www dersimiz com tarafndan yaynlanmaktadr NOKTALAMA ARETLER Yazda

  • Slides: 61
Download presentation
 • www. dersimiz. com tarafından yayınlanmaktadır

• www. dersimiz. com tarafından yayınlanmaktadır

NOKTALAMA İŞARETLERİ Yazıda okumayı kolaylaştırmak için birtakım işaretler kullanılır. Nokta, iki nokta, virgül, noktalı

NOKTALAMA İŞARETLERİ Yazıda okumayı kolaylaştırmak için birtakım işaretler kullanılır. Nokta, iki nokta, virgül, noktalı virgül. . . Bunlara noktalama işareti denir. Bu işaretler bir yandan cümlenin yapısını, sözün bağlantı yerlerini açık olarak göstermeye; bir yandan da yazıda harflerle belirtilmeyen vurgu, durak gibi bir takım özellikleri bildirmeye yarar. Noktalama işaretlerinin yerinde ve doğru bir şekilde kullanılması, konunun anlaşılması ve maksadın anlatılması bakımından çok önemlidir. Çünkü yerinde kullanılmayan bir işaret ‘’baba’’ yı ‘’eşek’’ yapabilir. Belli başlı noktalama işaretlerini ve kullanıldıkları yerleri örneklerle inceleyelim.

&NOKTA & & Cümlenin sonuna konur. Örnekler: 1 - Saatler geçtikçe yollara daha mahzun

&NOKTA & & Cümlenin sonuna konur. Örnekler: 1 - Saatler geçtikçe yollara daha mahzun bir ıssızlık çöküyordu. (Reşat Nuri GÜNTEKİN, Çalıkuşu) 2 - Bu gece eğlenceleri içlerine sinmedi. (Reşat Nuri GÜNTEKİN, Bir Kadın Düşmanı) 3 - Bugünün gençleri Dar Kapı’ yı okumalıdırlar. (Ahmet Hamdi TANPINAR) Uyarı: Duraklamanın daha az yapıldığı sıralı cümlelerde nokta yerine virgül yada noktalı virgül konulabilir. Örnek: At ölür, meydan kalır; yiğit ölür, şan kalır.

&Bir takım kısaltmaların sonuna konur. Örnekler: 1 -Alb. (Albay) 2 - Dr. (Doktor) 3

&Bir takım kısaltmaların sonuna konur. Örnekler: 1 -Alb. (Albay) 2 - Dr. (Doktor) 3 -Yard. Doç. (Yardımcı doçent) 4 -Prof. (Profesör) 5 - Alm. (Almanca) Uyarı: Ancak bazı kısaltmalarda nokta konulmaz. Örnekler: 1 - TBMM (Türkiye Büyük Millet Meclisi) 2 - TDK (Türk Dil Kurumu)

& Sayılardan sonra sıra bildirmek için “-ncı , -nci” eklerinin yerine kullanılır. Örnekler: 1

& Sayılardan sonra sıra bildirmek için “-ncı , -nci” eklerinin yerine kullanılır. Örnekler: 1 - 3. (Üçüncü) 2 -15. (On beşinci) 3 -IV. (Dördüncü) 4 -II. Mehmet (İkinci Mehmet) 5 -2. Cadde (İkinci Cadde) Uyarı: Cadde ve sokak numaralarında nokta mutlaka kullanılmalıdır. Nokta kullanılmadığı takdirde yukarıdaki örneklerden 2(iki) adet cadde anlaşılır.

&Tarihlerin yazılışında gün ay ve yılı gösteren sayıları birbirinden ayırmak için konur. Örnekler: 1

&Tarihlerin yazılışında gün ay ve yılı gösteren sayıları birbirinden ayırmak için konur. Örnekler: 1 - 29. 5. 1453 2 - 03. 02. 1988 UYARI: Tarihlerde ay adları yazı ile de yazılabilir. Bu durumda ay adlarından önce ve sonra nokta kullanılmaz. Örnekler; 1 - 29 Mayıs 1453 2 - 3 Şubat 1988

&Bir yazının maddelerini gösteren rakam veya harflerden sonra okunur. Örnekler: 1 - I. 1.

