Mgr Justyna Tomaszewska Organizacja Narodw Zjednoczonych Prezentacja multimedialna

Mgr Justyna Tomaszewska Organizacja Narodów Zjednoczonych Prezentacja multimedialna do tematu: Organizacja Narodów Zjednoczonych Przedmiot: Wiedza o społeczeństwie Poziom: liceum Klasa: III Zduńska Wola 2010

Początki idei światowego pokoju i bezpieczeństwa q 1919 Liga Narodów q 1941 Karta Atlantycka q 1942 Deklaracja Narodów Zjednoczonych

26 VI 1945 San Francisco uroczyste podpisanie Karty Narodów Zjednoczonych (na fotografii siedziba ONZ w Nowym Jorku)

ONZ jest organizacją międzynarodową, powszechną i uniwersalną Cele: o zapewnienie bezpieczeństwa i pokoju międzynarodowego o utrzymywanie współpracy między narodami na polu gospodarczym, politycznym i kulturalnym o działania na rzecz rozszerzenia zasięgu wolności i akcje o charakterze humanitarnym

Organy ONZ

Rada Bezpieczeństwa o 15 członków ( 5 stałych ; 10 niestałych ) system ciągły wybiera Zgromadzenie Ogólne na 2 letnią kadencję z możliwością reelekcji po 2 latach Każdy członek dysponuje 1 głosem Kompetencje: o Główny organ utrzymania pokoju i bezpieczeństwa o Obowiązek reagowania w sytuacjach zagrażających międzynarodowemu bezpieczeństwu (ze szczególnym uwzględnieniem powoływania i nadzorowania operacji pokojowych) o W wypadku sporu może wezwać strony do poddania się postępowaniu przed Radę, spór o charakterze prawnym przekazuje Międzynarodowemu Trybunałowi Sprawiedliwości. o Składa coroczne sprawozdania ze swej działalności Zgromadzeniu Ogólnemu Głosowanie : • W sprawach ważnych większością 10 gł. (przy jednomyślności członków stałych) • W sprawach proceduralnych zwykłą większością głosów

Zgromadzenie Ogólne (ZO) q Wszystkie państwa członkowskie (każde dysponuje jednym głosem, delegacja liczy nie więcej niż pięciu przedstawicieli) q Zbiera się raz w roku (możliwe sesje nadzwyczajne na wniosek Rady Bezpieczeństwa (RB) lub Sekretarza Generalnego (SG) Kompetencje: o Sprawy dotyczące pokoju i bezpieczeństwa o ile nie przeszły pod kompetencje RB o Badanie i obserwowanie potencjalnie zagrażających pokojowi sytuacji (zwracanie na nie uwagi RB) o Promowanie pokoju o Popieranie współpracy międzynarodowej w dziedzinie gospodarki, zdrowia, kultury, oświaty o Upowszechnianie przestrzegania praw i swobód ludzkich o Zatwierdzanie budżetu o Wybiera Sekretarza Generalnego, oraz niestałych członków RB o Powołuje Komisje Główne (np. Polityczną, Gospodarczą, Społeczną, Humanitarną) Głosowanie: • Większość 2/3 głosów: przyjmowanie, wykluczanie członków, wybieranie członków niestałych RB • Zwykła większość głosów (sprawy mniejszej wagi)

Rada Gospodarcza i Społeczna 54 członków (wybiera ZO) 3 letnia kadencja (1/3 składu wymieniana corocznie) Kompetencje: o Działania w kwestiach gospodarczych i społecznych (np. podnoszenia stopy życiowej) o Rozwiązywanie sporów o charakterze gospodarczym, społecznym, zdrowotnym o Działania zmierzające do zachowania i przestrzegania praw jednostki bez względu na różnice rasowe, językowe, religijne itd.

