Toets theorie cellen in toetsweek samen met 12

Toets theorie cellen: in toetsweek (samen met 12. 1 en hormonen Het Cellen project ZELFSTANDIGHEIDPROJECT 3 VWO

De microscoop

Preparaat maken

Cel – Weefsel – Orgaan Weefsel: groep cellen met dezelfde vorm en functie Tussencelstof: Hangt samen met de functie van het weefsel Plantencel: de celwand is de tussencelstof Intercellulaire ruimtes: gevuld met lucht

Organen en Orgaanstelsel Orgaan: deel van een individu met één of meerdere functies Orgaanstelsel: groep organen die samenwerken.

Cellen Ordening: Rijken: - Bacteriën - Schimmels - Planten - Dieren

Dierlijke en plantaardige cellen Eukaryoot celkern van Grieks: εὖ = echt, geheel; κάρυον = kern; volledige kern Organel: elk deel van een cel met een eigen functie

Bouw van een membraan Celmembraan: een dun vlies Bestaat uit vetmoleculen: dubbele laag fosfolipiden Hydrofiele kop (hydro=water en fiel=houden van) in water oplosbaar Hydrofobe staart (hydro=water foob=angst voor) waterafstotend Scheiding van het inwendige milieu en zijn omgeving. - Selectieve opname/ afgifte - Actief en passief passeren

Transport

Vacuole Grote centrale vacuole: Vacuolemembraan en vacuolevocht - Geeft stevigheid

Plastiden: (niet in dierlijke cellen!!) Ontstaan uit proplastiden: - Chromoplasten (Kleurstofkorrels) - Leukoplasten (Zetmeelkorrels) - Chloroplasten (bladgroenkorrels) fotosynthese

Celkern De celkern (Nucleus) regelt processen en bevat erfelijke informatie - Kernmembraan en Kernplasma - Chromosomen Kernporiën DNA info over de bouw van eiwitten DNA maakt men RNA: “boodschap molecuul” Gaat de celkern uit via kernporie cytoplasma Kernporie: regelt het transport van stoffen in en uit de kern

Endoplasmatisch reticulum ER Ingewikkeld netwerk van dubbele membranen. Functie: transporteren van moleculen in de cel Ribosomen: spelen een rol bij het maken van eiwitten. - Liggen op membraan maar komen ook vrij voor.

Ribosomen vrij in cytoplasma maken eiwitten die komen in het cytoplasma terecht. Ribosomen die vast zitten op het ER maken eiwitten die komen in de ruimte tussen de membranen.

ER snoeren zich blaasjes af Blaasjes versmelten met Golgisysteem In Golgi krijgen de eiwitten uiteindelijke vorm. Golgi ook blaasjes Secretie naar buiten de cel Lysosoom: blijft in cel. Bevat enzymen die stoffen afbreken

Mitochondriën Dubbel membraan Er vind verbranding plaats (glucose) ENERGIE Opgeslagen in een ATP molecuul Aantal hangt af van de activiteit van de cel

Endosymbiose Theorie Endo=binnen Symbiose=samenleven Ontstaan van eukaryoten m. b. v. prokaryoten Materiaal uit de omgeving opnemen - Mitochondriën en plastiden - Dubbelmembraan - Kringvormig DNA prokaryoot

Filmpjes De cel rap http: //www. youtube. com/watch? v=-zaf. JKb. MPA 8 De cel en haar organellen (EN) https: //www. youtube. com/watch? v=PR 81 Fwy 8 N 9 w Bouw dierlijke cel (NL) https: //www. youtube. com/watch? v=Tmsmojqi. ACQ http: //biologiepagina. nl/Videobiologie/Uitleg 4 plantcel. htm (PLANT) Celorganellen (NL) https: //www. youtube. com/watch? v=JCBs. IZ 1 Nzmk