&Bir yazının maddelerini gösteren rakam veya harflerden sonra okunur. Örnekler: 1 - I. 1. 2 - II. 2. 3 - B. b. &Saat ve dakika gösteren sayıları birbirinden ayırmak için konur. Örnekler: 1 -Tren 09: 15’te kalktı. 2 -Tören 17: 30’da, hükümet daireleri kapandıktan yarım saat sonra başlayacaktır. (Tarık BUĞRA)

&Bibliyografik künyelerin sonuna konur. Örnek: Agah Sırrı Levend, Türk Dilinde Gelişme ve Sadeleşme Evreleri,

&Bibliyografik künyelerin sonuna konur. Örnek: Agah Sırrı Levend, Türk Dilinde Gelişme ve Sadeleşme Evreleri, Ankara 1960 Matematikte çarpı işareti yerine kullanılır. Örnekler: 1 -4. 5=20 2 -6. 7=42

(, )V İ R G Ü L Art arda gelen aynı görevde olan(özneler, nesneler,

(, )V İ R G Ü L Art arda gelen aynı görevde olan(özneler, nesneler, tümleçler) kelimelerin , kelime gruplarının arasına konur. Örnekler: 1 -Karada, havada, denizde yurdu savunurlar. 2 -Teyzemler, dayımlar, halamlar gelmişti. 3 -Dağları, ovaları ve ağaçları özlüyordu. 4 -Sessiz dereler, solgun ağaçlar , sarı güller Dillenmiş ağızlarda tutuk dilli gönüller (Faruk Nafiz ÇAMLIBEL)

, Sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için kullanılır. Örnekler: 1 - Atlar soluyor, terliyor, dört

, Sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için kullanılır. Örnekler: 1 - Atlar soluyor, terliyor, dört nala koşuyordu. 2 -Fakat yol otomobillerle yasak olduğundan oda herkes gibi tramvaya biner, kimse kendisine dikkat etmez. Falih Rıfkı ATAY, Denizaşırı 3 - Gel demesi kolay, git demesi zordur. 4 -Yaşlar kurur, iniltiler durur, çukurlar dolardı.

, Art arda gelen iki kelime arasında çıkabilecek anlam karışıklığını önlemek amacı ile bunların

, Art arda gelen iki kelime arasında çıkabilecek anlam karışıklığını önlemek amacı ile bunların arasına konur. Örnekler: 1 - İhtiyar, bekçiyi çağırdı. Öteki, elini sakladı. 2 - Hırsız, kardeşini dövdü. Garson, çocuğu çağırdı. 3 -İhtiyar, ağaca yaslandı. Küçük, elmaları kopardı.

, Uzun cümlelerde yüklemden uzak düşmüş olan ögeleri belirtmek için konur. Örnekler: 1 -Kumandan,

, Uzun cümlelerde yüklemden uzak düşmüş olan ögeleri belirtmek için konur. Örnekler: 1 -Kumandan, atını şahlandırarak ‘’hurra, hurra’’ diye kendisini alkışlayan keyifli halka boyun kırarak kabarıyordu. 2 - Burası, uzaklardan engin bir boşluk görünen karanlık uçurumları ile uğursuz bir geçitti. 3 -Saniye Hanımefendi, merdivenlerde oğlunun ayak seslerini duyar duymaz, hasretlisini karşılamaya atılan bir genç kadın gibi, koltuğundan fırlamış ve ona kapıyı kendi eliyle açmaya gelmişti. (Yakup Kadri KARAOSMANOĞLU, Panorama)

, Cümle içinde ara sözleri ve ara cümleleri ayırmak için konur. Örnekler: 1 -

, Cümle içinde ara sözleri ve ara cümleleri ayırmak için konur. Örnekler: 1 - Uzun süredir o şehre, Bursa’ya gidememiştim. 2 - Annesini, canından çok sevdiği o aziz varlığı, çok özlemişti. 3 - Örnek olsun diye, örnek istemez ya, söylüyorum. Şimdi, efendiler, müsaade buyurursanız, size bir sual sorayım. (M. Kemal ATATÜRK)

, Anlama güç kazandırmak, anlamı pekiştirmek için tekrarlanan kelimeler arasına konur. Örnekler: 1 -Akşam,

, Anlama güç kazandırmak, anlamı pekiştirmek için tekrarlanan kelimeler arasına konur. Örnekler: 1 -Akşam, yine akşam. Göllerde bu dem kamış olsam! (Ahmet HAŞİM) 2 -Kopar sonbahar tellerinden Derinden, derinden. Biten yazla başlar keder musikisi (Yahya Kemal BEYATLI) Uyarı: Ancak ikilemelerde kelimeler arasına virgül konmaz. Akşam akşam, yavaş

, Hitaplardan sonra kullanılır. Örnekler: 1 - Kıymetli Abiciğim, 2 -Sevgili Anneciğim, 3 -Değerli

, Hitaplardan sonra kullanılır. Örnekler: 1 - Kıymetli Abiciğim, 2 -Sevgili Anneciğim, 3 -Değerli Kardeşim, 4 -Sayın Başkan, 5 -Kıymetli öğretmenim,

, Sayıların yazımında ondalık bölümleri ayırmak için kullanılır. Örnekler: 1 - 20, 7 2

, Sayıların yazımında ondalık bölümleri ayırmak için kullanılır. Örnekler: 1 - 20, 7 2 -30, 85 3 -48, 36 Ve, veya bağlaçlarından önce ve sonra virgül kullanılmaz. Örnekler: 1 -Öğretmen sınıfa girdi ve konuşmaya başladı. 2 -Radyoyu açalım veya kapatalım.