Rada Powiernicza Zajmowała się terytoriami nie rządzącymi się samodzielnie • obszary mandatowe • obszary odłączone od państw-agresorów po II wojnie światowej • obszary dobrowolnie oddane systemowi powierniczemu Od 1994 roku zawieszono jej działalność

Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości o Rozstrzyga spory o charakterze prawnym o Doradztwo w sprawach sporów międzynarodowych • państwo które nie jest członkiem ONZ też może stać się stroną sporu • w przypadku odrzucenia wyroku przez jedną ze stron sprawa trafia przed RB

Sekretariat Na czele Sekretarz Generalny (5 letnia kadencja, wybierany przez ZO spośród kandydatów przedstawionych przez RB) o Uczestniczy w posiedzeniach wszystkich organów ONZ o Coroczne sprawozdania z działalności ONZ przed ZO o Reprezentacja w kontaktach międzynarodowych Cały Sekretariat zwraca uwagę RB na każdą sytuację mogącą zagrozić utrzymaniu pokoju i bezpieczeństwa.

Ban Ki-moon, Sekretarz Generalny ONZ (ur. 13 czerwca 1944 w Chungju – Korea Południowa ) Sekretarz Generalny ONZ od 1 stycznia 2007.

Organizacje wyspecjalizowane ONZ To niezależne, międzyrządowe organizacje, posiadające własne władze oraz budżety. Obecnie działa 17 organizacji wyspecjalizowanych, państwa które w nich uczestniczą współpracują ze sobą na bardzo wielu polach.

Międzynarodowa Organizacja Pracy (ILO) • Problemy pracownicze • Ochrona praw pracowniczych • Ograniczanie pracy dzieci • Polepszanie warunków pracy • Tworzenie miejsc pracy • Organizowanie szkoleń pracowniczych

Organizacja NZ ds. Wyżywienia i Rolnictwa (FAO) • Podnoszenie wydajności w produkcji rolniczej i hodowli • Współpraca międzynarodowa na polu rozwoju w dziedzinie rolnictwa • Walka z głodem

Fundusz NZ Na Rzecz Dzieci (UNICEF) • Pomoc dzieciom w zakresie: wyżywienia, zdrowia i dostępu do oświaty • Zapobieganie i ochrona przed przemocą • Przestrzeganie praw zapisanych w Konwencji o Prawach Dziecka

Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) • Współpraca międzynarodowa w dziedzinie ochrony zdrowia i zwalczania epidemii chorób zakaźnych • Ustalanie norm odnośnie składów leków i jakości żywności • Zapobieganie śmiertelności wśród niemowląt

Organizacja NZ ds. Oświaty, Nauki i Kultury (UNESCO) • Wspieranie współpracy międzynarodowej w dziedzinie kultury, nauki i szkolnictwa • Propagowanie i upowszechnianie tolerancji, szacunku i przestrzegania praw człowieka • Wspieranie techniczne i materialne w organizacji oświaty • Konwencja o Ochronie Światowego Dziedzictwa Kulturalnego i Przyrodniczego

Międzynarodowy Fundusz Walutowy (MFW) • Stabilizacja ekonomiczna na świecie • Organizowanie i dostarczanie pomocy finansowej państwom członkowskim

Międzynarodowa Agencja Energii Atomowej (MAEA) • Działania na rzecz bezpieczeństwa i pokojowego wykorzystania energii atomowej

INSTRUMENTY REALIZOWANIA DZIAŁAŃ ONZ o o Dyplomacja Misje przywracania pokoju Operacje utrzymania pokoju Rozbrojenie, sankcje i utrzymanie pokoju siłą

Siły Pokojowe ONZ (Błękitne Berety)

ü Służą w ramach kontyngentów narodowych ü Oddawane do dyspozycji ONZ ü Decyzję o ich powołaniu podejmuje RB ü SG wyznacza dowódcę ü Personel wojskowy, policjanci, obserwatorzy, cywile q Największą liczbę ochotników z krajów UE wystawiają Polska i Francja

RODZAJE MISJI POKOJOWYCH ü ü ü ü nadzorowanie rozejmu demobilizacja i odbudowa rozbrojeniowe humanitarne nadzorowanie wyborów cywilne służby policyjne oczyszczanie pól minowych

WYBRANE MISJE POKOJOWE ONZ Ø Ø Ø Ø Ø 1948 Bliski Wschód (po konflikcie izraelsko-arabskim) 1949 pogranicze indyjsko-pakistańskie 1950 Korea Południowa 1964 Cypr 1967 konflikt izraelsko-palestyński 1973 po konflikcie izraelsko-egipskim 1990 operacja „Pustynna Burza” 1992 Kambodża 1992 była Jugosławia 1993 Rwanda

Misje pokojowe ONZ (stan – styczeń 2010)