door gehele woning n oplossing: niet thuis karaoken, maar in karaoke bars

GIW ISSO 2007 Installatiegeluid eigen woning n In Bouwbesluit: geen eisen aan installaties eigen woning n overheid stelt: geluidbron in eigen woning heb je in eigen hand n Onder invloed van EPC steeds meer installaties in woning n Installaties eigen woning luidruchtig o. a. n mechanische ventilatiesystemen n verwarmingssystemen (ook warmtepompen) n toiletten + standleidingen n waterslag n GIW : ook aan deze installaties geluideisen n klachten met name van mechanisch ventilatiesysteem n gebalanceerde ventilatiesystemen met warmteterugwinning (WTW-units) n mechanische afvoersystemen n soms ook van parkeergaragedeuren van gebouw

Oude eisen installatie eigen woning n Eisen op basis van NEN 1070: 1976 (tabel 4) n Met d. B(A)-meter gemeten n Zonder nagalmtijdcorrectie n ONBEWOOND : 30 d. B(A) cq 40 d. B(A) n BEWOOND : 5 d. B(A) lager n In bestekken staan vaak nog steeds deze eisen

GIW ISSO 2007 Installaties binnen de woning n GIW / ISSO 2007 / NEN 1070: 1999 n eisen geluidbron binnen de woning: verblijfsruimte n 30 d. B(A) maximum Installatieniveau (LIA) n verwarming n warmwatervoorziening n ventilatie n 40 d. B(A) maximum installatieniveau (LIA) n toilet, bad, douche en kranen n binnenriolering n pompinstallaties n automatische garagedeuren n extra eis geluidbron buiten de eigen woning n 35 d. B(A) maximum installatieniveau (LIA) n parkeergaragedeur n (vuilwater)pompinstallatie n Eisen 5 d. B(A) minder streng dan NEN 1070: 1976

GIW ISSO 2007 Installaties binnen de woning n Consequenties voor de praktijk n toiletten tegen verblijfsruimten n geruisarme vlotterkranen (altijd toepassen) n reservoir flexibel tegen lichte wanden n duoblok n hangtoilet toepassen n alternatief n toiletruimte niet grenzen aan verblijfsruimte n toilet op 5 mm rubber mat + rubber pluggen

GIW ISSO 2007 Installaties binnen de woning n Consequenties praktijk n douchebak / badkuip n geen contact met scheidingswand/ kitvoeg n plaatstaal exemplaren n voorzien van ontdreuning n ruimte onder douchebak/badkuip vullen minerale wol of EPS-mal n watertoevoer n stromingssnelheid < 1, 5 m/s n leidingen in wanden in kunststofmantels n eenhandsmengkranen met waterslagdemper (koud) n ook voor kranen wasmachines en vaatwassers

GIW ISSO 2007 Installaties binnen de woning n Consequenties praktijk n standleiding n bij voorkeur niet door verblijfsruimten heen n verslepen naar trapgat of massa schacht (>100 kg/m 2) n alleen bevestigen aan zware vloeren of wanden ( 400 kg/m 2) n in verblijfsruimte: om standleiding minerale wol 50 mm + bitumen o. g. n CV-installatie, warmtepomp n niet star monteren op lichte wand (< 100 kg/m 2) n plaatsen op console n leidingen expansieruimte geven (tegen tikken)

GIW ISSO 2007 Geluid en ventilatie eengezins- en meergezinswoningen n Eisen GIW binnen de woning n LI; A maximaal 30 d. B(A) n natuurlijke toevoer en mechanische afvoer n mechanische toe- en afvoer (met WTW) n WTW-units n vanwege lage EPC n bij hoge geluidbelasting buiten (en een hoge geluidbelasting binnen) n overheid stelt : n ventileren moet, 24 uur per dag n geen eisen aan de geluidproductie van de ventilatie-units n GIW ISSO 2007 nieuwe ventilatie-eisen n voldoen aan ventilatie-eis Bouwbesluit n inclusief maximaal 50% ventilatie uit andere ruimte n geen ‘krijtstreepmethode’ (altijd werkelijk oppervlak verblijfsruimte) n LIA 30 d. B(A)

GIW ISSO 2007 Geluid en ventilatie n Wat fout n geen akoestische slang van 1 á 1, 5 m in toevoer naar woning n geen akoestische slang van 0, 5 á 0, 8 m in afvoer van woning n slang meestal dus te kort of verkeerd gemonteerd n te weinig ruimte voor goede montage slangen n geluidniveaus in verblijfsruimten n 33 d. B(A) tot 51 d. B(A) n een enkele keer 29 d. B(A)

GIW ISSO 2007 Geluid en ventilatie n Oplossingen WTW-units n uitlaat woningzijde aan onderzijde unit n grotere afstand tot plafond n (unit wordt volumineuzer) n leidingen langs vloer (zolder) n ruimte boven 2, 3 m benutten in overloop, badkamer en toilet n grotere schoepen ventilatoren en lager toerental toepassen n niet star bevestigen tegen lichte wanden (< 400 kg/m²) n plaatsen op console

GIW ISSO 2007 Geluid en ventilatie n Mechanische afvoer n niveaus in woonkamer n ca. 32 tot 47 d. B(A) n geen akoestische slang n slaapkamer: star tegen lichte wand n Verbeteringen n akoestische slang (0, 7 á 1 m) n ventilator met grotere schoepen en n n lager toerental gelijkstroommotor gebruiken i. p. v. wisselstroommotor (ca. 6 d. B(A) lagere niveaus) ruimte boven 2, 3 m gebruiken tegen plafond (> 400 kg/m 2) monteren niet tegen lichte wand (< 400 kg/m 2)

Conclusies n Eengezinshuizen n KNOW HOW is bekend n blijf opletten om fouten te voorkomen n Installaties n nu GIW ISSO 2007 : NEN 1070: 1999 klasse 3 n een deel van receptuur reeds genoemd n GIW vult regelgeving in voor lawaaiige installaties voor lage EPC

Einde Vragen, bespreking, discussie Lichtveld Buis & Partners BV Raadgevende ingenieurs geluidbeheersing, bouwfysica, akoestiek, brandveiligheid arbo, milieu en ruimtelijke ordening Kelvinbaan 40 Nieuwegein Postbus 1475 3430 BL Nieuwegein T: +31 (0)30 231 13 77 F: +31 (0)30 234 17 54 E: lbp@lbp. nl I: www. lbp. nl