(; )N O K T A L I V İ R G Ü L

(; )N O K T A L I V İ R G Ü L ; Cümle içinde virgülle ayrılmış tür veya grupları birbirinden ayırmak için konur. Örnekler: 1 -Pazardan elma, armut, muz; ıspanak, kabak, patlıcan aldım. 2 -Erkek çocuklara Doğan, Mustafa, Orhan kız çocuklara ise Selcan, Burcu, Yonca gibi isimler verilir.

; Kendinden önceki cümleyle ilgi kuran ancak, yalnız, fakat, lakin, çünkü vb bağlaçlardan önce

; Kendinden önceki cümleyle ilgi kuran ancak, yalnız, fakat, lakin, çünkü vb bağlaçlardan önce konur. Örnekler: 1 -Çok çalışıyor; fakat başarılı olamıyor. 2 -Halis bir şiir fena okunabilir; lakin sahte bir şiir iyi okunamaz. (Yahya Kemal BEYATLI) 3 -Bir millet ordusunu kaybedebilir, bağımsızlığını da kaybedebilir; fakat dilini sakladıkça o millet yaşıyor demektir. (Nihal ATSIZ, Türk Ülküsü)

(; ) Ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için konur. Örnekler: 1

(; ) Ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için konur. Örnekler: 1 -Sevinçten, heyecandan içime sığmıyor; bağırmak, kahkalar atmak ağlamak istiyorum. 2 -Sabahtan beri bekliyorum ; ne gelen var, ne giden. 3 -İş işten geçti; artık gelse de olur. gelmese de. 4 -Eşek ölür, semeri; insan ölür, eseri kalır. UYARI: Noktalı virgülden sonra başlayan cümlelerin ilk harfi küçük yazılır.

: (: )İ K İ N O K T A Kendisinden sonra örnek verilecek

: (: )İ K İ N O K T A Kendisinden sonra örnek verilecek cümlenin sonuna konur. Örnekler: 1 -Peyami Safa’nın en önemli eserleri şunlardır: Yalnızız, Matmazel Noralya’nın Koltuğu, 9. Hariciye Koğuşu. 2 -Yeni harfler alındıktan sonra eski yazı ile bir tek kelime bile yazmayan iki kişi görmüşümdür: Atatürk ve İnönü! (Falih Rıfkı ATAY, Çankaya)

: Kendisinden sonra açıklama yapılacak cümlenin sonuna konur. Örnekler: 1 -Aklın ve ilmin üç

: Kendisinden sonra açıklama yapılacak cümlenin sonuna konur. Örnekler: 1 -Aklın ve ilmin üç büyük düşmanı vardır: Fenalık, cahillik ve tembellik. 2 -Derler: İnsanda derin bir yaradır köksüzlük; Budur alemde hudutsuz ve hazin öksüzlük (Yahya Kemal BEYATLI) 3 -Cümlenin ögeleri üçe ayrılır: Özne, yüklem ve tümleçler.

: Kütüphanecilik alanında yazar adı ile eser başlığı arasına konur. Örnekler: 1 -Ali Çolak:

: Kütüphanecilik alanında yazar adı ile eser başlığı arasına konur. Örnekler: 1 -Ali Çolak: Günlük Güneşlik Şarkılar 2 -Faruk Nafiz Çamlıbel: Çoban Çeşmesi 3 -Ahmet Turan Alkan: Altıncı Şehir 4 -Mithat Enç: Uzun Çarşının Uluları 5 -Yakup Kadri Karaosmanoğlu: Yaban

: Edebi eserlerdeki karşılıklı konuşmalarda, konuşan kişinin adından sonra konur. Örnekler: 1 -Bilge Kağan:

