Motywacja wiczenia Magdalena Winiewska Plan zaj 1 Istota

Motywacja ćwiczenia Magdalena Wiśniewska

Plan zajęć • 1. Istota motywacji • 2. Teorie motywacji • 3. Przykłady teorii procesu • 4. Ćwiczenia Janina górą • 5. Ćwiczenie prawda czy fałsz? • 6. Casy study „Kocha , lubi , szanuje”

Istota motywacji • Załóżmy, że obserwujemy pracę kilku inżynierów pracujących na podobnych stanowiskach. Osiągają oni różne efekty. Dlaczego? Może to wynikać stąd że pracują w niejednakowych warunkach, mogą różnić się zdolnościami. Załóżmy jednak, że zarówno warunki jaki i zdolności są na takim samym poziomie, są identyczne. Czym wówczas wyjaśnić różnice w wynikach pracy? • Tak dochodzimy do problemu motywacji. Stawiamy sobie pytania o źródła motywacji i o sposoby ich kształtowania. Odpowiadając sobie na te pytania otrzymamy odpowiedź jak umiejętnie motywować pracownika do pracy i podnosić jego efektywność. • Efekt pracy zależy od możliwości, zdolności i umiejętności ludzkich wspartych odpowiednią motywacją (wiedzieć x móc x chcieć) = efektywność Chcieć jest motywacją. • Sposoby motywacji, czyli kształtowania motywacji mają swoje odzwierciedlenie w teoriach motywacji.

Rodzaje motywacji

Teorie motywacji • Istnieje wiele teorii wyjaśniających motywację do pracy, jakie potrzeby pracownicy chcą zaspokoić przez pracę oraz jak wpływają one na ich zachowania. Najbardziej znany podział teorii motywacji stosowany w naukach o zarządzaniu to podział na dwie zasadnicze grupy (teorie treści oraz teorie procesu). TEORIE TREŚCI Teoria hierarchii potrzeb A. Maslowa Teoria potrzeb ERG C. Alderfera Dwuczynnikowa teoria motywacji F. Herzberga Teoria trychotomii potrzeb D. Mc. Clellanda TEORIE PROCESU Teoria uczenia się społecznego A. Bandury Poznawcza teoria oceny E. L. Deciego, R. Ryana Teoria oczekiwań V. Vrooma, E. E Lawlera i L. W. Portera Teoria wzmocnienia B, F. Skinnera Teoria ustalania celów E. Locke’a Teoria sprawiedliwości J. S. Adamsa Źródło: J. Moczydłowska, Zarządzanie zasobami ludzkimi w organizacji, Difin, Warszawa 2010, s. 108.

Teoria hierarchii Dwuczynnikowa teoria Teoria potrzeb ERG C. Alderfera potrzeb A. Maslowa motywacji F. Herzberga Potrzeba fizjologiczna Czynniki (physiological) Potrzeba satysfakcji E (existance needs) (motywacyjne) Potrzeba egzystencji Potrzeba osiągnięć Np. Konkurowanie z narzuconymi sobie standardami, poszukiwanie unikalnych zaliczone do czynników osiągnięć, chęć osiągania długookresowych celów ekonomicznych. wewnętrznych, należą Potrzeba władzy bezpieczeństwa (safety do nich potrzeby: osiągnięć, and security) Teoria trychotomii potrzeb D. Mc. Clellanda treści Np. Silne działanie, wzbudzanie u innych silnych emocji, przewyższanie innych uznania, skutecznością. pracy, odpowiedzialności, awansu i rozwoju. Potrzeba Czynniki higieny, R ( relatendess needs) przynależności zaliczone do czynników Potrzeba kontaktów społecznych (społeczne) zewnętrznych, (belongingness, social odpowiadają and love) Potrzeba potrzebom niższego szacunku rzędu. Można do nich G (growth needs) (uznania) (esteem) Potrzeba rozwoju zaliczyć: z Potrzebasamorealizacji Stosunki przełożonymi, relacje z (self- actualization) kolegami, warunki pracy, wynagrodzenie, polityka firmy, pewność Potrzeba przynależności (afiliacji) Np. Pragnienie bycia lubianym, przyjaźni, zainteresowanie ludźmi w sytuacji pracy, w sytuacjach poza pracą.

PIRAMIDA MASLOWA

Teorie procesu • Ustalenia teorii treści koncentrują się na I fazie motywacji. Nie dają odpowiedzi na pytanie co aktywuje gotowość jednych ludzi do działania, a innych nie? Co sprawia że ludzie wybierają taki a nie inny sposób działania w celu zaspokojenia swoich potrzeb. Dlaczego ten sam rezultat zachowania jednym ludziom przynosi zadowolenie (satysfakcję) a innym nie? • Odpowiedz na te pytania podejmują teorie • teoria oczekiwań V. Vrooma, E. E Lawlera i L. W. Portera, • poznawcza teoria oceny E. L. Deciego, R. Ryana, • teoria uczenia się społecznego A. Bandury, • teoria wzmocnienia B, F. Skinnera, • teoria ustalania celów E. Locke’a • oraz teoria sprawiedliwości J. S. Adamsa.