: Edebi eserlerdeki karşılıklı konuşmalarda, konuşan kişinin adından sonra konur. Örnekler: 1 -Bilge Kağan: Koro: Bilge Kağan: Türklerim, işittim Üstten gök çökmedikçe altan yer delinmedikçe ülkenizi, törenizi kim bozabilir sizin? Göğe erer başımız Başınla senin! Ulusum birleşip yücelsin diye Gece uyumadığım, gündüz oturmadım. Türklerin Bilge Kağan der bana Ben her şeyi onlar için bildim Nöbetteyim! (A. Turan Oflazoğlu, Anıtkabir)

(: ) Matematikte bölme işareti olarak kullanılır. Örnekler: 1 - 40: 5 = 8

(: ) Matematikte bölme işareti olarak kullanılır. Örnekler: 1 - 40: 5 = 8 2 - 150: 2 = 75 3 - 60: 2 = 30 4 - 60: 10 = 6 5 - 24: 8 = 3

(. . . ) Ü Ç NOKTA (. . . ) Tamamlanmamış cümlelerin sonuna

(. . . ) Ü Ç NOKTA (. . . ) Tamamlanmamış cümlelerin sonuna konur. Örnekler: 1 - Ne çare ki, çirkinliği hemencecik ve herkes tarafından görülüveriyordu da bu yanı. . . (Tarık BUĞRA, Dönemeçte) 2 - Herkes savaşa gidiyordu: Gençler, yaşlılar, kadınlar. . . 3 - Yüzümüzü ağartan nice şairlerimiz var: Mevlana Yunus Fuzuli, Baki. .

(. . . ) Herhangi bir sebeple bitmemiş cümlelerin sonuna gelerek, anlamı okuyucunun düşüncesine

(. . . ) Herhangi bir sebeple bitmemiş cümlelerin sonuna gelerek, anlamı okuyucunun düşüncesine bırakmak amacı ile kullanılır. Örnekler: 1 - Ona düşüncelerimi anlatabilsem. . . 2 - Buraya öyle alıştım ki. . . 3 - Onu öyle özledim ki. . . 4 - Annemi bir görebilsem. . .

(. . . ) Söylenmek istenmeyen, söylenmesi uygunsuz veya ayıp kaçan sözlerin yerine kullanılır.

(. . . ) Söylenmek istenmeyen, söylenmesi uygunsuz veya ayıp kaçan sözlerin yerine kullanılır. Örnekler: 1 - O h. . . Bana ne dedi biliyor musun? 2 - Olayı. . . Bilmedi. 3 - Arabacı B. . . ‘a yaklaştığını söylüyor, iki de bir fırsat bularak arabanın içine doğru başını çeviriyordu. (Ahmet Hamdi TANPINAR)

(. . . ) Alıntılarda; başta ortada ve sonda alınmayan kelime ve bölümlerin yerine

(. . . ) Alıntılarda; başta ortada ve sonda alınmayan kelime ve bölümlerin yerine konur. Örnekler: 1 -. . . Türkçe’nin çekilmediği yer vatandır, ancak çekildiği yerler vatanlıktan çıkar. 2 - Mümtaz, bu dükkana bakarken hiç farkında olmadan Mallarme’nin mısrasını hatırladı: ’’ Meçhul bir felaketten buraya düşmüş. (Ahmet Hamdi TANPINAR, Huzur) Uyarı: Alınmayan kelime ve bölümlerin yerine yay ayraç içinde üç nokta konması da mümkündür.

(. . . ) Cevap vermeyişi, suskunluğu belirtmek için üç nokta veya sıra noktalar

(. . . ) Cevap vermeyişi, suskunluğu belirtmek için üç nokta veya sıra noktalar kullanılır. Örnekler: 1 - Bana kırgın mısın? . . . . 2 - Beni özledin mi? . . . 3 -Beni hiç aradın mı? . . .

(. . . )Sözün bir yerde kesilerek geri kalan bölümün okuyucunun muhayyilesini bırakıldığını göstermek

(. . . )Sözün bir yerde kesilerek geri kalan bölümün okuyucunun muhayyilesini bırakıldığını göstermek ve ya ifadeye güç katmak için konur. Örnekler: 1 -Karşı sahilde mor, fark olunmaz sisler altındaki dağlar, korular, beyaz yalılar. . . Ve bütün bunların üzerinde bir esatir rüyasının havai hakikati gibi uçan martı sürüleri (Ömer SEYFETTİN, Bahar ve Kelebekler) 2 -Gök sarı, toprak sarı, çıplak ağaçlar sarı. . . (Faruk Nafiz ÇAMLIBEL, Han Duvarları)

(. . . ) Ünlem ve seslenmelerde anlatımı pekiştirmek için kullanılır. Örnekler: 1 -

(. . . ) Ünlem ve seslenmelerde anlatımı pekiştirmek için kullanılır. Örnekler: 1 - Koca Ali. . . Koca Ali, be. . . (Ömer SEYFETTİN, Diyet) 2 - Ne var. . . Ne var, be. . . 3 - Kim O. . .

(. . . ) Karşılıklı konuşmalarda, yeterli olmayan, eksik bırakılan cevaplarda kullanılır. Örnek :

(. . . ) Karşılıklı konuşmalarda, yeterli olmayan, eksik bırakılan cevaplarda kullanılır. Örnek : - Yabancı yok! - Kimsin? -Ali. . . -Hangi Ali? -. . . -Sen misin, Ali usta? -Benim!. . . -Ne arıyorsun bu vakit buralarda? -Hiç. . -Nasıl hiç? Suya çekicini mi düşürdün yoksa!. . .

? SORU İŞARETİ ? Soru bildiren cümle veya sözlerin sonuna konur. Örnekler: 1 -Ne

? SORU İŞARETİ ? Soru bildiren cümle veya sözlerin sonuna konur. Örnekler: 1 -Ne zaman tükenecek bu yollar, arabacı? (Faruk Nafiz ÇAMLIBEL, Yolcu ile Arabacı) 2 - Sular mı yandı? Neden tunca benziyor mermer? (Ahmet HAŞİM, Merdiven) Uyarı: Soru vurguyla belirtildiği zaman da soru işareti kullanılır. Örnek: * Gümrükteki memur başını kaldırdı: Adınız?

? Bilinmeyen yer, tarih ve benzeri durumlar için kullanılır. Örnekler: 1 - Yunus Emre(1240?

? Bilinmeyen yer, tarih ve benzeri durumlar için kullanılır. Örnekler: 1 - Yunus Emre(1240? -1284), (Doğum yeri: ? ) 2 - Türk Halk Felsefesinin, Türk nükteciliğinin ve mizah dehasının büyük mümessili Nasrettin Hoca da (Hace Nasirüddin) bu asırda yaşamıştır. (1208? -1284) 3 -Babaannemin doğum tarihi (1901? -1972), (Doğum yeri: ? )

? Bir bilginin şüpheyle karşılandığı veya kesin olmadığı durumlarda yay ayraç içinde soru işareti

? Bir bilginin şüpheyle karşılandığı veya kesin olmadığı durumlarda yay ayraç içinde soru işareti kullanılır. Örnekler: 1 - Ankara’dan Konya’ya bir buçuk saatte (? ) gitmiş. 2 - 1496(? ) yılında doğan Fuzuli. . . 3 - Zaten onun ne kadar bilgili(? ) olduğu konuşmasından anlaşılıyor.

? Notlar 1 - Uyarı: Soru bildiren cümle veya sözlerde bazen cevabın ne olacağı

? Notlar 1 - Uyarı: Soru bildiren cümle veya sözlerde bazen cevabın ne olacağı sözün gelişinden belli olur. Bu tür cümle ve sözlerin sonunda da soru işareti kullanılır. Örnekler: 1 - Haksız mıyım? Liderler içinde Atatürk gibisi var mı? 2 - Yoksa bu sözümde yalan var mı? 3 - Sen İstanbul’a gitmeyecek miydin? 4 - Türkçe’den 5 almamış mıydın?

2 -Uyarı: mı / mi eki -ınca / -ince anlamında zarf-fiil işleviyle kullanıldığı zaman

2 -Uyarı: mı / mi eki -ınca / -ince anlamında zarf-fiil işleviyle kullanıldığı zaman soru işareti konulmaz. Örnekler: 1 - Akşam oldu mu sürüler döner. Hava karardı mı eve gideriz. 2 - Alp Er Tolga öldi mü Esiz ajun kaldı mu Ödlek öçin aldı mu Emdi yürek yırtılır. 3 - Bahar gelip de nehir çağıl kabarmaya başlamaz mı içimi geri kalmış bir saat huzursuzluğu kaplardı. (Haldun TANER, On İkiye Bir Var)

3 -Uyarı: Soru ifadesi taşıyan sıralı ve bağlı cümlelerde soru işareti en sona konur.

3 -Uyarı: Soru ifadesi taşıyan sıralı ve bağlı cümlelerde soru işareti en sona konur. Örnekler: 1 - Çok yakından mı bu sesler, çok uzaklardan mı? Üsküdar’dan mı, Hisar’dan mı, Kavaklar’dan mı? (Yahya Kemal BEYATLI) 2 -Ruhunu karartan neydi, yağmur mu yağıyordu; yoksa şimşekler mi çakıyordu?