Przykłady do zrozumienia teorii motywacji procesu • Przykład 1 • Pan inż. Malinowski, członek naczelnego kierownictwa, traci pracę z powodu upadłości firmy, w której był zatrudniony. Był to początek lat dziewięćdziesiątych XXw. , kiedy to upadłości firm stały się dość powszechne w związku z transformację gospodarcza. Po raz pierwszy w Polsce powojennej pojawiło się nagle bezrobocie jako nowe zjawisko o charakterze masowym. Inż. Malinowski miał wówczas 46 lat i mieszkał w ośrodku wielkomiejskim o stopie bezrobocia znacznie wyższej od przeciętnej kraju. Mimo intensywnych starań, nie mógł znaleźć pracy odpowiadającej jego kwalifikacjom. Czuł się odrzucony, niepotrzebny, był psychicznie przybity. Nie mógł zapewnić rodzinie środków do życia i pogodzić się z tą sytuacją. Popełnia samobójstwo.

Przykłady do zrozumienia teorii motywacji procesu • Przykład 2 • • W tym czasie pan Kowalski, dr ekonomii i dyrektor naczelny firmy, w wieku 47 lat także traci pracę w wyniku przekształceń własnościowych. Ma rodzinę. Nie jest jedynym żywicielem rodziny, ale żona lekarz, ma niewielkie zarobki. Pan Kowalski nie poddaje się. Podejmuje pracę w małym sklepie jako sprzedawca. Jednocześnie przestaje poszukiwać pracy bardziej odpowiadającej jego kwalifikacjom. Po kilku latach ją znajduje. Obejmuje kierownictwo oddziału dużej firmy, wiodącej na polskim rynku w danej dziedzinie działalności.

Przykłady do zrozumienia teorii motywacji procesu • Przykład 3 • Studentka studiów dziennych, Anna, jest zdolną osobą. Intensywnie uczy się języka angielskiego i przygotowuje pracę magisterską. Mimo trudności ze znalezieniem firmy chętnej do przyjęcia studenta na praktykę, odbywa ją po pewnym czasie w firmie doradczej. • W trakcie praktyki zostaje włączona do zespołu realizującego projekt z zakresu ZZL na zlecenie firmy X. Doświadczenie zdobyte w trakcie praktyki i realizacji projektu wykorzystała następnie w przygotowanej przez siebie pracy magisterskiej. • Niestety, praca ta była obarczona pewnymi słabościami. Projekt bowiem nie został jeszcze zakończony i wdrożony w czasie odbywania praktyki przez Annę. Nie mogła zatem dokonać pełnej jego analizy i oceny ani sformułować przekonujących konkluzji. Anna zdecydowała się zatem uzupełnić swoją pracę nadal utrzymując kontakt z firmą, w której odbywała praktykę. • Po obronie dopracowanej pracy mgr Anna otrzymała propozycję podjęcia studiów doktoranckich, gwarantującego jej pobieranie stypendium przez 4 lata. Wkrótce potem przedstawiciel firmy X złożył Annie propozycję pracy. Anna przyjęła propozycję pracy i rozpoczęła studia doktoranckie, zgodnie z jej zainteresowaniami na stanowisku kierowniczym średniego szczebla z wynagrodzeniem wyższym niż jej promotor po wielu latach pracy. • Otrzymała tez do dyspozycji samochód służbowy oraz ofertę sfinansowania jej studiów doktoranckich lub MBA.

Przykłady do zrozumienia teorii motywacji procesu • Przykład 4 • Beata, bardzo zdolna studentka, przygotowywała pracę magisterską w tej samej grupie seminaryjnej co Anna. Na stałe mieszka poza ośrodkiem akademickim w małym miasteczku, gdzie też mieszka i pracuje jej chłopak, który nie ma wyższego wykształcenia i nie studiuje. Beata nie mając szans na odbycie praktyki dyplomowej w firmie w miejscu swojego zamieszkania , nie zdecydowała się odbyć jej poza nim, ponieważ wiązałoby się to z dojazdami, źle widzianymi przez chłopaka. Z tego samego powodu nie pogłębiała znajomości języka ang. W przewidzianym terminie obroniła prace dyplomową z bardzo dobrą oceną. Nie zdecydowała się podjąć studiów doktoranckich. W miejscu zamieszkania miała problem ze znalezieniem pracy. W końcu została zatrudniona na szeregowym stanowisku w instytucji należącej do sfery budżetowej, z wynagrodzeniem tylko o 35% wyższym od minimalnego.