!ÜN LEM İŞARETİ Sevinç, kıvanç, acı korku, şaşma gibi duyguları anlatan cümlelerin sonuna konur.

!ÜN LEM İŞARETİ Sevinç, kıvanç, acı korku, şaşma gibi duyguları anlatan cümlelerin sonuna konur. Örnekler: 1 - Ne mutlu Türküm diyene! (Mustafa Kemal ATATÜRK) 2 -Gurbet o kadar acı Ki ne varsa içimde Hepsi bana yabancı Hepsi başka biçimde ! (Kemalettin Kami Kamu)

! Seslenme, hitap ve uyarı sözlerinden sonra konur. Örnekler: 1 - Ordular! İlk hedefiniz

! Seslenme, hitap ve uyarı sözlerinden sonra konur. Örnekler: 1 - Ordular! İlk hedefiniz Akdeniz, ileri! (Mustafa Kemal ATATÜRK) Uyarı: Ünlem işareti, seslenme ve hitap sözlerinden hemen sonra konulabileceği gibi cümlenin sonuna da konulabilir. Örnek: * Arkadaş, biz bu yolda türküler tuttururken Sana uğurlar olsun. . . Ayrılıyor yolumuz!

! Bir söze alay, kinaye ve küçümseme anlamı kazandırma için ayraç içinde ünlem işareti

! Bir söze alay, kinaye ve küçümseme anlamı kazandırma için ayraç içinde ünlem işareti konur. Örnekler: 1 - İsteseymiş bir gün de bitirirmiş(!) ama ne yazık ki vakti yokmuş(!) 2 - Adam akıllı (!)olduğunu söylüyor.

(-) K I S A Ç İ Z G İ (-) Satıra sığmayan kelimeler

(-) K I S A Ç İ Z G İ (-) Satıra sığmayan kelimeler bölünürken satır sonuna konur. Örnek: * Soğuktan mı titriyordum, yoksa heyecandan, üzüntüden mi bilmem. Havuzun suyu bulanık. Kapının saatleri on ikiyi geçmiş. Tramvay ne fena gıcırdadı! Tramvaydaki adam tanıdık mı acaba ne diye öyle dönüp baktı? Yoksa kimseciklerin oturmadığı kanepeler de bu saatte pek başı boşlar mı oturur ? (Sait Faik ABASIYANIK, Havuz başı)

(-) Ara sözleri ara cümleleri ayırmak için kullanılır. Örnekler: 1 - Örnek olsun diye

(-) Ara sözleri ara cümleleri ayırmak için kullanılır. Örnekler: 1 - Örnek olsun diye - örnek istemez ya - söylüyorum 2 - En önde oturanlardan biri - gözlüklü olan - soruyu çok güzel cevaplandırdı. 3 -Yazarın bu romanı - Yanık Buğdaylar - hoşuma gitmişti.

(-) Dil bilgisinde kökleri ve ekleri ayırmak için konur. Örnek: al-ış, dur-ak, Dur-sun, gör-gü-süz-lük

(-) Dil bilgisinde kökleri ve ekleri ayırmak için konur. Örnek: al-ış, dur-ak, Dur-sun, gör-gü-süz-lük (-) Dil bilginde fiil kök ve gövdelerini göstermek için kullanılır. Örnek: al-, dur-, gör-, ver-, başar-, okut-, (-) Dil bilgisinde eklerin başına konur. Örnek: -den, -lık, -ış (-)Dil bilgisinde heceleri göstermek için kullanılır. Örnek; a-raş-tır-ma, ku-yum-cu, ya-zar-lık

(-) Eski harfli metinlerin yeni yazıya aktarılmasında Arapça ve Farsça kurallara göre yapılmış tamlamaların,

(-) Eski harfli metinlerin yeni yazıya aktarılmasında Arapça ve Farsça kurallara göre yapılmış tamlamaların, birleşik ve türemiş kelimelerin öğelerini ayırmak için kullanılır. Örnekler: 1 - Darü’l -fünün 2 - Resm-i geçit 3 -Cemiyet-i Akvam (-) Adres yazarken semt ile şehir arasına konur. Örnek: * Kurtuluş-ANKARA

(-) Kelimeler arasında “-den. . . -a, ve, ila ve arasında” anlamlarını vermek üzere

(-) Kelimeler arasında “-den. . . -a, ve, ila ve arasında” anlamlarını vermek üzere kullanılır. Örnekler: 1 - Türkçe - Fransızca sözlük 2 - Aydın -İzmir yolu 3 - Türk - Alman ilişkileri (-) Bazı terim ve kuruluş adlarında kelimeler arasına konur. Örnekler: 1 - Dil ve Tarih - Coğrafya Fakültesi 2 - Zarf-fiil

( __ ) U Z U N Ç İ Z G İ ( __

( __ ) U Z U N Ç İ Z G İ ( __ ) Yazıda satır başına alınan konuşmaları göstermek için kullanılır. Buna konuşma çizgisi de denir. Uyarı; Konuşmalar tırnak içine verildiği zaman uzun çizgi kullanılmaz. Örnek: * __ Eski şehri gezdin mi? __ Rothshild’in evine gittin mi?

(‘’ ‘’) T I R N A K İ Ş A R E T

(‘’ ‘’) T I R N A K İ Ş A R E T İ (‘’ ‘’) Başka bir kimseden ve ya yazıdan olduğu gibi aktarılan sözler tırnak içine alınır. Örnek; * Dil ve Tarih - Coğrafya Fakültesinin ön cephesinde Atatürk’ün “ Hayatta en hakiki mürşit ilimdir” vecizesi yer almaktadır. Uyarı: Aynen alınmayan söz ve yazılar tırnak içinde gösterilemez.

(“ ’’) N O T L A R Uyarı: Tırnak içindeki alıntının sonunda bulunan

(“ ’’) N O T L A R Uyarı: Tırnak içindeki alıntının sonunda bulunan işaret (nokta, soru işareti, ünlem işareti v. b. ) tırnak içinde kalır. Örnek: * “Akıl yaşta değil baştadır. ”atasözü yüzyılların tecrübesinden süzülüp gelen bir gerçeği ifade etmiyor mu? Uyarı: Uzun alıntılarda her paragraf ayrı paragraf içine alınır.

(“ ”) Özel olarak belirtilmek istenen sözler tırnak içine alınır. Örnek: * Yeni bir

(“ ”) Özel olarak belirtilmek istenen sözler tırnak içine alınır. Örnek: * Yeni bir ‘’barış taarruzu ‘’ başladı. Uyarı: Özel olarak belirtilmek istenen sözler tırnak içine alınmadan koyu yazılarak veya altı çizilerek de gösterilebilir. Örnek: * Höyük sözü Anadolu’da tepe olarak geçer. (“ ”) Kitapların ve yazıların adları ve başlıkları tırnak içine alınır. Örnek: * Yahya Kemal’in bazı şiirleri “ Kendi Gök Kubbemiz” adı altında çıktı.

(“ ”) N O T L A R Uyarı: Kitapların ve yazıların adları ve

(“ ”) N O T L A R Uyarı: Kitapların ve yazıların adları ve başlıkları tırnak içine alınmaksızın koyu yazılarak ve ya eğik yazıyla (italik) dizilerek de gösterilebilir. Örnekler: 1 -Cahit Sıtkı’nın Şairin Ölümü şiirini Yahya Kemal çok sevmişti. 2 -Bugünün gençleri Dar Kapı’ yı okumalıdırlar. Uyarı: Tırnak içine alınan sözlerden sonra kesme işareti kullanılmaz.

(‘ ’) T E K T I R N A K (‘’) Tırnak içinde

(‘ ’) T E K T I R N A K (‘’) Tırnak içinde verilen ve yeniden tırnağa alınması gereken bir sözü belirtmek için kullanılır. Örnek: * ‘’ Şinasi’ nin ‘ safi Türkçe ‘ ile yazdığını söylediği şiirlerden sonra vardığı bu konuşulan dil fikri şüphesiz ki ondan gelen en büyük kazancımızdır. (Ahmet Hamdi TANPINAR)

(‘’) Dil yazılarında verilen örneğin anlamını göstermek için kullanılır. Örnek: * Göktürk Anıtları ‘

(‘’) Dil yazılarında verilen örneğin anlamını göstermek için kullanılır. Örnek: * Göktürk Anıtları ‘ nda geçen fakat günümüze ulaşmayan bazı örnekler; bodun ‘millet, kavim, ’sab ‘söz’, eçü apa ‘ ecdat, atalar, ’ tüketi ‘tamamen, bütünüyle, ’

(())YAY AYRAÇ ( () ) Cümlenin yapısıyla doğrudan doğruya ilgili olmayan açıklamalar için kullanılır.

(())YAY AYRAÇ ( () ) Cümlenin yapısıyla doğrudan doğruya ilgili olmayan açıklamalar için kullanılır. Örnek: *Anadolu kentlerini, köylerini(Köy sözünü de çekinerek yazıyorum. ) gezsek bile görmek için değil, kendimizi göstermek için geziyoruz. (Nurullah ATAÇ, Söyleşiler) Uyarı: Hakkında açıklama yapılan söze ait ek, ayraç kapandıktan sonra yazılır. Örnek: *Yunus Emre (1240? -1320)’nin. . .

(( )) Tiyatro eserlerinde konuşanın hareketlerini, durumunu açıklamak ve göstermek için kullanılır. Örnekler: İhtiyar-

(( )) Tiyatro eserlerinde konuşanın hareketlerini, durumunu açıklamak ve göstermek için kullanılır. Örnekler: İhtiyar- (Topallayarak öğretmenin yanına yaklaşır. ) Ne oluyor hocam? Lütfen bana da anlattın. Öğretmen-(Kaşları çatılmış bir şekilde ) Ne olacak, serseriler okulun camlarını kırmış. (( ))Alıntıların, başta, ortada ve sonda alınmayan kelime ve bölümlerin yerine konulan üç nokta, yay ayraç içine alınabilir. (( )) Bir söze alay, kinaye veya küçümseme anlamı kazandırmak için kullanılan ünlem işareti yay ayraç içine alınır.

(‘) K E S M E İŞARETİ (‘) Özel isimlere getirilen iyelik, hal gibi

(‘) K E S M E İŞARETİ (‘) Özel isimlere getirilen iyelik, hal gibi çekim eklerini ayırmak için kullanılır Örnekler: 1 - Gülşen’i okula giderken gördüm. 2 -Türkiye’m, benim canım memleketim! 3 -Ziya Gökalp’ten Yahya Kemal’e kadar bütün yazar ve şairleri okudum.

(‘)Kısaltmalara getirilen ekleri ayırmak için konur. Örnekler: 1 -ABD’de kasırga hayatı felce uğradı. 2

(‘)Kısaltmalara getirilen ekleri ayırmak için konur. Örnekler: 1 -ABD’de kasırga hayatı felce uğradı. 2 -THY’nin hizmetleri herkesçe takdim ediliyor. (‘)Sayılara getirilen ekleri ayırmak için konur. Örnekler: 1 -’İsterseniz 8’inci kata çıkalım’ 2 - ‘Seyfullah Aras 1997’de doğdu’ 3 - Saat 21: 30’da Harem’de olmalısın.

(‘) Seslerin vezin dolayısıyla şiirde veya konuşma sırasında düştüğünü göstermek için kullanılır. Örnekler: 1

(‘) Seslerin vezin dolayısıyla şiirde veya konuşma sırasında düştüğünü göstermek için kullanılır. Örnekler: 1 - N’oldu Allah’ım n’oldu , arayıp beni buldu. 2 - ‘N’ etsin, n’eylesin şimdi zavallı adam (‘) Bir ek veya harften sonra gelen ekleri ayırmak için kullanılır. Örnek: *Dilimizde-sız ‘la yapılmış bir çok sözcük var.

(‘) Özel adlar için yay ayraç ( parantez) içinde bir açıklama yapıldığı takdirde kesme

(‘) Özel adlar için yay ayraç ( parantez) içinde bir açıklama yapıldığı takdirde kesme işareti yay ayraçtan sonra konur. Örnek: * Yakup Kadri(Karaosmanoğlu) ‘nin romanlarını zevkle okudum. Uyarı: Özel adlardan türetilmiş sözcüklerde ekler, kesme işaretiyle ayrılmaz. Örnek: * Az önce Konyalı bir dostumla buluştum. Uyarı: Özel İsimlere eklenip “ aile, gil” anlamını veren - ler ekleri, kesme işareti ile ayrılmaz. Fakat “benzerler’’ anlamı verenler ve diğerleri ayrılır.

(^) D Ü Z E L T M E İŞARETİ (^) Yazılışları bir, anlamları

(^) D Ü Z E L T M E İŞARETİ (^) Yazılışları bir, anlamları ve okunuşları ayrı olan kelimeleri ayırt etmek için konur. Örnekler: 1 - âlem (bayrak), 2 - hâlâ(babanın kız kardeşi)

(^) Arapça ve Farsça’dan dilimize geçen birtakım kelime ve eklerde ‘’g, k, I’’ ünsüzlerinin

(^) Arapça ve Farsça’dan dilimize geçen birtakım kelime ve eklerde ‘’g, k, I’’ ünsüzlerinin ince okunduğunu göstermek için, bu ünsüzlerden sonra gelen ‘’a’’ve ‘’u’’ sesleri üzerine konur. Örnek: 1 - dergâh, sükûn, ahlâk, evlât, hilâl